Aleksander Kotsis
 Autoportret (1870) | |
| Data i miejsce urodzenia | |
|---|---|
| Data i miejsce śmierci | |
| Narodowość |
polska |
| Dziedzina sztuki | |
| Epoka | |
.jpg)
Aleksander Kotsis (ur. 30 maja 1836 na Ludwinowie, obecnie część Krakowa; zm. 7 sierpnia 1877 w Podgórzu, obecnie dzielnicy Krakowa) – polski malarz.
Życiorys
_house,_18_Kalwaryjska_street,_Podg%C3%B3rze,_Krak%C3%B3w,_Poland.jpg)
mieszkał Aleksander Kotsis.
Kraków-Podgórze, ul. Kalwaryjska 18
.jpg)
Aleksander Kotsis był chłopskiego pochodzenia[1]. Ojciec malarza przybył w okolice Krakowa ze Spiszu, osiadł w Ludwinowie, gdzie prowadził gospodarstwo rolne. W 1846 roku przeprowadził się z rodziną do Podgórza i zajął się handlem[2]. Aleksander w latach 1843–1849 uczył się w podgórskiej szkole powszechnej[3]. Od 1850 studiował w krakowskiej Szkole Sztuk Pięknych pod kierunkiem Stattlera, Łuszczkiewicza i Aleksandra Płonczyńskiego[2].
W czasie studiów przyjaźnił się m.in. z Janem Matejką, Andrzejem Grabowskim oraz Arturem Grottgerem. W 1857 roku zadebiutował jako malarz w krakowskim Towarzystwie Przyjaciół Sztuk Pięknych wystawiając pierwsze swoje prace[2]. W 1860 dzięki otrzymanemu stypendium wyjechał do Wiednia[3] na dalsze studia w tamtejszej Akademii, prawdopodobnie u Ferdinanda Georga Waldmüllera[2].
W roku 1862 powrócił do Krakowa. W okresie poprzedzającym powstanie styczniowe związał się z grupą patriotycznej młodzieży, która spotykała się w pracowni rzeźbiarskiej Parysa Filippiego w klasztorze franciszkanów[2].
Mieszkając na stałe w Podgórzu (wtedy Wolne Królewskie Miasto Podgórze, od 1915 część Krakowa) przy ul. Kalwaryjskiej 18, podróżował po Francji i Niemczech oraz po Podhalu i Tatrach. Po otrzymaniu kolejnego stypendium w roku 1866 wyjechał do Warszawy, w roku 1867 do Paryża i Brukseli[1]. W latach 1871–1875 przebywał w Monachium, gdzie został członkiem tamtejszego Kunstvereinu[2].
W 1875 roku powrócił do Podgórza. Cierpiał na zaniki pamięci spowodowane chorobą psychiczną[1]. Nieuleczalna choroba uniemożliwiła mu dalszą działalność artystyczną[2]. Zmarł w 1877 roku. Pochowany został na starym cmentarzu Podgórskim, dokładna lokalizacja grobu jest nieznana.
Twórczość
Malował pejzaże, wnętrza, portrety oraz sceny rodzajowe z życia wsi z okolic Krakowa i Podhala[4], epizody powstańcze[3]. Jego obrazy z reguły charakteryzował niewielki format. Prezentował malarstwo romantyczne i realistyczne jednocześnie. Jego obrazy znajdują się w zbiorach wielu oddziałów Muzeum Narodowego w Polsce, w Muzeum Śląskim w Katowicach, a także w Lwowskiej Galerii Sztuki.
- Wnętrze izby, Muzeum Narodowe w Sukiennicach, Kraków
- Portret Jana Zawiejskiego, Muzeum Narodowe w Sukiennicach, Kraków
- Głowy dwóch dziewcząt, Muzeum Narodowe w Sukiennicach, Kraków
- Portret Habera, Muzeum Narodowe w Sukiennicach, Kraków
- Autoportret, Muzeum Narodowe w Sukiennicach, Kraków
- Portret nieznanej kobiety, Muzeum Narodowe w Sukiennicach, Kraków
- Chłopiec strzelający z klucza, Muzeum Narodowe w Sukiennicach, Kraków
- Rodzina góralska, Muzeum Narodowe w Sukiennicach, Kraków
- Portret malarki Józefiny Geppert, Muzeum Narodowe w Sukiennicach, Kraków
- Kłótnia Cyganów, Muzeum Narodowe w Sukiennicach, Kraków
- Góral w chacie, Muzeum Narodowe w Sukiennicach, Kraków
- Sierota, Muzeum Narodowe w Sukiennicach, Kraków
- Góral przed Szałasem, Muzeum Narodowe w Sukiennicach, Kraków
- Cyganie, Muzeum Narodowe w Sukiennicach, Kraków
- Krajobraz tatrzański, Giewont, Muzeum Narodowe w Sukiennicach, Kraków
- Zachód słońca – kosiarz, 1864, Muzeum Narodowe w Sukiennicach, Kraków
- Alegoria roku 1861, 1864
- Wywiezienie księdza Brzóski z Łukowa, 1864
- Śmierć na zesłaniu, 1864
- Mechanik, 1865
- Młyn w Prądniku, 1865–1870, Muzeum Śląskie w Katowicach
- Łacha piasku, Muzeum Narodowe w Sukiennicach, Kraków
- Matula pomarli, 1868, Galeria Obrazów, Lwów
- Pogorzelcy w Wiśniczu, 1868
