Alifuru
 Rdzenna ludność wyspy Seram | |
| Miejsce zamieszkania | |
|---|---|
| Religia |
wierzenia tradycyjne |
Alifuru lub Alfur[1] – ogólne określenie rdzennej ludności Moluków, która zachowuje wierzenia tradycyjne[2][3]. W podobnym sensie nazwa odnoszona też do ludności Celebesu[4][5]. Ma zabarwienie pejoratywne[2][6][7].
W XVI w. mianem mancia halefuru (mancia – „ludzie”) określano ludność niemuzułmańską w regionie północnej Halmahery, który znajdował się pod kontrolą Sułtanatu Ternate (w odróżnieniu od ngofa gamu, czyli wyznawców islamu)[8][9]. Pochodną formą „alifuru” posługiwali się portugalscy podróżnicy[10]. Nazwa ta przyjęła się w okresie kolonialnym; ostatecznie została porzucona na rzecz ściślejszych etnonimów i toponimów[3]. Wśród ludności molukańskiej w Holandii określenie to zmieniło swoje zabarwienie na pozytywne[11].
Etymologia wyrazu jest niejasna, najprawdopodobniej został on zaczerpnięty z języków północnohalmaherskich. Różne źródła wywodzą go z bliskich sobie języków ternate[6][10] i tidore (hale – „ziemia”, furu – „dziki”)[8] bądź z języka galela („puszcza, kraj niezamieszkany”)[4][12]. W języku malajskim wyrażenie orang Alifuru znaczy tyle, co „buszmeni, dzicy, prymitywni”[4]. W etnologii termin ten nie określa żadnego konkretnego ludu[4].
Na Molukach dominują chrześcijaństwo i islam (przyniesione przez kupców i misjonarzy), powszechny jest jednak synkretyzm[13]. Tradycyjne zwyczaje animistyczne utrzymują się w niektórych trudno dostępnych zakątkach archipelagu (jak np. centralna część wyspy Seram)[14].
Zobacz też
Przypisy
- ↑ Adelaar 1996 ↓, s. 707. Cytat: ‘Alfur’ is an eastern Indonesian term basically referring to unacculturated people.
- ↑ a b Альфуры, алифуры, оранг-хинду, крупа саго, папеда, фото. ТурЛоцман. [dostęp 2020-06-07]. [zarchiwizowane z tego adresu (2012-09-17)]. (ros.).
- ↑ a b Philip Yampolsky: Liner notes. W: Music of Maluku: Halmahera, Buru, Kei. Washington: Smithsonian Folkways, 1999, s. 6, seria: Music of Indonesia 19. OCLC 42940615. [dostęp 2025-01-16]. (ang.).
- ↑ a b c d Słuszkiewicz 1959 ↓, s. 529.
- ↑ A. Sigarlaki, L.Th. Manus, A.E. Rompas, F.S. Watuseke, M.F. Mottoh, Sejarah Daerah Sulawesi Utara, Jakarta: Proyek Penelitian dan Pencatatan Kebudayaan Daerah, Departemen Pendidikan dan Kebudayaan, 1982, s. 82, OCLC 65063181 [dostęp 2024-07-25] (indonez.).
- ↑ a b Li 1999 ↓, s. 4.
- ↑ Hagen 2006 ↓, s. 150.
- ↑ a b Platenkamp 2013 ↓, s. 211.
- ↑ Kirsten Jäger, Das Sultanat Jailolo: Die Revitalisierung von „traditionellen“ politischen Gemeinwesen in Indonesien, Berlin: LIT Verlag, 2018 (Comparative Anthropological Studies in Society, Cosmology and Politics 11), s. 64, ISBN 978-3-643-13325-0, OCLC 1029023314 [dostęp 2023-05-22] (niem.).
- ↑ a b Hagen 2006 ↓, s. 29.
- ↑ Florey i van Engelenhoven 2001 ↓, s. 203.
- ↑ Lajos Kiss, Földrajzi nevek etimológiai szótára, Budapest: Akadémiai Kiadó, 1978, s. 59, ISBN 978-963-05-1490-3, OCLC 4778015 [dostęp 2020-06-07] (węg.).
