Andrzej Stech
Autoportret ok. 1675 | |
| Data i miejsce urodzenia |
9 września 1635 |
|---|---|
| Data i miejsce śmierci |
12 stycznia 1697 |
| Dziedzina sztuki | |




Andrzej Stech[1] (ochrz. 9 września 1635 w Słupsku, zm. 12 stycznia 1697 w Gdańsku) – gdański malarz i rysownik okresu baroku.
Życie
Był synem malarza Heinricha Stecha z Lubeki. W 1636 wraz z rodziną przybył do Gdańska. Prawdopodobnie uczył się u swego ojca, od 1653 zapewne u swego teścia Adolfa Boya (1612–1683/3). W 1658 poślubił córkę mistrza, wdowę po malarzu Auguście Ranischu. Po śmierci pierwszej żony wziął ślub z Adelgundą, córką Nikiasza Wulfa. Z pierwszego małżeństwa miał pięcioro, z drugiego czworo dzieci. W 1662 został mistrzem cechowym na podstawie prac: Powołanie św. Andrzeja i Krezus rzucający się w płomienie. W 1667 otrzymał gdańskie obywatelstwo. W 1673 został ławnikiem. Od 1677 pracował dla króla Jana III Sobieskiego. Jego brat również był malarzem.
Twórczość
Malował obrazy religijne, portrety, martwe natury, sceny alegoryczne i historyczne. Na zamówienie władz Gdańska wykonywał liczne portrety oraz projekty gobelinów do Dworu Artusa. Malował obrazy religijne dla miejskich świątyń protestanckich oraz kościołów katolickich w Gdańsku, Oliwie i Pelplinie. Wiele prac wykonał dla króla Jana III Sobieskiego, m.in. niezachowane malowidła sufitowe w Pałacu w Wilanowie. Jako portrecista łączył wzorce malarzy niderlandzkich z tradycją portretową stworzoną przez Daniela Schultza. W sztuce religijnej pozostawał pod wpływem malarstwa flamandzkiego, głównie Petera Paula Rubensa. W latach 1689–96, przy udziale uczniów, wykonał zespół 15 obrazów do klasztoru cystersów w Pelplinie. Do jego najlepszych obrazów należy Fundacja klasztoru w Pogódkach (1675). Ta duża wielkoformatowa kompozycja ukazuje wydarzenie historyczne, które miało miejsce w 1258. Artysta zaktualizował stroje i architekturę, która przypomina współczesne mu wnętrze kościoła w Pelplinie. Europejski sukces odniósł jako ilustrator dzieł naukowych Jana Heweliusza (30 rysunków do Machineae coelestis) i przyrodnika Jakuba Breyna (37 rysunków kwiatów do Icones exoticarum plantarum).
Wybrane dzieła
- Martwa natura z wiewiórką - 1658, olej na płótnie, 90 x 122 cm, Galeria Sztuki Dawnej Muzeum Narodowego, Gdańsk
- Portret Piotra Fabri - ok. 1663, olej na płótnie, 114 x 84 cm, Galeria Sztuki Dawnej Muzeum Narodowego, Gdańsk
- Portret mężczyzny z dwoma kwiatami - ok. 1666, olej na płótnie, 84 x 75 cm, Galeria Sztuki Dawnej Muzeum Narodowego, Gdańsk
- Powołanie św. Macieja Apostoła - 1670, olej na płótnie, 238 x 128 cm, Katedra w Pelplinie
- Chrystus w drodze do Emaus - 1670, olej na płótnie, 47 x 112 cm, Katedra w Pelplinie
- Portret Jana Heina - ok. 1670, olej na płótnie, 95 x 72 cm, własność prywatna, Połczyn
- Spacer za murami Gdańska - ok. 1670, olej na płótnie, 86,2 x 113 cm, Herzog Anton Ulrich-Museum, Brunszwik
- Św. Róża z Limy - 1671, olej na blasze miedzianej, 152 x 105 cm, Kościół św. Mikołaja w Gdańsku
- Św. Różą z Jezusem - 1671, olej na blasze miedzianej, 0,50 x 0,50 cm, Kościół św. Mikołaja w Gdańsku
- Męczeństwo św. Andrzeja - 1672, olej na płótnie, 232 x 139 cm, Katedra w Pelplinie
- Chrzest dworzanina etiopskiego - 1672, olej na płótnie, 300 x 145 cm, Katedra w Pelplinie
- Bitwa pod Chocimiem - (1674-79), olej na płótnie, 550 × 675 cm, Lwowska Galeria Sztuki, Lwów
- Wyznanie wiary św. Maurycego – 1674, olej na płótnie, 213 × 135 cm, Katedra w Pelplinie
- Darowanie cystersom Pogódek przez Sambora II - 1675, olej na płótnie, 189 x 294 cm, Katedra w Pelplinie
- Autoportret - ok. 1675, olej na desce, 65 x 51 cm (owal), Galeria Sztuki Dawnej Muzeum Narodowego, Gdańsk
- Portret mężczyzny - ok. 1675, olej na desce, 98 x 71 cm, Muzeum Narodowe w Poznaniu
