Adam Bartosiewicz
| |
 rotmistrz
| |
| Data i miejsce urodzenia |
30 stycznia 1900 |
|---|---|
| Data i miejsce śmierci | |
| Przebieg służby | |
| Siły zbrojne | |
| Formacja | |
| Jednostki | |
| Stanowiska |
dowódca szwadronu |
| Główne wojny i bitwy |
wojna polsko-bolszewicka |
| Odznaczenia | |
      
| |
_(2).jpg)
Adam Bartosiewicz (ur. 30 stycznia 1900 w Rostkowie, zm. wiosną 1940 w Charkowie) – rotmistrz Wojska Polskiego, działacz niepodległościowy, dwukrotny kawaler Orderu Virtuti Militari, ofiara zbrodni katyńskiej.
Życiorys
Syn Franciszka i Marii z Krzykowskich[1], urodzony 30 stycznia 1900 w Rostkowie, w powiecie przasnyskim[2][3]. Ukończył Szkołę Miejską w Przasnaszu, a nastepnie Państwowe Gimnazjum Filologiczne im. Piotra Skargi w Pułtusku[3]. Przed wybuchem I wojny światowej był studentem Wydziału Leśnego SGGW w Warszawie[3]. Od 1916 działał w Polskiej Organizacji Wojskowej[4][3], nosił pseudonim „Tosio”. W 1918 uczestniczył w rozbrajaniu Niemców[3].
11 listopada 1918 wstąpił do Wojska Polskiego[5]. Od marca 1919 służył w 4 pułku ułanów[3], gdzie otrzymał przydział w stopniu kaprala do szwadronu technicznego, a następnie od sierpnia tego roku wraz pułkiem walczył na froncie[3] podczas wojny polsko-bolszewickiej. Za postawę wykazaną podczas walk, 30 czerwca 1921 otrzymał krzyż „Virtuti Militari” V klasy[6], a we wniosku o jego nadanie, czytamy m.in.[7]:
3 września 1919 r. w stopniu plut., gdy uczestniczył w akcji przy wysadzaniu toru kolejowego między Kalenkowiczami a Michniewiczami, nie zważając na to, że tor broniony był przez pociąg pancerny, szybko i sprawnie wykonał minowanie toru. W walce pod wsią Rudnia Jakinowocka rzucił się pierwszy do ataku, porywając za sobą ułanów. Brawurowo atakując, zmusił nieprzyjaciela do porzucenia kaemów. Tym czynem tak zdezorientował nieprzyjaciela, że w ataku pułk rozbił 2 kompanie, biorąc 79 jeńców i wiele materiału wojennego. 25 września 1919 r. w czasie walki pod wsią Zacisze, nie zważając na silny ogień 3 kaemów, zarzucił granatami jego obsługę, zabijając trzech bolszewików, i tym samym spowodował nieład i panikę w szeregach nieprzyjaciela[3].
Po zakończeniu działań wojennych ukończył Szkołę Podchorążych w Warszawie[3], a następnie Oficerską Szkołę Kawalerii w Grudziądzu[3]. 1 lipca 1925 prezydent RP mianował go podporucznikiem ze starszeństwem z dniem 1 lipca 1925 i 4. lokatą w korpusie oficerów kawalerii[8], a minister spraw wojskowych wcielił do 4 pułku ułanów[9][10][11][12]. 15 lipca 1927 prezydent RP nadał mu stopień porucznika ze starszeństwem z dniem 1 lipca 1927 i 4. lokatą w korpusie oficerów kawalerii[13]. 27 czerwca 1935 prezydent RP nadał mu stopień rotmistrza z dniem 1 stycznia 1935 i 36. lokatą w korpusie oficerów kawalerii[14]. W 1937 roku został oddelegowany KOP[15]. Od 1937 roku był dowódcą szwadronu kawalerii KOP „Rokitno”[16]. W 1939 roku, dowódcą 4 szwadronu 1 pułku kawalerii KOP.
W czasie kampanii wrześniowej, 5 września 1939 został ciężko ranny w walkach z Niemcami w Zygmuntowie[3] nad Wartą. Ewakuowany do szpitala w Łodzi, skąd został przewieziony do Sarn. Po zajęciu Sarn przez Armię Czerwoną, aresztowany przez NKWD w nocy z 21/22 września 1939[15]. Przebywał w obozie jenieckim w Starobielsku[2][3]. Wiosną 1940 został zamordowany przez funkcjonariuszy NKWD w Charkowie[3] i pogrzebany potajemnie w bezimiennej mogile zbiorowej w Piatichatkach[2], gdzie od 17 czerwca 2000 mieści się oficjalnie Cmentarz Ofiar Totalitaryzmu w Charkowie[17]. Figuruje na Liście Starobielskiej NKWD pod poz. 100[2][3].
