Aglomeracja tarnowska

Tarnów, Ul. Nowodąbrowska
Rzeka Biała z widokiem na Górę św. Marcina, gdzie istniał wczesnośredniowieczny gród i zamek

Aglomeracja tarnowska – aglomeracja w województwie małopolskim obejmująca miasto centralne Tarnów oraz okoliczne zurbanizowane gminy. W skład aglomeracji wchodzą w zależności od definicji Tarnów i 12 gmin powiatu tarnowskiego[1] bądź Tarnów, wszystkie gminy powiatu tarnowskiego oraz gmina Dąbrowa Tarnowska. Obszar aglomeracji zamieszkuje w zależności od definicji od ok. 260 tys. do ok. 320 tys. osób[2].

Wyróżnia się następujące definicje:

Geograficzna

Gęsto zabudowany teren wokół miasta Tarnowa o wyraźnie miejsko-podmiejskim charakterze zabudowy. Wyróżnia się ok. 170 tys. trzon o zwartej miejskiej zabudowie na obszarze Tarnowa, Zbylitowskiej Góry, Zgłobic, Koszyc, Rzuchowej, Woli Rzędzińskiej, Wałek, Brzozówki, Ostrowa, Wierzchosławic, Kępy Bogumiłowickiej, Gosławic, Błonia. Druga strefa to strefa przedmieść, zdominowana przez mniej gęstą zabudowę jednorodzinną, na którą składają się pozostałe, silnie zurbanizowane obszary sąsiadujących z Tarnowem gmin, razem z trzonem tworzy obszar zamieszkany przez ok. 260 tys. osób. Tę definicję przyjmuje się w delimitacji Funkcjonalnych Obszarów Miejskich do celów statystycznych opracowanej przez GUS[3] (delimitacja ta znalazła odzwierciedlenie w części dokumentów rządowych takich jak ekspercka wersja Koncepcji Zagospodarowania Przestrzennego Kraju do roku 2030)

Administracyjna

Tarnów i pobliskie gminy tworzące stowarzyszenie "Aglomeracja Tarnowska" będące związkiem ZIT miejskiego obszaru funkcjonalnego Tarnowa.

Gminy aglomeracji tarnowskiej[2]
Herb Gmina Liczba ludności[4] [osób] Powierzchnia [km²] Gęstość zaludnienia [osób/km²]
Tarnów 102 582 72,4 1463
Gmina Tarnów 26 405 82,7 311
Gmina Dąbrowa Tarnowska 20 883 116,4 180
Gmina Żabno 18 788 101,6 187
Gmina Tuchów 17 615 99,9 181
Lisia Góra 15 455 104,3 145
Gmina Skrzyszów 14 361 86,0 164
Gmina Wojnicz 13 243 79,3 169
Gmina Zakliczyn 12 356 122,1 101
Gmina Pleśna 11 860 83,1 144
Gmina Ryglice 11 588 117,1 100
Gmina Ciężkowice 10 987 103,4 107
Gmina Wierzchosławice 10 745 75,2 143
Gmina Radłów 9 562 86,2 113
Gmina Gromnik 8 737 69,7 125
Gmina Szerzyny 7 491 82 92
Gmina Rzepiennik Strzyżewski 6 505 70,7 93
Gmina Wietrzychowice 3 907 48,4 83
Razem (aglomeracja) 323 070 1 519 213

Historia aglomeracji

W 1998 roku Tarnów wraz z otaczającymi go gminami zawarł tzw. „porozumienie wierzchosławickie”, które nazwać można zaczątkiem aglomeracji. Gminy porozumienia prowadzą wspólne przedsięwzięcia i projekty jak np. wspólna gospodarka odpadowa. Należały do niego gminy: miasto Tarnów, Radłów, Wierzchosławice, Wojnicz, Żabno, Ryglice, Pleśna, Lisia Góra oraz gmina wiejska Tarnów.

