Antoni Czudowski

Antoni Czudowski

major kawalerii
Data i miejsce urodzenia	14 kwietnia 1890 Smoleńsk
Data i miejsce śmierci	1951 Józefów
Przebieg służby
Siły zbrojne	Wojsko Polskie
Jednostki	12 pułk ułanów
Główne wojny i bitwy	I wojna światowa wojna polsko-ukraińska wojna polsko-bolszewicka
Odznaczenia

Antoni Czudowski (ur. 14 kwietnia 1890 w Smoleńsku, zm. 1951 w Józefowie) – major kawalerii Wojska Polskiego, działacz niepodległościowy, inżynier.

Urodził się 14 kwietnia 1890 w Smoleńsku, ówczesnej stolicy guberni smoleńskiej, jako syn Wacława i Marii z Swadkowskich^[1][2].

W czasie I wojny światowej walczył w szeregach pułku kirasjerów Lejbgwardii^[3]. 3 stycznia 1917 został awansowany na stopień sztabsrotmistrza ze starszeństwem z 19 lipca^?/1 sierpnia 1916 i pozostawieniem w rezerwie armijnej kawalerii^[3].

9 grudnia 1917, po rewolucji październikowej, znalazł się w grupie Polaków – 5 oficerów, 1 podchorążego i 35 żołnierzy pułku kirasjerów Lejbgwardii, którzy 13 grudnia 1917 przybyli ze Światoszyna pod Kijowem do Pietniczan i tam utworzyli 1 Chorągiew Kirasjerów Polskich, której został dowódcą^[4][5][6]. 17 stycznia 1917, po utworzeniu 2 pułku strzelców konnych (20 kwietnia 1918 przemianowany na 7 pułk ułanów), objął funkcję zastępcy dowódcy pułku do spraw gospodarczych^[7].

Od lutego 1919 pełni służbę w 12 pułku ułanów^[8]. W kwietniu tego roku organizuje szwadron karabinów^[8][9]. W czasie wojny z bolszewikami 1920 walczył na stanowisku dowódcy II dywizjonu 12 puł.^[10] 27 sierpnia 1920 został zatwierdzony z dniem 1 kwietnia 1920 w stopniu rotmistrza, w kawalerii, w grupie oficerów byłych Korpusów Wschodnich i byłej armii rosyjskiej^[11].

Po zakończeniu działań wojennych pozostał w wojsku jako oficer zawodowy i kontynuował służbę w 12 pułku ułanów^[12][13]. Następnie został odkomenderowany na Politechnikę Warszawską celem ukończenia studiów^[13]. 3 maja 1922 został zweryfikowany w stopniu majora ze starszeństwem od 1 czerwca 1919 i 58. lokatą w korpusie oficerów jazdy (od 1924 – kawalerii)^[14][15]. W 1924 został przeniesiony do rezerwy i przydzielony w rezerwie do macierzystego pułku w Białokrynicy k. Krzemieńca^[16].

W 1934, jako oficer rezerwy pozostawał w ewidencji Powiatowej Komendy Uzupełnień Bydgoszcz Miasto. Posiadał przydział do Oficerskiej Kadry Okręgowej Nr VIII. Był wówczas w grupie oficerów „powyżej 40 roku życia”^[17]. Po przeniesieniu do Warszawy prowadził przedsiębiorstwo „Biuro Budowlane A. Czudowski i S-ka Inżynierowie” przy ul. Tadeusza Żulińskiego 9, które zostało wpisane do rejestru handlowego 3 stycznia 1936 (wspólnikami byli Konstanty Czudowski i Wacław Szuszkiewicz, a prokurentami Mieczysław Kieresant-Wiśniewski i Stanisław Domino)”^[18].

Zmarł w 1951 i został pochowany na cmentarzu parafii pw. Matki Bożej Częstochowskiej w Józefowie (kwatera E, rząd 18, grób 13, 14)^[19].

26 lipca 1925 w Warszawie ożenił się z Heleną Janiną Stawikowską (1905–1980), córką Stanisława i Franciszki z Royków^[1][19]. Świadkami byli inżynierowie: Mieczysław Kieresant-Wiśniewski i Stanisław Puzyna^[1].

• Krzyż Walecznych trzykrotnie^[13][20]
• Złoty Krzyż Zasługi – 30 stycznia 1939 „za zasługi na polu pracy społecznej”^[21]
• Medal Niepodległości – 23 grudnia 1933 „za pracę w dziele odzyskania niepodległości”^[22]
• Order Świętej Anny 4 stopnia z napisem na szabli „Za odwagę” – 25 listopada^?/8 grudnia 1915^[3]

• Dziennik Personalny Ministerstwa Spraw Wojskowych. [dostęp 2025-07-28].
• Spis oficerów służących czynnie w dniu 1.6.1921 r.. Ministerstwo Spraw Wojskowych, 1921.
• Lista starszeństwa oficerów zawodowych. Warszawa: Ministerstwo Spraw Wojskowych, 1922.
• Rocznik Oficerski 1923. Warszawa: Ministerstwo Spraw Wojskowych, 1923.
• Rocznik Oficerski 1924. Warszawa: Ministerstwo Spraw Wojskowych, 1924.
• Rocznik Oficerski Rezerw 1934. Biuro Personalne Ministerstwa Spraw Wojskowych, 1934.
• Ułani Podolscy : Dzieje Pułku Ułanów Podolskich 1809–1947. Kazimierz Grocholski (red.). Wrocław: Zakład Narodowy im. Ossolińskich, 1991. ISBN 83-04-03664-9.
• Henryk Bagiński: Wojsko Polskie na Wschodzie 1914-1920. Warszawa: Wojskowy Instytut Naukowo-Wydawniczy, 1921.
• Arkadiusz Tuliński: 6 Armia Wojska Polskiego w wojnie polsko-bolszewickiej w 1920 r.. Warszawa: Instytut Pamięci Narodowej – Komisja Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu, 2020. ISBN 978-83-8229-062-2.
• Józef Turkiewicz: Zarys historji wojennej 12-go pułku ułanów podolskich. Warszawa: Wojskowe Biuro Historyczne, 1928, seria: Zarys historii wojennej pułków polskich 1918–1920.