Adon Olam

Adon Olam (hebr. ‏אֲדוֹן עוֹלָם‎, Pan Świata) – hymn religijny w tradycji żydowskiej, śpiewany na zakończenie dnia, a także w czasie modlitwy Kol Nidre, rozpoczynającej liturgię Jom Kipur^[1]. Ze względu na uroczysty charakter i treść słów bywa również włączany do modlitw przy łożu śmierci^[2]. Obecnie w Izraelu śpiewany również na zakończenie porannych modlitw (szacharit)^[1].

Autor słów nie jest znany. Tradycja przypisuje autorstwo średniowiecznemu rabinowi i filozofowi Salomonowi ben Jehuda ibn Gabirolowi, według innej wersji autorem mógł być jeden z gaonów z akademii talmudycznej w Pumbedicie - Szerira ben Chananja Gaon lub jego syn Hai ben Szerira Gaon. Zgodnie z inną tradycją hymn napisał żyjący w I w n.e. Jochanan ben Zakkaj, a według innej utwór miałby powstać jeszcze wcześniej - nawet w okresie niewoli babilońskiej^[1]. Istnieją różne, bardzo liczne wersje melodii^[2]. W liturgii pojawia się od XIV wieku^[1].

W tradycji aszkenazyjskiej składa się z 12 wersów, a w tradycji sefardyjskiej z 16 wersów^[1]. Kończy się słowami W Jego ręce oddaję ducha mego, kiedy udaję się na spoczynek i kiedy powstaję. A z moją duszą, ciało moje: Bóg jest ze mną, nie boję się niczego!.

Tekst:

Tłumaczenie	Transkrypcja	Tekst hebrajski
Pan świata, który królował, zanim powstało wszelkie stworzenie	Adon Olam aszer malach beterem kol jecir niwra	אֲדוֹן עוֹלָם אֲשֶׁר מָלַךְ בְּטֶרֶם כָּל יְצִיר נִבְרָא
Kiedy ukończył wszystko według swojej woli, nazwano go mianem króla	leet nasa wechefco kol, azaj melech szmo nikra.	לְעֵת נַעֲשָׂה בְחֶפְצוֹ כֹּל אֲזַי מֶלֶךְ שְׁמוֹ נִקְרָא
Kiedy wszystko przeminie będzie sam królował, potężny (straszliwy).	Weacharej kichlot hakol lewado jimloch nora	וְאַחֲרֵי כִּכְלוֹת הַכֹּל לְבַדּוֹ יִמְלוֹךְ נוֹרָא
Był i będzie, i będzie w chwale.	wehu haja wehu howe wehu jihje betifara.	וְהוּא הָיָה וְהוּא הֹוֶה וְהוּא יִהְיֶה בְּתִפְאָרָה
On jest jeden i nie ma drugiego [takiego] który byłby podobny do niego.	Wehu echad weejn szeni lehamszil lo lehachwira	וְהוּא אֶחָד וְאֵין שֵׁנִי לְהַמְשִׁיל לוֹ לְהַחְבִּירָה
Bez początku, bez końca Jego jest moc i panowanie.	bli reszit, bli tachlit welo haoz wehamisra.	בְּלִי רֵאשִׁית בְּלִי תַכְלִית וְלוֹ הָעֹז וְהַמִּשְׂרָה
On jest moim Bogiem, moim odkupicielem, Opoką w chwili nieszczęścia.	Wehu ejli wechaj goali wecur chewli beet cara	וְהוּא אֵלִי וְחַי גּוֹאֲלִי וְצוּר חֶבְלִי בְּעֵת צָרָה
Jest moją sztandarem i moją ucieczką Napełni mój puchar w dniu, w którym zawołam.	wehu nisi umanos li menat kosi bejom ekra.	וְהוּא נִסִּי וּמָנוֹס לִי מְנָת כּוֹסִי בְּיוֹם אֶקְרָא
W jego ręce powierzam mego ducha kiedy zasypiam i kiedy się budzę,	Bejado afkid ruchi beet iszan weaira	בְּיָדוֹ אַפְקִיד רוּחִי בְּעֵת אִישָׁן וְאָעִירָה
A z moim duchem, moje ciało. Pan jest ze mną, nie będę się lękać.	weim ruchi gewijati Adonai li welo ira.	וְעִם רוּחִי גְוִיָּתִי אֲדֹנָי לִי וְלֹא אִירָא

Przypisy

↑ ^a ^b ^c ^d ^e Iwona Kamila Brzewska: Adon Olam. Polski Słownik Judaistyczny. [dostęp 2024-07-29].
↑ ^a ^b Francis L. Cohen, Kohler Kaufmann: Adon Olam. jewishencyclopedia.com. [dostęp 2024-07-29].

[psj-1] Iwona Kamila Brzewska: Adon Olam. Polski Słownik Judaistyczny. [dostęp 2024-07-29].

[je-2] Francis L. Cohen, Kohler Kaufmann: Adon Olam. jewishencyclopedia.com. [dostęp 2024-07-29].

[1]

[2]

Adon Olam

Przypisy

Content Disclaimer