1843
Rządzący państwami w 1843
Wydarzenia w Polsce
- 24 stycznia – została założona Politechnika Lwowska.
- 15 sierpnia – do Szczecina wjechał pierwszy pociąg z Berlina, inaugurując kolej na Pomorzu.
- 29 października – otwarto linię kolejową Wrocław-Świebodzice.
- Emisariusze Towarzystwa Demokratycznego Polskiego założyli w Krakowie Komitet Rewolucyjny, współpracujący z Centralizacją Poznańską.
Wydarzenia na świecie
- 2 stycznia – w Dreźnie odbyła się prapremiera opery Richarda Wagnera Latający Holender.
- 3 stycznia – w Théâtre Italien w Paryżu odbyła się premiera opery Don Pasquale Gaetana Donizettiego.
- 23 stycznia – Czech Jakub Kryštof Rad opatentował cukier w kostkach.
- 5 lutego – po raz pierwszy można było na niebie zaobserwować Wielką Kometę Marcową 1843.
- 17 lutego – bitwa o Miani; zwycięstwo brytyjskie nad wojskami emirów prowincji Sindh (Indie).
- 16 marca – założono miasto Petrópolis w Brazylii.
- 24 marca – zwycięstwo wojsk brytyjskich dowodzonych przez generała Charlesa Napiera nad siłami Emiratu Sindh w bitwie pod Dubbą (dzisiejszy Pakistan).
- 4 maja – Brytyjczycy utworzyli kolonię Natalu w południowo-wschodniej Afryce.
- 17 czerwca – w Nowej Zelandii doszło do pierwszego poważnego starcia między Maorysami a osadnikami brytyjskimi (incydent w Dolinie Wairau).
- 26 czerwca – wszedł w życie traktat nankiński kończący I wojnę opiumową między Wielką Brytanią a Chinami. Na jego mocy m.in. Hongkong przeszedł „po wsze czasy” pod panowanie brytyjskie.
- 15 sierpnia – w Kopenhadze otwarto Ogrody Tivoli.
- 2 września – ukazał się pierwszy numer brytyjskiego tygodnika The Economist.
- 3 września – w Grecji doszło do rebelii wojskowej, w wyniku której przywrócono monarchię konstytucyjną.
- 1 października – ukazał się pierwszy numer brytyjskiego tygodnika News of the World; pismo - kupione przez Ruperta Murdocha w 1969 r. - zostało w 2011 r. zamknięte w wyniku afery podsłuchowej.
- 13 października – powstała najstarsza nieprzerwanie działająca żydowska organizacja B’nai B’rith.
- 16 października – irlandzki matematyk William Rowan Hamilton odkrył podstawowy wzór opisujący własności kwaternionów: i² = j² = k² = ijk = -1
- 11 listopada – ukazała się baśń H.Ch. Andersena Brzydkie kaczątko.
- 19 grudnia – ukazała się Opowieść wigilijna Charlesa Dickensa.
- Soren Kierkegaard wydał Enten-eller („Albo, albo”).
Urodzili się
- 9 stycznia – Teresa od Jezusa Jornet e Ibars, hiszpańska zakonnica, założycielka Zgromadzenia Małych Sióstr Opuszczonych Starców, święta katolicka (zm. 1897)
- 25 stycznia – Karl Hermann Amandus Schwarz, matematyk niemiecki (zm. 1921)
- 29 stycznia - Hipolit Orgelbrand, polski drukarz, księgarz, wydawca (zm. 1920)
- 19 lutego:
- Adelina Patti, włoska śpiewaczka operowa (zm. 1919)
- Józef Baldo, włoski duchowny katolicki, błogosławiony (zm. 1915)
- 24 lutego – Jelizawieta Böhm, rosyjska malarka, projektantka kartek pocztowych (zm. 1914)
- 2 marca – Ksawery Wakulski, polski inżynier (zm. 1925)
- 14 marca – Leon Dehon, założyciel księży Sercanów (zm. 1925)
- 15 kwietnia – Henry James, amerykańsko-brytyjski pisarz, krytyk i teoretyk literatury (zm. 1916)
- 16 kwietnia – Stanisław Teofil Rybicki, polski lekarz, filantrop (zm. 1920)
- 17 kwietnia – Camillo Sitte, austriacki urbanista, architekt i malarz (zm. 1903)
- 25 kwietnia - Alicja Koburg, księżniczka brytyjska, wielka księżna Hesji i Renu (zm. 1878)
- 21 maja – Charles-Albert Gobat, szwajcarski prawnik i polityk, laureat Pokojowej Nagrody Nobla (zm. 1914)
- 25 maja - Anna Hessen-Darmstadt, wielka księżna Meklemburgii-Schwerin (zm. 1865)
- 8 czerwca – Jan Jacek Serwin, powstaniec styczniowy (zm. 1926)
- 9 czerwca – Bertha von Suttner, austriacka pacyfistka, laureatka Pokojowej Nagrody Nobla (zm. 1914)
- 12 czerwca - David Gill, szkocki astronom (zm. 1914)
