Adamczycha

Adamczycha

wieś
Państwo	Polska
Województwo	mazowieckie
Powiat	ostrołęcki
Gmina	Baranowo
Liczba ludności (2021)	49[2][3]
Strefa numeracyjna	29
Kod pocztowy	06-320[4]
Tablice rejestracyjne	WOS
SIMC	0505929[5]
Położenie na mapie gminy Baranowo Adamczycha
Położenie na mapie Polski Adamczycha
Położenie na mapie województwa mazowieckiego Adamczycha
Położenie na mapie powiatu ostrołęckiego Adamczycha
53°06′25″N 21°15′47″E/53,106944 21,263056[1]

Adamczycha (kurp. Ładamcycha^[6]) – wieś sołecka^[7] w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie ostrołęckim, w gminie Baranowo^[5][8].

Nazwa wsi pochodzi od nazwy osobowej Adamek. Wyróżnia się dwie części wsi: Gajówka i Zagrądzie, a wśród nazw fizjograficznych podaje się pole Bżysk(a), bagno Murszadło, łąki Piskorzeniec i pole/las Zamurszadle^[9].

Wieś powstała przed 1818 podobnie jak pobliskie Gaczyska, Dynak, Glinki i Ramiona^[9]. W roku 1812 notujemy narodziny dziecka we wsi Jadamczycha, zaś w Baranowie ślub zamieszkałej w Adamczysze wdowy^[10]. W 1827 we wsi było 7 domów, które zamieszkiwały 42 osoby. Adamczycha była wsią rządową w powiecie przasnyskim obwodu przasnyskiego guberni płockiej. Należała do parafii Baranowo^[11]. Jak wynika z Topograficznej Karty Królestwa Polskiego wieś położona była na bagnistym terenie^[12], co znajduje odzwierciedlenie w opisie województwa płockiego autorstwa Aleksandra Połujańskiego z 1852^[9].

Kiedy w 1827 przeprowadzono reorganizację leśnictwa, zlikwidowano straże Żelazna, Krzywoszyja i Jednorożec, zachowano straż Olszewka i utworzono nowe: Jarzynny Kierz, Lipa oraz Adamczycha (Adamczysko). Straż leśna w Adamczysze została zlikwidowana wraz z reorganizacją lasów rządowych w 1918^[9]. Od 1816 w Adamczysze działała kopalnia bursztynu, jedna z 14 na terenie leśnictwa Przasnysz^[13].

W 1848 w 9 domach mieszkało 61 osób: 33 mężczyzn i 28 kobiet^[9]. W końcu XIX wieku w Adamczysze funkcjonowała jedna z trzech smolarni w gminie Baranowo (pozostałe w Dynaku i Rupinie). W 1881 we wsi było 14 gospodarstw, w 1889 o jedno mniej. W 1881 w Adamczysze mieszkało 97 osób: 50 mężczyzn i 47 kobiet. W 1889 we wsi mieszkało 106 osób, w tym 50 mężczyzn i 56 kobiet. Wieś zajmowała powierzchnię ponad 71 morgów, z tego ponad 2 przeznaczono pod zabudowę, ponad 36 pod orkę, ponad 24 pod łąki, 7 pod wygon, ponad 2 na nieużytki. We wsi stało 12 zabudowań mieszkalnych i 35 gospodarskich^[14]. W 1900 we wsi notowano 14 domów i 97 mieszkańców. Miejscowość zajmowała powierzchnię 144 morgów^[15].

Według Powszechnego Spisu Ludności z 1921 wieś zamieszkiwały 104 osoby, wszyscy rzymscy katolicy narodowości polskiej. Było tu 18 budynków mieszkalnych^[16]. Miejscowość należała do parafii rzymskokatolickiej w Baranowie. Podlegała pod sąd grodzki w Przasnyszu i sąd okręgowy w Mławie; właściwy urząd pocztowy mieścił się w Baranowie^[17]. Dzieci z Adamczychy uczęszczały do szkoły powszechnej w Jastrząbce^[9].

Na dzień 1 września 1939 w Adamczysze notowano 128 osób. Według stanu na 1 stycznia 1945 wieś zajmowała powierzchnię 98,56 ha. Mieszkały tu 134 osoby. W 1949 obszar wsi wynosił 275,38 ha. We wsi stały 53 budynki. Notowano tu 106 osób^[9]. W 2002 w Adamczysze było 49 gospodarstw domowych^[18]. W 2011 we wsi mieszkało 75 osób, zaś około 2005 – 79 osób^[9]. Według Narodowego Spisu Powszechnego Ludności i Mieszkań 2021 we wsi mieszkało 49 osób. W latach 1998–2021 liczba mieszkańców zmalała o 35,5%^[18].

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa ostrołęckiego^{[potrzebny przypis]}.

W gwarze kurpiowskiej mieszkaniec wsi to ładamcysåk, a mieszkanka – ładamcysónka. Sąsiedzi przezywają ludzi z Adamczychy bagńårze^[6].

Wierni Kościoła rzymskokatolickiego należą do parafii pw. św. Bartłomieja Apostoła w Baranowie^[19].

Sołtyską sołectwa Adamczycha jest Bożena Grzyb^[20].

Akcja serialu komediowego 1670 produkcji Netflixa rozgrywa się we wsi Adamczycha^[21]. Nazwa spodobała się scenarzyście serialu Jakubowi Rużylle^[22].

• Adamczycha, [w:] Słownik geograficzny Królestwa Polskiego, t. XV, cz. 1: Abablewo – Januszowo, Warszawa 1900, s. 7 .