- ↑ Sienkiewicz 2016 ↓, s. 36, 42.
- ↑ Sienkiewicz 2016 ↓, s. 40.
Bibliografia
- K. Alexander Adelaar, Contact languages in Indonesia and Malaysia other than Malay, [w:] Stephen A. Wurm, Peter Mühlhäusler, Darrell T. Tryon (red.), Atlas of Languages of Intercultural Communication in the Pacific, Asia, and the Americas, t. II: Texts, Berlin–New York: Walter de Gruyter, 1996 (Trends in Linguistics. Documentation 13), s. 695–711, DOI: 10.1515/9783110819724.2.695, ISBN 978-3-11-081972-4, OCLC 1013949454 [dostęp 2022-08-30] (ang.).
- Margaret Florey, Aone van Engelenhoven, Language documentation and maintenance programs for Moluccan languages in the Netherlands, „International Journal of the Sociology of Language”, 2001 (151), 2001, s. 195–219, DOI: 10.1515/ijsl.2001.043, ISSN 1613-3668, OCLC 4959557247 [dostęp 2023-11-13] (ang.).
- James M. Hagen, Community in the Balance: Morality and Social Change in an Indonesian Society, Boulder–London: Paradigm Publishers, 2006, DOI: 10.4324/9781315635491, ISBN 978-1-59451-078-6, ISBN 978-1-315-63549-1, OCLC 61285485 [dostęp 2023-05-22] (ang.).
- Tania Murray Li, Marginality, Power and Production: Analysing Upland Transformations, [w:] Tania Murray Li (red.), Transforming the Indonesian Uplands, Amsterdam: Harwood Academic Publishers, 1999 (Studies in Environmental Anthropology 4), s. 1–46, DOI: 10.4324/9780203986127, ISBN 90-5702-401-2, ISBN 0-203-98612-1, OCLC 60772570 [dostęp 2023-05-22] (ang.).
- Jos D.M. Platenkamp, Sovereignty in the North Moluccas: Historical Transformations, „History and Anthropology”, 24 (2), 2013, s. 206–232, DOI: 10.1080/02757206.2012.697062, ISSN 0275-7206, OCLC 5136091939 (ang.).
- Simona Sienkiewicz, Rola kosmosu i duchów w synkretycznych wierzeniach we wschodniej Indonezji na przykładzie Moluków oraz Moluków Północnych, „Magazyn antropologiczno-społeczno-kulturowy MASKA”, nr 29 (Kosmos – Astronomia – Ciała Niebieskie), 2016, s. 35–44, ISSN 1898-5947, OCLC 998368709 [dostęp 2023-05-22] (pol.).
- Eugeniusz Słuszkiewicz, rec. J. Staszewski: Słownik geograficzny. Pochodzenie i znaczenie nazw geograficznych. c. d., „Onomastica”, 5 (2), Zakład Narodowy im. Ossolińskich, 1959, s. 528–549 [dostęp 2020-06-07] [zarchiwizowane z adresu 2020-06-07] (pol.).
Content Disclaimer
Informasi ini disarikan dari Wikipedia dan disajikan kembali untuk tujuan edukasi. Konten tersedia di bawah lisensi CC BY-SA 3.0. Kami tidak bertanggung jawab atas ketidakakuratan data yang bersumber dari kontribusi publik tersebut.
- The information displayed on this website is sourced in part or in whole from Wikipedia and has been adapted for the purpose of restating it. We strive to provide accurate and relevant information, however:
- There is no guarantee of absolute accuracy. Wikipedia is an open, collaborative project that can be edited by anyone, so information is subject to change.
- It is not intended to constitute professional advice. The content displayed is for informational and educational purposes only. For important decisions (e.g., medical, legal, or financial), please consult a professional.
- Content copyright. Wikipedia is licensed under the Creative Commons Attribution-ShareAlike License (CC BY-SA). This means that content may be reused with appropriate attribution and shared under a similar license.
- Responsible use. Any risk arising from the use of information from this website is entirely the responsibility of the user.