A Coruña
 Ratusz | |||
| |||
| Państwo | |||
|---|---|---|---|
| Wspólnota autonomiczna | |||
| Prowincja | |||
| Burmistrz |
Inés Rey | ||
| Powierzchnia |
36,8 km² | ||
| Populacja (2018) • liczba ludności |
| ||
| Nr kierunkowy |
(34)981 | ||
| Kod pocztowy |
15001-15011 | ||
| Tablice rejestracyjne |
C | ||
Położenie na mapie Hiszpanii  | |||
Położenie na mapie Galicji  | |||
Położenie na mapie Europy  | |||
 43°22′N 8°23′W/43,366667 -8,383333
| |||
| Strona internetowa | |||
A Coruña (oficjalna nazwa w języku galisyjskim[1]; hiszp. La Coruña) – miasto w północno-zachodniej Hiszpanii, w regionie autonomicznym Galicja, nad Oceanem Atlantyckim, ośrodek administracyjny prowincji A Coruña.
Gospodarka
Duży handlowy i rybacki port morski oraz port lotniczy. Dobrze rozwinięte hutnictwo żelaza i aluminium, przemysł stoczniowy, petrochemiczny i spożywczy.
Historia
Pierwsze ślady osadnictwa w tym rejonie pochodzą z czasów przedrzymskich. Wojska Juliusza Cezara dotarły tu około 62 p.n.e. i nazwały osadę Brigantium. Jej rozkwit nastąpił w II wieku, kiedy została zbudowana latarnia morska, zwana Wieżą Herkulesa.
Po upadku cesarstwa zachodniorzymskiego miasto dostało się pod wpływy Wizygotów. Inwazja arabska z roku 711 nie pozostawiła śladów w mieście. Około roku 911 król Bermudo II wybudował na przylądku fortecę, odbudowując jednocześnie Wieżę Herkulesa, w celu ochrony przed atakami wikingów. Miało to zapobiec wyludnianiu się miasta, którego mieszkańcy masowo przenosili się do lepiej strzeżonego Betanzos.
W 1589 świeżo ufortyfikowane miasto odparło atak angielskiej floty, która po klęsce niezwyciężonej armady chciała dokonać desantu na Półwysep Iberyjski. Od XVI wieku do roku 1982 była to stolica Galicji.
W 1989 roku w mieście powstała uczelnia wyższa Universidade da Coruña[2].
Atrakcje turystyczne
- Wieża Herkulesa, najstarsza na świecie działająca latarnia morska, zbudowana w II wieku przez Rzymian w czasie panowania cesarza Trajana (chociaż legenda głosi, że wybudował ją Herkules)[3]. Przebudowana w XVIII wieku[3]. 26 czerwca 2009 została wpisana na listę światowego dziedzictwa UNESCO[4].
- promenada i plaża.
- plac Marii Pity z ratuszem.
- Plaza de Pontevedra, gmach Instytutu Eusebio da Guarda, w którym uczył się Pablo Picasso, figura gołębia, inspirowana twórczością Picassa, symbolizująca pokój[5][6][7].
- Kolegiata de Santa Maria del Campo, XIII-wieczny kościół katolicki. Dekoracja głównego ołtarza wzorowana jest na Portyku Chwały z katedry w Santiago de Compostela.
- Iglesia de Santiago, romańsko-gotycki kościół halowy wybudowany pomiędzy XII a XV wiekiem, z budulca pozyskanego z Wieży Herkulesa. Kościół ten posiada jedną nawę i trzy apsydy. W średniowieczu było to miejsce zebrań rady miejskiej.
- Domus. Muzeum Człowieka, pierwsze na świecie muzeum interaktywne poświęcone w całości ludzkiemu organizmowi zaprojektowane przez Aratę Isozakiego.
- Muzeum Picassa, dom, w którym mieszkał malarz Pablo Picasso w latach 1891–1895, będąc dzieckiem.
- Muzeum Sztuk Pięknych (hiszp Museo de Bellas Artes), nowoczesny budynek mieszczący kolekcje malarstwa obejmujące dzieła hiszpańskich i europejskich twórców od XVI wieku, jak również galisyjskie z XIX wieku i XX wieku.
- Muzeum Archeologiczne i Historyczne (hiszp Museo Arqueológico e Histórico), prezentujące eksponaty opisujące historię Galicji od neolit, poprzez czasy Cesarstwa Rzymskiego po średniowiecze.
- Narodowe Muzeum Nauki i Technologii.
Geografia
Miasto leży na Costa Verde. Stare miasto położone jest na półwyspie między Atlantykiem a zatoką Ría da Coruña.