- Portret imaginacyjny księcia Sambora II - 1676, olej na płótnie, 300 x 200 cm, Katedra w Pelplinie
- Portret imaginacyjny księcia Mestwina I - 1676, olej na płótnie, 300 x 200 cm, Katedra w Pelplinie
- Portret Jan Heweliusza - 1677-79, olej na płótnie, 125 x 102 cm, Bodleian Library, Oksford[2]
- Portret Jana Gabriela Schmiedta - 1678, olej na płótnie, 79 x 64 cm, Galeria Sztuki Dawnej Muzeum Narodowego, Gdańsk
- Martwa natura kwiatowa - ok. 1678, olej na płótnie, 63 x 46 cm, Stadtlische Kunstsammlungen, Augsburg
- Portret młodzieńca z medalem - 1678-80, olej na płótnie, 78 x 52,5 cm, Galeria Sztuki Dawnej Muzeum Narodowego, Gdańsk
- Portret Henryka Schwarzwaldta - 1682, olej na płótnie, 127 x 93 cm, Galeria Sztuki Dawnej Muzeum Narodowego, Gdańsk
- Płaczący filozof (Heraklit) - 1682-85, olej na płótnie, 92 x 76,5 cm, Biblioteka Gdańska PAN
- Śmiejący się filozof (Demokryt) - 1682-85, olej na płótnie, 92 x 76,5 cm, Biblioteka Gdańska PAN
- Portret Idziego Straucha - ok. 1682, olej na papierze, 21 x 17,5 cm, Galeria Sztuki Dawnej Muzeum Narodowego, Gdańsk
- Maria i św. Bernard jako orędownicy konwentu oliwskiego - 1686, olej na płótnie, 500 x 180 cm, Bazylika archikatedralna w Gdańsku-Oliwie
- Portret Gabriela Fryderyka Engelcke - 1686, olej na płótnie, 127 x 102 cm, Galeria Sztuki Dawnej Muzeum Narodowego, Gdańsk
- Wizja Ezechiela - 1688-90, obraz na gwaszu, 0,70 x 120 cm, Kościół św. Katarzyny w Gdańsku
- Ukrzyżowanie - 1690, olej na płótnie, 173 x 132 cm, Katedra w Pelplinie
- Wojownik rzymski - 1690, olej na płótnie, 286 x 117 cm, Galeria Sztuki Dawnej Muzeum Narodowego, Gdańsk
- Ukrzyżowanie - 1696, olej na płótnie, Plebania Bazyliki konkatedralnej Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny w Gdańsku
- Portret Jakuba Grunwaldta - 1696-97, olej na płótnie, 79,5 x 62 cm, Muzeum Historyczne Miasta Gdańska
1674-1679
Przypisy
- ↑ Inne formy nazwiska: Stecher, Stechgen, Steh, Steg, Steke, Stoh, Stohn, Oteke.
- ↑ Niektórzy badacze twierdzą, że nie jest to obraz Stecha, lecz autorska replika portretu astronoma pędzla Daniela Schultza.
Bibliografia
- Teresa Grzybkowska, Andrzej Stech. Malarz gdański, Warszawa: PWN, 1979.
- Słownik biograficzny Pomorza Nadwiślańskiego, pod red. Stanisława Gierszewskiego, t. 4, Gdańsk: Gdańskie Towarzystwo Naukowe, 1992, ISBN 83-87359-06-8
- Słownik malarzy polskich, t. 1, Warszawa: Arkady, 2003, ISBN 83-213-3856-9
- Wielka encyklopedia malarstwa polskiego, Kraków: Wydawnictwo Kluszczyński, 2011, ISBN 978-83-7447-118-3
Linki zewnętrzne
Content Disclaimer
Informasi ini disarikan dari Wikipedia dan disajikan kembali untuk tujuan edukasi. Konten tersedia di bawah lisensi CC BY-SA 3.0. Kami tidak bertanggung jawab atas ketidakakuratan data yang bersumber dari kontribusi publik tersebut.
- The information displayed on this website is sourced in part or in whole from Wikipedia and has been adapted for the purpose of restating it. We strive to provide accurate and relevant information, however:
- There is no guarantee of absolute accuracy. Wikipedia is an open, collaborative project that can be edited by anyone, so information is subject to change.
- It is not intended to constitute professional advice. The content displayed is for informational and educational purposes only. For important decisions (e.g., medical, legal, or financial), please consult a professional.
- Content copyright. Wikipedia is licensed under the Creative Commons Attribution-ShareAlike License (CC BY-SA). This means that content may be reused with appropriate attribution and shared under a similar license.
- Responsible use. Any risk arising from the use of information from this website is entirely the responsibility of the user.