5 października 2007 minister obrony narodowej Aleksander Szczygło mianował go pośmiertnie na stopień majora[18][19][20]. Awans został ogłoszony 9 listopada 2007 w Warszawie, w trakcie uroczystości „Katyń Pamiętamy – Uczcijmy Pamięć Bohaterów”[21].
25 kwietnia 2010 w Rostkowie odsłonięto pomnik rotmistrza Adama Bartosiewicza[22].
Ordery i odznaczenia
- Krzyż Złoty Orderu Wojennego Virtuti Militari nr 178 (za kampanię 1939)[2][23][24]
- Krzyż Srebrny Orderu Wojskowego Virtuti Militari nr 4194 – 30 czerwca 1921[6][25][3][1]
- Krzyż Walecznych[26][4][3]
- Medal Niepodległości – 16 marca 1937 „za pracę w dziele odzyskania niepodległości”[27][3]
- Srebrny Krzyż Zasługi – 1938 „za zasługi w służbie ochrony pogranicza”[28][26]
- Medal Pamiątkowy za Wojnę 1918–1921[2][4][3]
- Medal Dziesięciolecia Odzyskanej Niepodległości[2][4][3]
Upamiętnienie
W ramach akcji „Katyń... pamiętamy” / „Katyń... Ocalić od zapomnienia”, major Adam Bartosiewicz został uhonorowany poprzez zasadzenie Dębu Pamięci, staraniem Starostwa Powiatowego w Przasnyszu[29].
Zobacz też
- jeńcy polscy w niewoli radzieckiej (od 1939 roku)
- obozy NKWD dla jeńców polskich
- ofiary zbrodni katyńskiej – zamordowani w Charkowie
Przypisy
- ↑ a b Kolekcja ↓, s. 1.
- ↑ a b c d e f g Księga Cmentarna Charkowa 2003 ↓, s. 18.
- ↑ a b c d e f g h i j k l m n o p q r s Banaszek, Roman i Sawicki 2000 ↓, s. 23.
- ↑ a b c d Kolekcja ↓, s. 3.
- ↑ Kolekcja ↓, s. 5.
- ↑ a b Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 28 z 16 lipca 1921, s. 1148.
- ↑ Kolekcja ↓, s. 6.
- ↑ Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 70 z 4 lipca 1925 roku, s. 356.
- ↑ Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 89 z 4 września 1925, s. 485.
- ↑ Rocznik Oficerski 1928 ↓, s. 293, 367.
- ↑ Rocznik oficerów kawalerii 1930 ↓, s. 17, 104.
- ↑ Rocznik Oficerski 1932 ↓, s. 165, 631.
- ↑ Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 19 z 22 lipca 1927, s. 225.
- ↑ Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 9 z 28 czerwca 1935, s. 75.
- ↑ a b Jabłonowski i in. 2001 ↓, s. 710.
- ↑ Rybka i Stepan 2006 ↓, s. 137, 945.
- ↑ Księga Cmentarna Charkowa 2003 ↓, s. LXXIV.
- ↑ Lista osób zamordowanych w Katyniu, Charkowie, Twerze i Miednoje mianowanych pośmiertnie na kolejne stopnie. [online], web.archive.org, s. 66 [dostęp 2024-10-17] [zarchiwizowane z adresu 2016-03-27] (pol.).
- ↑ Decyzja Nr 439/MON Ministra Obrony Narodowej z dnia 5 października 2007 w sprawie mianowania oficerów Wojska Polskiego zamordowanych w Katyniu, Charkowie i Twerze na kolejne stopnie oficerskie. Decyzja nie została ogłoszona w Dzienniku Urzędowym MON.
- ↑ Zbrodnia katyńska, między prawdą i kłamstwem [online], edukacja.ipn.gov.pl, 2008, s. 215 [dostęp 2024-09-17] (pol.).
- ↑ „Katyń Pamiętamy – Uczcijmy Pamięć Bohaterów”. Portal polskiej Policji. [dostęp 2023-09-15].