- 15 czerwca:
- Edvard Grieg, norweski kompozytor, pianista i dyrygent (zm. 1907)
- Maria Klara od Dzieciątka Jezus, portugalska zakonnica, założycielka Franciszkanek Szpitalnych od Niepokalanego Poczęcia, błogosławiona katolicka (zm. 1899)
- 4 lipca – Ludomir Chojnowski, powstaniec styczniowy (zm. 1940)
- 11 sierpnia – Miklós Szontagh, węgierski lekarz, botanik, turysta, taternik, myśliwy (zm. 1899)
- 23 sierpnia – Viktor Lorenc, inżynier, pierwszy czeski taternik, autor pierwszych wejść w Tatrach (zm. 1915)
- 29 sierpnia – Joanna Franciszka od Nawiedzenia Maryi, włoska zakonnica, błogosławiona katolicka (zm. 1888)
- 4 września – Ján Levoslav Bella, słowacki ksiądz katolicki i teolog, kompozytor i dyrygent (zm. 1936)
- 5 września – Józefina Gabriela Bonino, włoska zakonnica, założycielka Zgromadzenia Sióstr Świętej Rodziny z Savigliano, błogosławiona katolicka (zm. 1906)
- 9 września – Pelagia Zgliczyńska, polska nauczycielka, łączniczka w czasie powstania styczniowego, zesłana na Syberię, uczestniczka Komuny Paryskiej, żona Jarosława Dąbrowskiego, pamiętnikarka (zm. 1909)
- 4 października – Maria-Alfonsyna Danil Ghattas, palestyńska zakonnica, założycielka Sióstr od Najświętszego Różańca z Jerozolimy, święta katolicka (zm. 1927)
- 20 października – Ewald Hecker, niemiecki psychiatra (zm. 1909)
- 24 października – Henryk Siemiradzki, polski malarz (zm. 1902)
- 8 listopada - Filip Sulimierski, polski matematyk, geograf, wydawca (zm. 1885)
- 5 grudnia - Wilhelm Łyczkowski, polski generał major w służbie austro-węgierskiej (zm. 1925)
- 11 grudnia – Heinrich Hermann Robert Koch, niemiecki lekarz i bakteriolog (zm. 1910)
- 23 grudnia – Ada Langworthy Collier, amerykańska poetka (zm. 1919)
- 24 grudnia – Lydia Koidula, estońska poetka, dramatopisarka, jedna z bardziej znanych postaci estońskiego „Przebudzenia narodowego” (zm. 1886)
- data dzienna nieznana:
- Piotr Liu Ziyu, chiński męczennik, święty katolicki (zm. 1900)
- Zhang Huailu, chiński męczennik, święty katolicki (zm. 1900)
Zmarli
- 12 grudnia – Wilhelm I, król Niderlandów i wielki książę Luksemburga (ur. 1772)
- data dzienna nieznana:
- Stanisław Wodzicki, przywódca krakowskiego stronnictwa arystokratycznego (ur. 1746)
Święta ruchome
- Tłusty czwartek: 23 lutego
- Ostatki: 28 lutego
- Popielec: 1 marca
- Niedziela Palmowa: 9 kwietnia
- Wielki Czwartek: 13 kwietnia
- Wielki Piątek: 14 kwietnia
- Wielka Sobota: 15 kwietnia
- Wielkanoc: 16 kwietnia
- Poniedziałek Wielkanocny: 17 kwietnia
- Wniebowstąpienie Pańskie: 25 maja
- Zesłanie Ducha Świętego: 4 czerwca
- Boże Ciało: 15 czerwca
Content Disclaimer
Informasi ini disarikan dari Wikipedia dan disajikan kembali untuk tujuan edukasi. Konten tersedia di bawah lisensi CC BY-SA 3.0. Kami tidak bertanggung jawab atas ketidakakuratan data yang bersumber dari kontribusi publik tersebut.
- The information displayed on this website is sourced in part or in whole from Wikipedia and has been adapted for the purpose of restating it. We strive to provide accurate and relevant information, however:
- There is no guarantee of absolute accuracy. Wikipedia is an open, collaborative project that can be edited by anyone, so information is subject to change.
- It is not intended to constitute professional advice. The content displayed is for informational and educational purposes only. For important decisions (e.g., medical, legal, or financial), please consult a professional.
- Content copyright. Wikipedia is licensed under the Creative Commons Attribution-ShareAlike License (CC BY-SA). This means that content may be reused with appropriate attribution and shared under a similar license.
- Responsible use. Any risk arising from the use of information from this website is entirely the responsibility of the user.