Afrius purpureus

Afrius purpureus – gatunek pluskwiaka z podrzędu różnoskrzydłych i rodziny tarczówkowatych. Bardzo zmienny w ubarwieniu. Szeroko rozmieszczony w Afryce, znany także z południa Półwyspu Arabskiego.

Gatunek ten opisany został po raz pierwszy w 1831 roku przez Félixa Édouarda Guérina-Méneville’a pod nazwą Pentatoma yolofa^[1]. W 1837 roku John Obadiah Westwood opisał go niezależnie pod nazwą Pentatoma purpurea^[2]. Ze względu na historycznie częstsze występowanie epitetu nadanego przez Westwooda oraz jego dominację w literaturze najnowszej autorzy rewizji rodzaju Afrius z 2019 roku zdecydowali, że to on będzie ważny, a epitet nadany przez Guérina-Méneville’a pozostanie starszym synonimem^[3].

Pluskwiak o ciele podługowato-owalnym w zarysie, w przypadku samców osiągającym od 9,4 do 10,6 mm, a w przypadku samic od 10,8 do 13,1 mm długości. Ubarwienie jest bardzo zmienne. Może być żółtawe do brązowawego z żółtymi lub czerwonymi paskami lub jednolicie zielone, niebieskie czy fioletowe z metalicznym połyskiem^[3].

Głowa jest szersza niż dłuższa, w zarysie prawie prostokątna, punktowana. Nadustek jest tak długi jak płytki żuwaczkowe lub nieco krótszy. Krawędzie tych ostatnich bywają proste lub esowate. Kolejność członów czułków od najdłuższego do najkrótszego to: IV, V, II, III, I. Na czwartym i piątym członie cienkie szczecinki są gęstsze niż na pozostałych. Gruba kłujka sięga w spoczynku do zapiersia. Kolejność jej członów najdłuższego do najkrótszego to: II, I, IV, III^[3].

Sześciokątne, co najmniej dwukrotnie szersze niż dłuższe przedplecze ma wklęsłą przednią krawędź, silnie esowate i w przedniej połowie powrębiane krawędzie boczne, lekko wykrojone kąty barkowe oraz gęsto punktowaną powierzchnię. Dłuższa niż szersza, gęsto punktowana tarczka cechuje się powiększonym płatem postfrenalnym. Półpokrywy mają przykrywki dłuższe od tarczki, gęsto punktowane, zwykle niewykraczające poza listewki brzeżne piątego segmentu odwłoka^[3].

Odwłok samca ma na piątym i szóstym segmencie łatki szczecinek, a genitalia o walcowatych płytkach oraz długich, jednoramiennych, trójkątnych paramerach o podługowato-trójkątnych, dogrzbietowo skierowanych i wystających poza brzeg pygoforu główkach. Falloteka ma tarczkę w przybliżeniu tak długą jak jej podstawa. Wezyka w widoku grzbietowym ma kształt prawie trójkątny, a w bocznym kształt kija golfowego. Przewód nasienny ma jednorodną budowę i dogrzbietowy kierunek. Szczyty płatów koniunktywalnych są kulistawe i opatrzone małymi, rzeźbionymi wyrostkami. Samica ma gonokoksyty ósmego segmentu odwłoka o szerokości nieco większej niż długość i tylnych krawędziach zafalowanych^[3].

Owad afrotropikalny, acz sięgający na północ do Wysp Kanaryjskich w krainie palearktycznej i wykraczający poza kontynent afrykański – do Jemenu. W krainie etiopskiej znany jest z Republiki Zielonego Przylądka, Senegalu, Gambii, Gwinei Bissau, Gwinei, Mali, Sierra Leone, Liberii, Wybrzeża Kości Słoniowej, Ghany, Togo, Beninu, Nigru, Nigerii, Czadu, Sudanu, Sudanu Południowego, Erytrei, Etiopii, Dżibuti, Somalii, Kamerunu, Republiki Środkowoafrykańskiej, Gwinei Równikowej, Gabonu, Konga, DR Konga, Ugandy, Kenii, Tanzanii, Angoli, Zambii, Malawi, Zimbabwe, Mozambiku, Namibii, Botswany i Południowej Afryki^[3].