Ambroksol

Ambroksol
Nazewnictwo
	Nomenklatura systematyczna (IUPAC)
	trans-4-(2-amino-3,5-dibromobenzylamino)-cykloheksanol
	Inne nazwy i oznaczenia
farm.	Ambroxoli hydrochloridum
	Ogólne informacje
Wzór sumaryczny	C13H18Br2N2O
Masa molowa	378,10 g/mol
Wygląd	biały lub żółtawy krystaliczny proszek
	Identyfikacja
Numer CAS	18683-91-5
PubChem	2132
DrugBank	DB06742
SMILES
	C1CC(CCC1NCC2=CC(=CC(=C2N)Br)Br)O
Właściwości
	Rozpuszczalność w wodzie
	56,7 mg/l
	w innych rozpuszczalnikach
	metanol: rozpuszczalny; chlorek metylenu: praktycznie nierozpuszczalny
Temperatura topnienia	233-234,5 °C
Zasadowość (pKb)	5,31
Niebezpieczeństwa
	Karta charakterystyki: dane zewnętrzne firmy Sigma-Aldrich [dostęp 2019-11-17]
	Globalnie zharmonizowany system; klasyfikacji i oznakowania chemikaliów
	chlorowodorek ambroksolu
	Substancja w tej postaci nie jest klasyfikowana; jako niebezpieczna według kryteriów GHS; (na podstawie podanej karty charakterystyki).
	NFPA 704
Na podstawie; podanego źródła; chlorowodorek ambroksolu	1 1 0
Numer RTECS	GV8423000
Dawka śmiertelna	LD50 13,4 g/kg (szczur, doustnie)
	Jeżeli nie podano inaczej, dane dotyczą; stanu standardowego (25 °C, 1000 hPa)
	Klasyfikacja medyczna
ATC	R02AD05 R03CC63 R05CB06
Farmakokinetyka
Działanie	wykrztuśne, mukolityczne
	Multimedia w Wikimedia Commons

Ambroksol (łac. ambroxol) – organiczny związek chemiczny, lek mukolityczny, który działa przez zwiększenie ilości i zmniejszenie lepkości śluzu. Stosowany w leczeniu stanów chorobowych z produkcją lepkiego śluzu w drogach oddechowych. Jest metabolitem czynnym bromoheksyny o działaniu silniejszym niż związek wyjściowy^[4]. Zarówno ambroksol, jak i bromoheksyna są półsyntetycznymi pochodnymi wazycyny(inne języki), alkaloidu występującego w krzewach Justicia adhatoda^[5].

Mechanizm działania

Zwiększa biosyntezę i wydzielanie surfaktantu i pobudza ruch rzęsek nabłonka oddechowego, co powoduje usuwanie zalegającej wydzieliny w drogach oddechowych.

Działania niepożądane

Nudności, wymioty, biegunka, reakcje alergiczne i gorączka.

Uwaga

Należy zachować ostrożność w chorobie wrzodowej żołądka i dwunastnicy i owrzodzeniach jelit, gdyż ambroksol powoduje zwiększone wydzielanie kwasu solnego, przez co nasila objawy choroby wrzodowej. Nie poleca się również stosowania ambroksolu u astmatyków.

Dawkowanie

U dorosłych doustnie 75–120 mg raz na dobę lub w 2-3 dawkach podzielonych.

Postaci leku: tabletki, kapsułki o przedłużonym działaniu, syrop, krople, płyn do inhalacji i iniekcje.