- ↑ Zaproszenie na „Zaduszki Rekonstruktorskie” w Rostkowie | InfoPrzasnysz [online], www.infoprzasnysz.com, 3 listopada 2023 [dostęp 2024-10-17] (pol.).
- ↑ Wesołowski, P. Zdzisław, The Order of the Virtuti Militari and its Cavaliers 1792-1992, Order Virtuti Militari i jego kawalerowie 1992, s. 643
- ↑ Łukomski G., Kawalerowie Virtuti Militari 1792 1945 Tom IV cz 1 str. 368
- ↑ Księga Jazdy Polskiej 1938 ↓, s. 406.
- ↑ a b Rybka i Stepan 2006 ↓, s. 137.
- ↑ M.P. z 1937 r. Nr 64, poz. 94 (ISAP).
- ↑ Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 3 z 11 listopada 1938, s. 47.
- ↑ Katyń… Ocalić od zapomnienia. [online], katyn-pamietam.pl [dostęp 2026-06-24].
Bibliografia
- Dziennik Personalny Ministerstwa Spraw Wojskowych. [dostęp 2022-01-19].
- Rocznik Oficerski 1928. Warszawa: Ministerstwo Spraw Wojskowych, 1928.
- Rocznik Oficerski 1932. Warszawa: Ministerstwo Spraw Wojskowych, 1932.
- Rocznik oficerów kawalerii. Warszawa: Nakładem „Przeglądu Kawaleryjskiego”, 1930.
- Jerzy Ciesielski, Zuzanna Gajowniczek, Grażyna Przytulska, Wanda Krystyna Roman, Zdzisław Sawicki, Robert Szczerkowski, Wanda Szumińska: Charków. Księga Cmentarna Polskiego Cmentarza Wojennego. Jędrzej Tucholski (red.). Warszawa: Oficyna Wydawnicza RYTM, 2003. ISBN 83-916663-5-2.
- Kazimierz Banaszek, Krystyna Wanda Roman, Zdzisław Sawicki: Kawalerowie Orderu Virtuti Militari w mogiłach katyńskich. Kapituła Orderu Wojennego Virtuti Militari, 2000. ISBN 83-87893-79-X.
- Marek Jabłonowski, Włodzimierz Jankowski, Bogusław Polak, Jerzy Prochwicz: O niepodległą i granice. Korpus Ochrony Pogranicza 1924-1939. Wybór dokumentów. Warszawa-Pułtusk: Wyższa Szkoła Humanistyczna w Pułtusku. Wydział Dziennikarstwa i Nauk Politycznych Uniwersytetu Warszawskiego, 2001. ISBN 83-88067-48-8.
- Ryszard Rybka, Kamil Stepan: Rocznik oficerski 1939. Stan na dzień 23 marca 1939. Kraków: Fundacja CDCN, 2006. ISBN 978-83-7188-899-1.
- Księga Jazdy Polskiej. Bolesław Wieniawa-Długoszowski (red.) Bronisław Rakowski (red.) Władysław Dziewanowski (red.) Karol Koźmiński (red.) Stanisław Strumph-Wojtkiewicz (red.) Stanisław Ostoja-Chrostowski (red.) Stanisław Haykowski (ilust.). Warszawa: Zakłady Graficzne Instytutu Wydawniczego „Biblioteka Polska”, 1938.
- Bartosiewicz Adam. [w:] Kolekcja Orderu Wojennego Virtuti Militari, sygn. I.482.22-1624 [on-line]. Wojskowe Biuro Historyczne. [dostęp 2026-05-21].
Content Disclaimer
Informasi ini disarikan dari Wikipedia dan disajikan kembali untuk tujuan edukasi. Konten tersedia di bawah lisensi CC BY-SA 3.0. Kami tidak bertanggung jawab atas ketidakakuratan data yang bersumber dari kontribusi publik tersebut.
- The information displayed on this website is sourced in part or in whole from Wikipedia and has been adapted for the purpose of restating it. We strive to provide accurate and relevant information, however:
- There is no guarantee of absolute accuracy. Wikipedia is an open, collaborative project that can be edited by anyone, so information is subject to change.
- It is not intended to constitute professional advice. The content displayed is for informational and educational purposes only. For important decisions (e.g., medical, legal, or financial), please consult a professional.
- Content copyright. Wikipedia is licensed under the Creative Commons Attribution-ShareAlike License (CC BY-SA). This means that content may be reused with appropriate attribution and shared under a similar license.
- Responsible use. Any risk arising from the use of information from this website is entirely the responsibility of the user.