Amfoteros

Amfoteros – w mitologii greckiej syn Alkmeona i nimfy Kalliroe, brat Akarnana.

Na losie Amfoterosa zaważyły wcześniejsze pokolenia. Jego ojcem był Alkmeon^[1], syn Amfiaraosa, wróżbity, zaangażowanego za sprawą swej przekupnej żony Erifyle w wojnę przeciwko Tebom. Posiadając dar przepowiadania przyszłości, Amfiaraos obwieścił swym synom własną śmierć w wyprawie, zwycięstwo w kolejnej wojnie z Tebami i następnie pomszczenie go, a więc zabicie swej żony, a ich matki, która to zmusiła go do udziału w wojnie przekupiona naszyjnikiem Harmonii^[2], objętym klątwą^[3]. Alkmeon oddał sprawiedliwość ojcu, dopuszczając się matkobójstwa. Oczyścił go z tej zbrodni władca psofidzki Fegeus, który oddał mu za żonę swą córkę Arsinoe bądź Alfesoboję, obdarowaną nieszczęsnym naszyjnikiem Harmonii. Oczyszczenie nie okazało się jednak skuteczne, a Alkmeon wymagał ponownego obrzędu, tym razem z ręki bóstwa rzecznego Acheloosa. Ten także oddał oczyszczonemu za żonę swą córkę, nimfę Kalliroe. Nowa żona zażądała jednak, by to jej dał w prezencie naszyjnik^[2] i szatę Harmonii^[3]. Alkmeon wrócił więc do poprzedniej małżonki i teścia, próbując podstępem odzyskać skarb. Kłamstwo wyszło na jaw i Fegeus, nie mogąc sam zabić zięcia (korzystającego z prawa gościnności), namówił do tego swych synów, Aksjona i Temenosa bądź Agenora i Pronoosa^[2].

Kalliroe zrodziła jednak nieszczęsnemu Alkmeonowi dwóch synów o imionach Amfoteros i Akarnan. Była ona także kochanką Zeusa^[1] bądź została nią po owdowieniu^[3]. Dowiedziawszy się o zamordowaniu męża, poprosiła kochanka o to, by osieroceni chłopcy mogli magicznie dorosnąć, celem pomszczenia zabitego Alkmeona. Władca Olimpu przystał na to. Amfoteros i Akarnan spotkali Agenora i Pronoosa, synów Fegeusa, u monarchy Agapenora^[1] w Tegei^[4] w Arkadii. Tam ich zabili, mszcząc ojca. Nie zadowalając się tym podwójnym mordem, skierowali się potem do Psofidy, gdzie pozbawili Fegeusa życia. Psofidczycy ścigali ich za to, jednak Amfoterosowi i Akarnanowi udało się uciec, chroniąc się u Agapenora. Mieszkańcy Tegei udzielili im pomocy, w czym wsparło ich kilku Argejczyków^[1].

Acheloos nakazał wnukom wyruszyć do Delf, by przekazać naszyjnik Harmonii Apollonowi w świątyni. Bracia wypełnili to zadanie. Następnie zaś udali się do Epiru, gdzie zwerbowali ludzi do najazdu na Akarnanię, nazwaną tak od brata Amfoterosa^[1].

• PierreP. Grimal PierreP., Słownik mitologii greckiej i rzymskiej, Wrocław: Zakład Narodowy im. Ossolińskich, 2008, ISBN 978-83-04-04673-3 .