Aleksander Schiele
| Data i miejsce urodzenia |
27 września 1890 |
|---|---|
| Data i miejsce śmierci |
6 kwietnia 1976 |
| Miejsce spoczynku | |
| Zawód, zajęcie | |
| Alma Mater | |
| Pracodawca | |
| Krewni i powinowaci | |
| Odznaczenia | |
Aleksander Schiele (ur. 27 września 1890 w Warszawie, zm. 6 kwietnia 1976 w Konstancinie) – polski taternik, alpinista, narciarz, działacz turystyczny, inżynier architekt, brat bliźniak Kazimierza Schielego.
Życiorys
Ukończył Politechnikę Wiedeńską w 1917. Po ukończeniu studiów pracował w browarach „Haberbusch i Schiele”. Przez 60 lat (1905–1965) uprawiał taternictwo, w młodości dokonując przejścia szeregu nowych dróg. W początkowym okresie działalności towarzyszyli mu zazwyczaj brat oraz przewodnicy: Klemens Bachleda, Wojciech Tylka Suleja czy Jędrzej Marusarz Jarząbek. Później partnerami Schielego byli m.in. Aleksander Znamięcki, Mieczysław Świerz, Roman Kordys, Wanda Jerominówna, Henryk Bednarski, Bronisław Czech, Rafał Malczewski i Robert Jäger. Do jego największych osiągnięć należy pierwsze wejście północno-zachodnią ścianą Żabiego Szczytu Niżniego (1926, z Henrykiem Mückenbrunnem).
Należał do Sekcji Turystycznej Towarzystwa Tatrzańskiego i jej następcy, Klubu Wysokogórskiego, a także Tatrzańskiego Ochotniczego Pogotowia Ratunkowego.
Na nartach jeździł początkowo w Alpach (od 1910), od 1912 także w Karpatach. Miał na koncie wejścia narciarskie na Hoher Sonnblick (3106 m, 1913), Großvenediger (3673 m, 1914), Marmoladę (3344 m, 1939). Od 1912 przez niemal 20 lat startował w zawodach narciarskich i zdobył w nich wiele nagród. Działał na rzecz popularyzacji narciarstwa w Sekcji Narciarskiej Polskiego Towarzystwa Tatrzańskiego i w Polskim Związku Narciarskim. Został odznaczony honorowym członkostwem Klubu Wysokogórskiego, Polskiego Związku Alpinizmu, Sekcji Narciarskiej PTT i tytułem honorowego instruktora PZN.
Po ukończeniu I wojny światowej służył w Kompanii Wysokogórskiej w Zakopanem. Następnie pracował jako instruktor narciarstwa, architekt, sędzia zawodów narciarskich i członek komisji egzaminacyjnych na instruktorów i sędziów. Był projektantem i budowniczym skoczni narciarskiej w dolinie Jaworzynce (1920), brał udział w budowie murowanego schroniska PTT „Murowaniec”. W dwudziestoleciu międzywojennym pracował także w browarach Haberbusch i Schiele – założyciel tej firmy był jego dziadkiem – oraz jako dyrektor Zjednoczonych Browarów Warszawskich.
W czasie II wojny światowej walczył w Armii Krajowej, w 1943 został razem z synem uwięziony na Pawiaku. Dzięki staraniom rodziny Aleksander został zwolniony, natomiast Jerzego rozstrzelano.
Po wojnie pracował przy odbudowie Warszawy, a do 1965 – w dziale inwestycji Zarządu Głównego PTTK.
Był mężem Zofii z Engemannów, z którą miał syna Jerzego i córkę Julittę.
Jest pochowany na cmentarzu ewangelicko-augsburskim w Warszawie (aleja 54, grób 14)[1].

Za pomoc Żydom udzielaną podczas okupacji niemieckiej, w 2014 Instytut Jad Waszem nadał Aleksandrowi i Zofii Schiele tytuł Sprawiedliwych wśród Narodów Świata.
Ordery i odznaczenia
- Złoty Krzyż Zasługi (7 czerwca 1939)[2]
- Srebrny Krzyż Zasługi (19 marca 1931)[3]
- medal Sprawiedliwy wśród Narodów Świata (pośmiertnie, 2014)[4]
Przypisy
- ↑ śp. Aleksander Schiele
- ↑ M.P. z 1939 r. Nr 131, poz. 307 (ISAP) „za zasługi na polu rozwoju sportu”.
- ↑ M.P. z 1931 r. Nr 64, poz. 104 (ISAP) „za zasługi na polu rozwoju sportu”.
- ↑ Historia rodziny Schiele | Polscy Sprawiedliwi [online], sprawiedliwi.org.pl [dostęp 2022-01-13].
Bibliografia
- Zofia Radwańska-Paryska, Witold Henryk Paryski: Wielka encyklopedia tatrzańska. Poronin: Wydawnictwo Górskie, 2004. ISBN 83-7104-009-1.
Content Disclaimer
Informasi ini disarikan dari Wikipedia dan disajikan kembali untuk tujuan edukasi. Konten tersedia di bawah lisensi CC BY-SA 3.0. Kami tidak bertanggung jawab atas ketidakakuratan data yang bersumber dari kontribusi publik tersebut.
- The information displayed on this website is sourced in part or in whole from Wikipedia and has been adapted for the purpose of restating it. We strive to provide accurate and relevant information, however:
- There is no guarantee of absolute accuracy. Wikipedia is an open, collaborative project that can be edited by anyone, so information is subject to change.
- It is not intended to constitute professional advice. The content displayed is for informational and educational purposes only. For important decisions (e.g., medical, legal, or financial), please consult a professional.
- Content copyright. Wikipedia is licensed under the Creative Commons Attribution-ShareAlike License (CC BY-SA). This means that content may be reused with appropriate attribution and shared under a similar license.
- Responsible use. Any risk arising from the use of information from this website is entirely the responsibility of the user.