Aleksandr Driewin

Aleksandr Driewin

Aleksandr Dawydowicz Driewin

Autoportret, 1923
Data i miejsce urodzenia	1889 Wenden
Data i miejsce śmierci	16 lub 26 lutego 1938 Butowo
Dziedzina sztuki	malarstwo
Multimedia w Wikimedia Commons

Aleksandr Dawydowicz Driewin (ros. Александр Давыдович Древин, łot. Aleksandrs Rūdolfs Drēviņš, ur. 1889 w Wenden, zm. 16^[1] lub 26^[2] lutego 1938 w Butowie^[1]) – łotewski i rosyjski malarz.

W latach 1904–1907 uczył się w szkole nawigacji w Rydze. Brał udział w wydarzeniach rewolucyjnych, za co trafił w 1906 roku do więzienia^[3]. W latach 1908–1913 studiował w akademii w Rydze pod kierunkiem Vilhelmsa Purvītisa^[4]. W 1915 roku wyjechał do Moskwy, gdzie zgłębiał różne kierunki awangardy^[3]. Karierę malarską w Moskwie rozpoczął od wystawienia cyklu obrazów olejnych pod tytułem Uchodźcy^[1]. Należał do grup artystycznych Mir iskusstwa i Bubnowyj Walet, a w 1926 roku dołączył do Stowarzyszenia Artystów Rewolucyjnej Rosji^[3][4]. Angażował się w założenie muzeum poświęconego sztuce współczesnej^[3]. W 1920 roku ożenił się z artystką awangardową Nadieżdą Udalcową; po roku parze urodził się syn Andriej, przyszły rzeźbiarz^[5]. W tym czasie Driewin zaczął poszukiwać własnego stylu, ostatecznie skupiając się na malowaniu pejzaży^[3]. W latach 1920–1932 wykładał malarstwo na Wchutiemasie i Wchutieinie^[4], następnie został odsunięty od prowadzenia zajęć ze względu na swoje poglądy dotyczące sztuki, w których sprzeciwiał się socrealizmowi^[3]. W latach 1929–1932 podróżował z Udalcową po górach Ałtaj, co zainspirowało Udalcową do stworzenia cyklu ekspresjonistycznych pejzaży, w których widać inspirację pracami Driewina^[6]. W 1929 roku zaangażował się w prace nowo powstałego łotewskiego związku kulturalno-oświatowego „Prometeusz”^[2].

Pod koniec 1937 roku łotewska diaspora artystów zaczęła być prześladowana przez NKWD, rozwiązano także „Prometeusza”^[2]. 17 stycznia^[6] 1938 Driewin został aresztowany, a 16 (lub 26^[2]) lutego rozstrzelany^[1][3] na poligonie w Butowie^[2]. Jego prace ukryto w archiwach Galerii Tretiakowskiej i Państwowego Muzeum Rosyjskiego. Prace pozostawione w domu ochroniła przed konfiskatą Udalcowa, przekonując, iż są to dzieła jej autorstwa^[2].

Driewina zrehabilitowano w drugiej połowie lat 50.^[1][6] W rezultacie jego prace zaczęły znów pojawiać się w galeriach, choć pierwsza wystawa indywidualna odbyła się dopiero w 1979 roku. Od tego czasu jego prace wystawiane są w światowych galeriach, w tym w Muzeum Guggenheima w Nowym Jorku^[1]. Jego obrazy znajdują się w kolekcjach Łotewskiego Narodowego Muzeum Sztuki, Galerii Tretiakowskiej i Muzeum Rosyjskiego^[2].

W 2019 roku odsłonięto w Moskwie tablicę upamiętniającą Driewina. Znajduje się na domu, w którym mieszkał, gdy w 1938 roku został aresztowany^[2].