Adele Bloch-Bauer
Adele Bloch-Bauer w 1912 | |
| Data i miejsce urodzenia | |
|---|---|
| Data i miejsce śmierci | |
Adele Bloch-Bauer (ur. 9 sierpnia 1881 w Wiedniu, zm. 24 stycznia 1925 tamże) – austriacka właścicielka salonu towarzyskiego, mecenaska artystów, filantropka żydowskiego pochodzenia; bohaterka obrazów Gustava Klimta, w tym najsłynniejszego portretu Adele Bloch-Bauer I, zwanego austriacką Moną Lisą.
Życiorys
Była córką Moritza i Jeannette z Honigów Bauerów. Ojciec był dyrektorem linii kolejowych i bankierem. Miała ośmioro rodzeństwa[1].
W 1899 wyszła za mąż za właściciela cukrowni, Ferdynanda Blocha, który był bratem męża siostry Adeli, Therese. Ferdynand był od Adeli starszy o 17 lat. W październiku 1903 Adele poroniła córkę, a syn Friz zmarł kilka dni po narodzinach rok później[1][2].
W Wiedniu Adele Bloch-Bauer prowadziła salon towarzyski, który gromadził elitę miasta i Austro-Węgier[3]. Bywali w nim m.in. Alma Mahler-Werfel, Berta Zuckerkandl-Szeps, Stefan Zweig, Jakob Wassermann, Gustav Mahler, Richard Strauss, Karl Renner[1][4].
W 1903 Ferdynand Bloch zlecił Gustavowi Klimtowi namalowanie portretu żony. Obraz znany jako Adele Bloch-Bauer I był gotowy w 1907. W 1912 powstał obraz Adele Bloch-Bauer II[5]. Adele pozowała Klimtowi wielokrotnie. Prawdopodobnie jej twarz ma Judyta namalowana z głową Holofernesa w 1901 oraz kobieta na obrazie Pocałunek z 1907–1908[2]. Adele przyjaźniła się z Klimtem[6][7].
W 1917 rodzina Adele przyjęła podwójne nazwisko Bloch-Bauer[1].
Po 1918 r. wspierała wiedeńską socjaldemokrację i prowadzoną przez nią politykę społeczną, której celem była walka z ubóstwem w austriackiej stolicy. Deklarowała poglądy socjalistyczne i ateistyczne[8].
Adele zmarła na zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych[9]. Po jej śmierci Klimt Hall przearanżowano na salę poświęconą jej pamięci. W testamencie przekazała pieniądze organizacjom charytatywnym, w tym Wiedeńskiemu Robotniczemu Stowarzyszeniu Przyjaciół Dzieci[8]. Swoje zbiory biblioteczne zapisała Bibliotece Publicznej i Robotniczej we Wiedniu[6].
Upamiętnienie
W 2016 ulicę w Wiedniu nazwano Promenadą Bloch-Bauerów na cześć Adeli i jej męża[2].
Galeria
-
Adele w wieku 17 lat
-
Szkic Klimta do portretu Adele Bloch-Bauer
-
Adele Bloch-Bauer II, obraz Gustava Klimta
-
Adele ok. 1910
-
Adele w 1920
-
Adele w 1920
Przypisy
- ↑ a b c d Adele Bloch-Bauer [online], Jewish Women's Archive [dostęp 2023-05-24] (ang.).
- ↑ a b c Kimberly Bradley, The mysterious muse of Gustav Klimt [online], www.bbc.com [dostęp 2023-05-24] (ang.).
- ↑ The Other “Woman in Gold” [online], Moment Magazine, 14 lipca 2015 [dostęp 2023-05-24] (ang.).
- ↑ Ruxi Rusu, Republic of Austria v. Altmann – Klimt Goes to Court! [online], DailyArt Magazine, 6 lutego 2023 [dostęp 2023-05-24] (ang.).
- ↑ Gustav Klimt's Adele Bloch-Bauer Paintings Reunited [online], Artnet News, 30 czerwca 2016 [dostęp 2023-05-24] (ang.).
- ↑ a b Adele Bloch-Bauer, Klimt i diamenty. Gdzie podział się słynny naszyjnik z portretu? » Niezła sztuka [online], Niezła sztuka, 10 kwietnia 2022 [dostęp 2024-03-31] (pol.).
- ↑ Anne Marie O'Connor, Tomasz Pichór, Złota dama: Gustaw Klimt i tajemnica wiedeńskiej Mona Lisy, Wydanie 1 (Znak), Kraków: Znak Litera Nova, 2023, ISBN 978-83-240-9276-5 [dostęp 2024-03-31].
- ↑ a b A. M. O'Connor, Złota dama. Niezwykła opowieść o arcydziele Gustawa Klimta, portrecie Adeli Bloch-Bauer, Wydawnictwo WAB, Warszawa 2012, s. 107-108 i 110-111.
- ↑ Patricia Cohen, The Story Behind ‘Woman in Gold’: Nazi Art Thieves and One Painting’s Return, „The New York Times”, 30 marca 2015, ISSN 0362-4331 [dostęp 2023-05-24] (ang.).
Content Disclaimer
Informasi ini disarikan dari Wikipedia dan disajikan kembali untuk tujuan edukasi. Konten tersedia di bawah lisensi CC BY-SA 3.0. Kami tidak bertanggung jawab atas ketidakakuratan data yang bersumber dari kontribusi publik tersebut.
- The information displayed on this website is sourced in part or in whole from Wikipedia and has been adapted for the purpose of restating it. We strive to provide accurate and relevant information, however:
- There is no guarantee of absolute accuracy. Wikipedia is an open, collaborative project that can be edited by anyone, so information is subject to change.
- It is not intended to constitute professional advice. The content displayed is for informational and educational purposes only. For important decisions (e.g., medical, legal, or financial), please consult a professional.
- Content copyright. Wikipedia is licensed under the Creative Commons Attribution-ShareAlike License (CC BY-SA). This means that content may be reused with appropriate attribution and shared under a similar license.
- Responsible use. Any risk arising from the use of information from this website is entirely the responsibility of the user.