- Ostatnia chudoba, 1870, Muzeum Narodowe, Warszawa
- Góral, 1870, Muzeum Śląskie w Katowicach
- Dzieci z osiołkiem, ok. 1870, Galeria Obrazów, Lwów
- W szynku, ok. 1870, Galeria Obrazów, Lwów
- Rudowłosa, ok. 1870, Muzeum Sztuki, Łódź
- Giewont I, ok. 1870, Muzeum Narodowe, Warszawa
- Portret mnicha, 1870, Muzeum Narodowe, Gdańsk
- Neapolitanka (Włoszka), ok. 1870, Muzeum Śląskie w Katowicach
- Dzieci przed chatą, 1872, Muzeum Narodowe, Warszawa
- Lato, 1872
- Wycieczka w Tatry, 1873, Muzeum Narodowe w Sukiennicach, Kraków
- Dziewczynka z lalką, 1873, Muzeum Narodowe, Warszawa
- Dzieci w lesie, 1873, Muzeum Narodowe, Poznań
Upamiętnienie
- Jest patronem ulicy w Krakowie w XI dzielnicy Wola Duchacka
Galeria
-
Pogrzeb górala, 1860, Muzeum Narodowe w Krakowie -
Pejzaż górski z jeziorem, 1860, Muzeum Narodowe w Krakowie -
Kosiarz, 1860–1862, Muzeum Narodowe w Krakowie -
Portret siostry artysty, Karoliny, 1861–1865, Muzeum Narodowe w Krakowie -
Chłopiec strzelający z klucza, przed 1863, Muzeum Narodowe w Krakowie -
Pogrzeb i wesele z około 1864 roku, Muzeum Narodowe w Warszawie -
W święto Matki Boskiej Zielnej z 1869 roku, Muzeum Narodowe we Wrocławiu -
Rodzina góralska, 1869, Muzeum Narodowe w Krakowie -
Tatry – widok na Giewont z 1870 roku, Muzeum Narodowe w Warszawie -
Góral przed szałasem, 1870, Muzeum Narodowe w Krakowie -
Chłopak wiejski, 1870, Muzeum Narodowe w Krakowie -
Targ o cielę, 1870, Muzeum Narodowe w Krakowie -
Dziewczyna w kuchni, 1870, Muzeum Narodowe w Krakowie -
Portret młodej damy, 1870, Muzeum Narodowe w Krakowie -
Sierotka, 1870, Muzeum Narodowe w Krakowie -
Św. Jan Kanty przed Matką Boską, 1870, Muzeum Narodowe w Krakowie -
Głowy dwóch dziewcząt, 1870, Muzeum Narodowe w Krakowie -
Portret malarki Józefiny Geppert (1870-1875), Muzeum Narodowe w Krakowie -
Wycieczka w Tatry (1873), Muzeum Narodowe w Krakowie -
Wnętrze izby, 1870–1875, Muzeum Narodowe w Krakowie -
Portret Józefa Habera, 1870–1875, Muzeum Narodowe w Krakowie -
Sielanka, 1872, Muzeum Narodowe w Krakowie -
Góralka na koniu, 1872, Muzeum Narodowe w Krakowie
Przypisy
- ↑ a b c Witz 1970 ↓, s. 138.
- ↑ a b c d e f g Aleksander Kotsis. [dostęp 2022-08-03].
- ↑ a b c Teresa Stanisławska, Jan Adamczewski: Kraków ulica imienia. Kraków: Oficyna Wydawnicza „BIK”, 2000, ISBN 83-87023-08-6
- ↑ Nowa encyklopedia PWN. T. 3. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 1995, ISBN 83-01-11966-7.
Bibliografia
- Biografia Culture pl
- Ignacy Witz, Polscy malarze, polskie obrazy, Warszawa: Nasza Księgarnia, 1970.
- Jerzy Zanoziński: Aleksander Kotsis : 1836-1877 : życie i dzieło, Państwowy Instytut Wydawniczy, Warszawa 1953
Linki zewnętrzne
Content Disclaimer
Informasi ini disarikan dari Wikipedia dan disajikan kembali untuk tujuan edukasi. Konten tersedia di bawah lisensi CC BY-SA 3.0. Kami tidak bertanggung jawab atas ketidakakuratan data yang bersumber dari kontribusi publik tersebut.
- The information displayed on this website is sourced in part or in whole from Wikipedia and has been adapted for the purpose of restating it. We strive to provide accurate and relevant information, however:
- There is no guarantee of absolute accuracy. Wikipedia is an open, collaborative project that can be edited by anyone, so information is subject to change.
- It is not intended to constitute professional advice. The content displayed is for informational and educational purposes only. For important decisions (e.g., medical, legal, or financial), please consult a professional.
- Content copyright. Wikipedia is licensed under the Creative Commons Attribution-ShareAlike License (CC BY-SA). This means that content may be reused with appropriate attribution and shared under a similar license.
- Responsible use. Any risk arising from the use of information from this website is entirely the responsibility of the user.