Anna Leetsmann

Anna Henriette Leetsmann
Data i miejsce urodzenia

12 października 1888
Kalvi

Data śmierci

5 marca 1942

Zawód, zajęcie

działaczka polityczna, parlamentarzystka, nauczycielka

Anna Henriette Leetsmann (ur. 12 października 1888 w Kalvi, zm. 5 marca 1942) – estońska działaczka bolszewicka, nauczycielka. Jedyna kobieta wybrana do parlamentu Autonomicznej Guberni Estońskiej w 1917.

Wczesne życie i edukacja

Dawny budynek szkoły w Aseri, w którym pracowała Anna Leetsmann

Anna Leetsmann urodziła się w 1888 w Kalvi, w Wironii (Virumaa Wschodnia)[1], w rodzinie dyrektora szkoły. Jej rodzina posługiwała się w domu językiem niemieckim. Ukończyła szkołę wiejską w Rannu, kierowaną przez jej ojca, następnie uczyła się w szkole żeńskiej w Rakvere. Po ukończeniu jej i zdaniu egzaminu nauczycielskiego podjęła pracę w szkole przy fabryce w Aseri. W 1911 podjęła studia na uniwersytecie w Petersburgu[2].

Działalność polityczna

W 1917 Leetsmann wstąpiła do Socjaldemokratycznej Partii Robotniczej Rosji (bolszewików), była sekretarzem organizacji partyjnej w Aseri. W wyborach do parlamentu Autonomicznej Guberni Estońskiej, Maapäev, zdobyła mandat jako jedyna kobieta. W zgromadzeniu głosowała zwykle razem z frakcją socjalistyczną. Pozostała jedyną kobietą w Maapäev do listopada 1918, gdy mandat po Jaanie Treialu przejęła Alma Ostra-Oinas, również działaczka SDPR[2][3].

W grudniu 1917 bolszewicy z Jaanem Anveltem na czele przejęli de facto władzę w Tallinnie i innych regionach Estonii. Ze wsparciem Rady Komisarzy Ludowych ogłosili rozwiązanie gubernialnego parlamentu[4]. Anna Leetsmann poparła to wezwanie i wróciła do Aseri, aby założyć komitet rewolucyjny i zorganizować na miejscu jednostkę Czerwonej Gwardii. W grudniu 1917 została wybrana do rady delegatów robotniczych i żołnierskich w Wironii i mianowana komisarzem całego regionu[2].

W lutym 1918 wojska niemieckie wyparły bolszewików z Estonii. Anna Leetsmann ewakuowała się do Rosji Radzieckiej[2]. Po przegranej I wojnie światowej Niemcy wycofały się z krajów bałtyckich, co skłoniło rząd radziecki do ponownego wkroczenia na ich terytoria, chociaż Estoński Rząd Tymczasowy ogłosił niepodległość prowincji. W listopadzie 1918 w Narwie proklamowana została Estońska Komuna Ludu Pracującego, jednak wojna estońsko-bolszewicka zakończyła się zwycięstwem estońskich sił narodowych. Wówczas Maapäev przystąpił do prac nad pierwszą krajową konstytucją[4][5]. Leetsmann, z powodu swojego czynnego poparcia dla bolszewików, została pozbawiona mandatu parlamentarzystki i nie odegrała już żadnej roli w estońskiej polityce[3].

Życie w Związku Radzieckim

Leetsmann nigdy nie wróciła do Estonii. W 1923 została kierownikiem oddziału estońskiego Komunistycznego Uniwersytetu Mniejszości Narodowych Zachodu i wykładała historię partii. W 1932 ukończyła studia historyczne w Petersburgu, po czym wykładała w Instytucie Pedagogicznym im. Pokrowskiego i pełniła tam funkcję zastępcy dyrektora. Następnie podjęła pracę w wydziale oświaty we władzach miejskich Leningradu. Po zabójstwie I sekretarza leningradzkiej organizacji partyjnej Siergieja Kirowa w grudniu 1934 opuściła miasto. Rok później powierzono jej kierowanie wydziałem oświaty w rejonie tobolskim w obwodzie omskim. W 1936 została aresztowana i oskarżona o sympatie trockistowskie. Została wydalona z partii, następnie zwolniona i ponownie aresztowana. Zmarła w więzieniu 5 marca 1942[1].

Przypisy

  1. ↑ a b Jaan Toomla, Valitud ja Valitsenud: Eesti parlamentaarsete ja muude esinduskogude ning valitsuste isikkoosseis aastail 1917–1999 (National Library of Estonia, 1999), s. 296.
  2. ↑ a b c d "Anna Leetsmann", Estonian National Library [dostęp 3 March 2019]
  3. ↑ a b Toomla, s. 23.
  4. ↑ a b Estonia - Cultural life, [w:] Encyclopædia Britannica [dostęp 2022-10-03] (ang.).
  5. ↑ J. Lewandowski, Historia Estonii, Zakład Narodowy im. Ossolinskich, Wrocław 2002, s. 176-177.

Content Disclaimer

Informasi ini disarikan dari Wikipedia dan disajikan kembali untuk tujuan edukasi. Konten tersedia di bawah lisensi CC BY-SA 3.0. Kami tidak bertanggung jawab atas ketidakakuratan data yang bersumber dari kontribusi publik tersebut.

  1. The information displayed on this website is sourced in part or in whole from Wikipedia and has been adapted for the purpose of restating it. We strive to provide accurate and relevant information, however:
  2. There is no guarantee of absolute accuracy. Wikipedia is an open, collaborative project that can be edited by anyone, so information is subject to change.
  3. It is not intended to constitute professional advice. The content displayed is for informational and educational purposes only. For important decisions (e.g., medical, legal, or financial), please consult a professional.
  4. Content copyright. Wikipedia is licensed under the Creative Commons Attribution-ShareAlike License (CC BY-SA). This means that content may be reused with appropriate attribution and shared under a similar license.
  5. Responsible use. Any risk arising from the use of information from this website is entirely the responsibility of the user.
Kembali kehalaman sebelumnya