Klimat
| Miesiąc | Sty | Lut | Mar | Kwi | Maj | Cze | Lip | Sie | Wrz | Paź | Lis | Gru | Roczna |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Średnie temperatury w dzień [°C] | 13,5 | 14,1 | 15,5 | 16,2 | 18,1 | 20,6 | 22,1 | 22,8 | 22,0 | 19,1 | 16,0 | 14,1 | 17,8 |
| Średnie dobowe temperatury [°C] | 10,8 | 11,1 | 12,4 | 13,0 | 15,0 | 17,4 | 19,0 | 19,6 | 18,6 | 16,1 | 13,3 | 11,5 | 14,8 |
| Średnie temperatury w nocy [°C] | 8,1 | 8,0 | 9,2 | 9,9 | 12,0 | 14,3 | 15,9 | 16,4 | 15,2 | 13,0 | 10,5 | 8,9 | 11,8 |
| Opady [mm] | 112 | 88 | 75 | 88 | 74 | 44 | 34 | 35 | 64 | 130 | 138 | 131 | 1014 |
| Średnia liczba dni z opadami | 14,0 | 12,0 | 11,5 | 13,3 | 11,1 | 6,7 | 5,5 | 5,7 | 7,9 | 12,9 | 14,3 | 14,6 | 129,6 |
| Wilgotność [%] | 75 | 73 | 72 | 73 | 75 | 76 | 77 | 77 | 76 | 77 | 77 | 75 | 75 |
| Średnie usłonecznienie [h] | 102 | 121 | 160 | 175 | 201 | 225 | 239 | 244 | 192 | 149 | 108 | 94 | 2010 |
| Źródło: Agencia Estatal de Meteorología[8] (liczba dni z opadami dla wartości 1 mm, wysokość 58 m n.p.m., 1 km od morza, 1981–2010) | |||||||||||||
| Sty | Lut | Mar | Kwi | Maj | Cze | Lip | Sie | Wrz | Paź | Lis | Gru | Rok |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 13,6 | 13,1 | 12,9 | 13,7 | 14,8 | 16,4 | 17,7 | 19,0 | 18,7 | 17,4 | 15,8 | 14,4 | 15,7 |
Miasta partnerskie
Zobacz też
Przypisy
- ↑ W hiszpańskiej Galicji urzędowe nazwy ustalane są wyłącznie po galisyjsku, patrz: Nazewnictwo geograficzne świata. T. 12: Europa. Część II. Warszawa: Główny Urząd Geodezji i Kartografii, 2010. ISBN 978-83-254-0825-1.
- ↑ Sobre la UDC [online], web.archive.org, 30 maja 2013 [dostęp 2022-08-22] [zarchiwizowane z adresu 2013-05-30].
- ↑ a b Reinhard Scheiblich, Hans Helge Staack: Leuchttürme Lexikon. Wyd. 4. Edition Ellert & Richter, 2010, s. 174-176. ISBN 978-3-8319-0038-1. (niem.).
- ↑ UNESCO/CLT/WHC and Advisory Body Evaluation: Tower of Hercules. World Heritage List. [dostęp 2015-04-19]. (ang. • fr. • ros. • hiszp. • jap.).
- ↑ O instituto da Coruña [online], www.edu.xunta.gal [dostęp 2024-11-23].
- ↑ Iván Aguiar, Así ha cambiado la plaza de Pontevedra, en A Coruña, durante los últimos 100 años [online], La Opinión de A Coruña, 12 kwietnia 2023 [dostęp 2024-11-23] (hiszp.).
- ↑ Pintan la paloma dedicada a Picasso de la Plaza de Pontevedra de A Coruña con „Palestina libre” [online], El Español, 11 maja 2024 [dostęp 2024-11-23] (hiszp.).
- ↑ Standard climate values. A Coruña – Agencia Estatal de Meteorología.
- ↑ A Coruña Water Temperature – seatemperature.org.
Bibliografia
- Przewodniki Wiedzy i Życia – Hiszpania Północna. Wydawnictwo Hachette Livre Polska, 2008, s. 54–55. ISBN 83-7448-647-3.
- Nowa encyklopedia powszechna. PWN, 1995-1996. ISBN 83-01-11097-X.
Content Disclaimer
Informasi ini disarikan dari Wikipedia dan disajikan kembali untuk tujuan edukasi. Konten tersedia di bawah lisensi CC BY-SA 3.0. Kami tidak bertanggung jawab atas ketidakakuratan data yang bersumber dari kontribusi publik tersebut.
- The information displayed on this website is sourced in part or in whole from Wikipedia and has been adapted for the purpose of restating it. We strive to provide accurate and relevant information, however:
- There is no guarantee of absolute accuracy. Wikipedia is an open, collaborative project that can be edited by anyone, so information is subject to change.
- It is not intended to constitute professional advice. The content displayed is for informational and educational purposes only. For important decisions (e.g., medical, legal, or financial), please consult a professional.
- Content copyright. Wikipedia is licensed under the Creative Commons Attribution-ShareAlike License (CC BY-SA). This means that content may be reused with appropriate attribution and shared under a similar license.
- Responsible use. Any risk arising from the use of information from this website is entirely the responsibility of the user.