Antymins

XIX-wieczny antymins z Rumunii
XIX-wieczny antymins z Rosji

Antymins, częściej antimension[1][2][3] (gr. Αντιμήνσιον, cs. Антиминсъ) – jedwabna chusta z wizerunkiem sceny złożenia Chrystusa do grobu z wizerunkami czterech ewangelistów w rogach[4], używana w Cerkwi prawosławnej i Kościołach greckokatolickich. Na rozłożonym antyminsie w czasie Boskiej Liturgii odbywa się przemienienie świętych Darów Eucharystycznych.

Antymins poświęcany jest przez biskupa dla konkretnej cerkwi. Bez antyminsu w cerkwi nie można sprawować Boskiej Liturgii.

Antymins zawiera wszyte święte relikwie na pamiątkę faktu, że w pierwszych wiekach chrześcijaństwa celebracja Eucharystii odbywała się wprost na grobach męczenników.

Historia

Pierwotnie słowo antymins (antimension) oznaczało przenośny stół, który przeznaczony był do sprawowania św. Eucharystii poza świątynią. We współczesnym znaczeniu antymins pojawił się w okresie ikonoklazmu. Zwolennicy obrazoburstwa odrzucali szacunek oddawany nie tylko ikonom, ale także świętym relikwiom. W związku z powyższym, podczas poświęcenia nowych świątyń nie umieszczano relikwii w prestole. Co więcej, w niektórych poświęconych wcześniej świątyniach relikwie usuwano z prestoła. Zachowując tradycję, zgodnie z którą w pierwszych wiekach chrześcijaństwa św. Eucharystia była sprawowana na grobach męczenników, zaczęto sprawować św. Liturgię poza cerkwią na antimensionie. Po zwycięstwie nad ikonoklazmem zaczęto wykorzystywać antyminsy podczas odprawiania Liturgii w świątyniach, które nie posiadały relikwii umieszczonych w prestole. Od XII wieku sprawowanie Boskiej Liturgii na prestole nakrytym antyminsem stało się cerkiewną normą[4].

Zobacz też

Przypisy

  1. ↑ Henryk Paprocki, Antimension, [w:] Feliks Gryglewicz, Romuald Łukaszyk, Zygmunt Sułowski (red.), Encyklopedia katolicka, Tom 1, Lublin 1973, s. 643.
  2. ↑ Ewa Pokorzyna, Słownik terminologiczny wyposażenia świątyń obrządku wschodniego z przydatkiem ikon maryjnych =: Terminological dictionary of the outfitting of eastern rite churches with an appendage on Marian icons, Biblioteka Muzealnictwa i Ochrony Zabytków. Seria B, Warszawa: Ośrodek Dokumentacji Zabytków : "DiG", 2001 (t. 103), ISBN 978-83-7181-150-0.
  3. ↑ Liturgie Kościoła prawosławnego, Henryk Paprocki (tłum.), Kraków: Wydawnictwo M, s. 316, ISBN 978-83-7221-489-8.
  4. ↑ a b Warszawa: poświęcenie nowych antimensionów (dostęp: 7 lipca 2026)

Bibliografia

  • Konstanty Bondaruk, O nabożeństwie prawosławnym, Warszawska Metropolia Prawosławna, Warszawa 2020, ISBN 978-83-65136-48-0, str. 118-119

Content Disclaimer

Informasi ini disarikan dari Wikipedia dan disajikan kembali untuk tujuan edukasi. Konten tersedia di bawah lisensi CC BY-SA 3.0. Kami tidak bertanggung jawab atas ketidakakuratan data yang bersumber dari kontribusi publik tersebut.

  1. The information displayed on this website is sourced in part or in whole from Wikipedia and has been adapted for the purpose of restating it. We strive to provide accurate and relevant information, however:
  2. There is no guarantee of absolute accuracy. Wikipedia is an open, collaborative project that can be edited by anyone, so information is subject to change.
  3. It is not intended to constitute professional advice. The content displayed is for informational and educational purposes only. For important decisions (e.g., medical, legal, or financial), please consult a professional.
  4. Content copyright. Wikipedia is licensed under the Creative Commons Attribution-ShareAlike License (CC BY-SA). This means that content may be reused with appropriate attribution and shared under a similar license.
  5. Responsible use. Any risk arising from the use of information from this website is entirely the responsibility of the user.
Kembali kehalaman sebelumnya