Aleksandra Czelusta

Aleksandra Czelusta
Data i miejsce urodzenia

11 listopada 1897
Żychów

Data i miejsce śmierci

20 września 1985
Lisków-Rzgów

Zawód, zajęcie

hafciarka

Aleksandra Czelusta zd. Trzebińska (ur. 11 listopada 1897 w Żychowie, zm. 20 września 1985 w Liskowie-Rzgowie) - wielkopolska twórczyni ludowa, hafciarka, laureatka Nagrody im. Oskara Kolberga. Specjalizowała się w hafcie i układaniu czepców z regionu kaliskiego, ale zajmowała się także tkactwem, wyplataniem ze słomy kapeluszy i koszyczków do święconki oraz zdobnictwem (wyrób pająków) i plastyką obrzędową (wyrób rekwizytów obrzędowych)[1].

Życiorys

Pochodziła ze wsi Żychowo w rodzinie rolników. Była najmłodsza z siedmiorga rodzeństwa. Po wyjściu za mąż w 1920 roku lat przeprowadziła się do Liskowa[2]. Haftu nauczyła się od matki i najstarszych kobiet ze wsi. Sama wymyślała i komponowała wzory haftów. Wzorów nie rysowała na tkaninie: "[…] ja się nie oglądałam na inne, haftowałam co mi się widziało. […] Pomyśli się albo narysuje na papierku jak to będzie wychodziło, papierek się wyrzuci i haftuje się"[3]. Wzmożony okres jej twórczości przypada na lata po II wojnie światowej. Czepce jej autorstwa stanowiły uzupełnienie strojów kaliskich[4]. Brała udział w licznych wystawach, festiwalach i przeglądach sztuki ludowej m.in. Poznań (1961, 1963, 1964, 1969, 1971, 1974), Koszalin (1961), Płock (1976), Kalisz (1958). W 1973 r. została wpisana do rejestru twórców ludowych Ministerstwa Kultury i Sztuki[5]. Jej prace znajdują się w zbiorach Muzeum Etnograficznego w Poznaniu i Muzeum Okręgowego Ziemi Kaliskiej.

Czepiec wykonany przez Jadwigę Sobczak, wnuczkę hafciarki Aleksandry Czelusty

Jej wnuczką jest Jadwiga Sobczak, hafciarka i twórczyni czepców z okolic Kalisza[6][7].

Nagrody

  • 1962 - nagroda Wydziału Kultury Urzędu Wojewódzkiego w Poznaniu[1]
  • 1974 - nagroda Departamentu Plastyki Ministerstwa Kultury i Sztuki[4]
  • 1976 - Nagroda im. Oskara Kolberga[1][4]

Bibliografia

Przypisy

  1. ↑ a b c Marian Pokropek, Aleksandra Czelusta [online], Nagroda im. Oskara Kolberga [dostęp 2025-04-19].
  2. ↑ Monika Sobczak-Waliś, Aleksandra Czelusta - życiorys niezwykły, „Zeszyty Kaliskiego Towarzystwa Genealogicznego "Kalisia"” (5), Kalisz: Kaliskie Towarzystwo Genealogiczne "Kalisia", 2016, s. 71 [dostęp 2025-04-19].
  3. ↑ Zofia Grodecka, Sztuka hafciarska Aleksandry Czelusty z Liskowa, „Polska Sztuka Ludowa”, 33 (4), 1979, s. 217.
  4. ↑ a b c Anna Gałczyńska, Aleksandra Czelusta – hafciarka i układaczka czepców kaliskich z Liskowa [online], Centrum Kultury i Sztuki w Kaliszu [dostęp 2025-04-19].
  5. ↑ Monika Waliś-Sobczak, Aleksandra Czelusta - życiorys niezwykły, „Zaszyty Kaliskiego Towarzystwa Genealogicznego "Kalisia"”, 5, Kalisz: Kaliskie Towarzystwo Genealogiczne "Kalisia", 2016, s. 73.
  6. ↑ Anna Gałczyńska, Czepce kaliskie. Warsztaty z hafciarką Jadwigą Sobczak [online], Centrum Kultury i Sztuki w Kaliszu [dostęp 2025-04-19].
  7. ↑ Anna Weronika Brzezińska, Wnuczka czepkarki [online], Portret własny wielkopolskich twórców ludowych, 17 kwietnia 2017 [dostęp 2025-04-19].

Content Disclaimer

Informasi ini disarikan dari Wikipedia dan disajikan kembali untuk tujuan edukasi. Konten tersedia di bawah lisensi CC BY-SA 3.0. Kami tidak bertanggung jawab atas ketidakakuratan data yang bersumber dari kontribusi publik tersebut.

  1. The information displayed on this website is sourced in part or in whole from Wikipedia and has been adapted for the purpose of restating it. We strive to provide accurate and relevant information, however:
  2. There is no guarantee of absolute accuracy. Wikipedia is an open, collaborative project that can be edited by anyone, so information is subject to change.
  3. It is not intended to constitute professional advice. The content displayed is for informational and educational purposes only. For important decisions (e.g., medical, legal, or financial), please consult a professional.
  4. Content copyright. Wikipedia is licensed under the Creative Commons Attribution-ShareAlike License (CC BY-SA). This means that content may be reused with appropriate attribution and shared under a similar license.
  5. Responsible use. Any risk arising from the use of information from this website is entirely the responsibility of the user.
Kembali kehalaman sebelumnya