Preparaty handlowe

Aflegan (roztwór do wstrzykiwań)
Ambroksol (syrop)
Ambrosan (tabletki)
Ambrosol (syrop)
Ambroheksal (tabletki)
Deflegmin (tabletki, kapsułki, syrop i krople)
Flavamed (syrop, tabletki i tabletki musujące)
Mucosolvan (syrop, płyn do inhalacji, roztwór do wstrzykiwań i tabletki)
Mucoangin (tabletki)

Przypisy

↑ ^a ^b Ambroxol, [w:] PubChem [online], United States National Library of Medicine, CID: 2132 [dostęp 2021-07-27] (ang.).
↑ Ambroxol, [w:] DrugBank [online], University of Alberta, DB06742 [dostęp 2021-07-27] (ang.).
↑ Ambroxol hydrochloride SC-200816. Santa Cruz Biotechnology. [dostęp 2019-11-17]. (ang.).
↑ GrażynaG. Rajtar-Cynke GrażynaG. (red.), Farmakologia Podręcznik dla studentów i absolwentów Wydziałów Pielęgniarstwa i Nauk o Zdrowiu Akademii Medycznych, wyd. 2, Lublin: Czelej, 2007, s. 303, ISBN 978-83-60608-77-7, OCLC 749566923 .
↑ PoonamP. Khandelwal PoonamP. i inni, Exploring the pharmacological and chemical aspects of pyrrolo-quinazoline derivatives in Adhatoda vasica, „Heliyon”, 10 (4), 2024, e25727, DOI: 10.1016/j.heliyon.2024.e25727, PMID: 38379997, PMCID: PMC10877266 [dostęp 2025-10-28] (ang.).

Bibliografia

Jan KazimierzJ.K. Podlewski Jan KazimierzJ.K., AlicjaA. Chwalibogowska-Podlewska AlicjaA., Leki współczesnej terapii, wyd. 17, Warszawa: Split Trading, 2005, s. 28–29, ISBN 83-85632-82-4, OCLC 255203930 .

WojciechW. Kostowski WojciechW., Zbigniew StanisławZ.S. Herman Zbigniew StanisławZ.S. (red.), Farmakologia. Podstawy farmakoterapii. Podręcznik dla studentów medycyny i lekarzy, wyd. 3, t. 1, Warszawa: Wydawnictwo Lekarskie PZWL, 2008, s. 705–706, ISBN 978-83-200-3724-1, OCLC 297532829 .

Przeczytaj ostrzeżenie dotyczące informacji medycznych i pokrewnych zamieszczonych w Wikipedii.

[PubChem-1] Ambroxol, [w:] PubChem [online], United States National Library of Medicine, CID: 2132 [dostęp 2021-07-27] (ang.).

[DB-2] Ambroxol, [w:] DrugBank [online], University of Alberta, DB06742 [dostęp 2021-07-27] (ang.).

[SCB-3] Ambroxol hydrochloride SC-200816. Santa Cruz Biotechnology. [dostęp 2019-11-17]. (ang.).

[Rajtar-4] GrażynaG. Rajtar-Cynke GrażynaG. (red.), Farmakologia Podręcznik dla studentów i absolwentów Wydziałów Pielęgniarstwa i Nauk o Zdrowiu Akademii Medycznych, wyd. 2, Lublin: Czelej, 2007, s. 303, ISBN 978-83-60608-77-7, OCLC 749566923 .

[Khandelwal-5] PoonamP. Khandelwal PoonamP. i inni, Exploring the pharmacological and chemical aspects of pyrrolo-quinazoline derivatives in Adhatoda vasica, „Heliyon”, 10 (4), 2024, e25727, DOI: 10.1016/j.heliyon.2024.e25727, PMID: 38379997, PMCID: PMC10877266 [dostęp 2025-10-28] (ang.).

[1]

[2]

[3]

[4]

[5]

R02AA – Środki antyseptyczne	ambazon dekwalinium alkohol dichlorobenzylowy chloroheksydyna chlorek cetylopirydyniowy benzetonium mirystyl-benzalkonium chlorochinaldol heksylorezorcynol oksychinol powidon-jod chlorek benzalkonium cetrymonium heksamidyna fenol oktenidyna
R02AB – Antybiotyki	neomycyna tyrotrycyna fusafungina bacitracyna gramicydyna
R02AD – Środki miejscowo znieczulające	benzokaina lidokaina kokaina dyklonina ambroksol
R02AX – Inne	flurbiprofen ibuprofen benzydamina