W listopadzie 2006 roku, decyzją wojewody małopolskiego (zgodnie z ustawą o gospodarce wodno-ściekowej), została utworzona aglomeracja „Tarnów”, w której skład weszły Tarnów, Wojnicz, Żabno, Skrzyszów, Lisia Góra, Wierzchosławice, oraz ościenne miejscowości, będące użytkownikami tarnowskiej oczyszczalni ścieków[5]. Na mocy uchwały gminy aglomeracji prowadzą wspólną gospodarkę odpadami oraz wodno-ściekową. W tym samym czasie zarząd województwa stworzył nowy plan zagospodarowania przestrzennego w którym pojawił się „Tarnowski obszar podmiejski” którego granice mniej więcej pokrywały się z granicami aglomeracji (bez kilku gmin).

W kwietniu 2009 roku Tarnów i pobliskie gminy porozumiały się co do utworzenia ścisłego związku międzygminnego „Aglomeracja Tarnowska” w którego skład miały wejść Tarnów oraz 12 pobliskich gmin, liczącego 312 tys. mieszkańców, z czego ok. 160 tys. to ludność miejska. Do zadań aglomeracji należeć miały wspólne planowanie przestrzenne, tworzenie obszarów inwestycyjnych, wspólna polityka edukacyjna, wspólna gospodarka odpadowo-ściekowa, stworzenie komunikacji aglomeracyjnej (prawdopodobnie na bazie ZKM Tarnów) oraz wprowadzenie tzw. „biletów aglomeracyjnych”.

W 2015 roku Tarnów popisał porozumienie o współpracy na rzecz poprawy atrakcyjności inwestycyjnej Aglomeracji Tarnowskiej z ośmioma ościennymi gminami: Radłów, Wierzchosławice, Skrzyszów, Żabno, Ryglice, Lisia Góra, Wojnicz, Gminą Tarnów. W 2017 roku do sygnatariuszy porozumienia dołączyły dwa kolejne samorządy: Tuchów i Pleśna, natomiast w 2019 roku Wietrzychowice[1].

10 sierpnia 2021 rozpoczęło działalność Stowarzyszenie Aglomeracja Tarnowska zrzeszające 17 gmin tworzących Miejski Obszar Funkcjonalny Tarnowa[6].

Przypisy

  1. ↑ a b Aglomeracja Tarnowska - Invest in Tarnow, „Invest in Tarnow” [dostęp 2018-11-16] (pol.).
  2. ↑ a b NOWA [online], Stowarzyszenie Aglomeracja Tarnowska [dostęp 2025-12-29].
  3. ↑ Główny Urząd Statystyczny / Statystyka regionalna / Jednostki terytorialne / Unijne typologie terytorialne (TERCET) / Funkcjonalne obszary miejskie (FUA) [online], stat.gov.pl [dostęp 2025-12-29].
  4. ↑ Polska w liczbach » Przystępne dane statystyczne [online], polskawliczbach.pl [dostęp 2024-04-22] (pol.).
  5. ↑ „Wrota Małopolski – dziennik uchwał”.
  6. ↑ Stowarzyszenie Aglomeracja Tarnowska [online] [dostęp 2024-01-20] (pol.).

Content Disclaimer

Informasi ini disarikan dari Wikipedia dan disajikan kembali untuk tujuan edukasi. Konten tersedia di bawah lisensi CC BY-SA 3.0. Kami tidak bertanggung jawab atas ketidakakuratan data yang bersumber dari kontribusi publik tersebut.

  1. The information displayed on this website is sourced in part or in whole from Wikipedia and has been adapted for the purpose of restating it. We strive to provide accurate and relevant information, however:
  2. There is no guarantee of absolute accuracy. Wikipedia is an open, collaborative project that can be edited by anyone, so information is subject to change.
  3. It is not intended to constitute professional advice. The content displayed is for informational and educational purposes only. For important decisions (e.g., medical, legal, or financial), please consult a professional.
  4. Content copyright. Wikipedia is licensed under the Creative Commons Attribution-ShareAlike License (CC BY-SA). This means that content may be reused with appropriate attribution and shared under a similar license.
  5. Responsible use. Any risk arising from the use of information from this website is entirely the responsibility of the user.
Kembali kehalaman sebelumnya