Arjadewa
| |
| Data i miejsce urodzenia |
II wiek |
|---|---|
| Data śmierci |
III wiek |
| Szkoła | |
| Nauczyciel | |
Arjadewa (sanskryt आर्यदेव, Āryadēva; chiń. Tipo (提婆); kor. 제바, jap. だいば, wiet. Dê Ba La) lub Shengtian (chiń. 聖天, kor. 성천; jap. 聖提婆; wiet. Thánh Thiên) – indyjski filozof buddyjski z II–III wieku.
Życiorys
Jego miejsce urodzenia jest do dziś niepewne. Niektórzy badacze[kto?] uważają, iż urodził się na Cejlonie (Sri Lance) jako królewski syn. Inni[kto?], że w południowych Indiach w rodzinie bramińskiej. Był uczniem i następcą Nagardżuny (skt. Nāgārjuna), z którym założył szkołę madhjamiki. Wędrował po południowych Indiach propagując buddyzm i nawrócił groźnego króla-despotę. Był znakomitym dyskutantem i prowadził dysputy religijne i filozoficzne z tīrthikami wygrywając je i nawracając niektórych z nich. Ze swoimi uczniami odseparował się w lesie i tam stworzył Śata śastrę oraz Catuhśatakę, uważaną za jego główne dzieło. Pisał w języku pali i w sanskrycie. Pisał komentarze do dzieł swego mistrza oraz własne traktaty na temat filozofii madhjamiki.
Został uznany za 15 patriarchę buddyzmu medytacyjnego (dhjana) (skr. dhyāna; chin. chan); jest znany także jako Kanadewa (skt. Kanadēva).
Przypisuje mu się następujące dzieła:
- Catuhśataka. [T 1570, K 582][a] (także Catuhśatika) (dosłownie Cztery setki [wersów]). W sanskrycie znane jest tylko we fragmentach. Z pełnej wersji tybetańskiej zrekonstruowano wersję sanskrycką. W chińskim kanonie znajduje się jej tłumaczenie dokonane przez Xuanzanga jako Guangbai lunben ok. 647 r. Objaśnienie doktryny niesubstancjalności.
- Śata śastra. [T 1569, K 581] (Traktat w stu wersach). Została przetłumaczona na język chiński przez Kumaradziwę (skt. Kumārajīva) w 404 r. w Chang’anie. jako Bai lun. Wyjaśnienie doktryny buddyjskiej. Przetłumaczył ją także Xuanzang jako Śata śastra vaipulya w 650 r. wraz z komentarzem Dharmapali (skt. Dharmapāla).
- Aksara Śatakavritti. [T 1572, K 631] Przetrwała tylko w języku chińskim jako Baizi lun (Śatāksara śastrām) i w języku tybetańskim Yi.ge brgya.pa. W Tybecie jest niesłusznie przypisywana Nagardżunie.
- Mahāpurusa śastra. [T 1577, K 615] Przetłumaczona na język chiński przez Daotaia pom. 397 a 439 r. jako
- Hastavāla-prakarana. [T1620, K 643] Znana w Chinach jako Mustiprakarana. Autorstwo niepewne (najpewniej jest to dzieło Dignagi (skr. Dignāga). Tłumaczenie Paramarthy (skr. Paramārtha) pom. 558 a 569 r. jako Jiejuan lun.
Być może jego autorstwa są także:
- Cittaviśuddhi prakarana.
- Jñānasāra samuccaya.
- Bodhicittavivarana.
Uwagi
- ↑ T – numer wydania kanonu buddyjskiego Taishō shinshū daizōkyō. K – numer wydania koreańskiego kanonu buddyjskiego The Korean Buddhist Canon: A Descriptive Catalogue
Content Disclaimer
Informasi ini disarikan dari Wikipedia dan disajikan kembali untuk tujuan edukasi. Konten tersedia di bawah lisensi CC BY-SA 3.0. Kami tidak bertanggung jawab atas ketidakakuratan data yang bersumber dari kontribusi publik tersebut.
- The information displayed on this website is sourced in part or in whole from Wikipedia and has been adapted for the purpose of restating it. We strive to provide accurate and relevant information, however:
- There is no guarantee of absolute accuracy. Wikipedia is an open, collaborative project that can be edited by anyone, so information is subject to change.
- It is not intended to constitute professional advice. The content displayed is for informational and educational purposes only. For important decisions (e.g., medical, legal, or financial), please consult a professional.
- Content copyright. Wikipedia is licensed under the Creative Commons Attribution-ShareAlike License (CC BY-SA). This means that content may be reused with appropriate attribution and shared under a similar license.
- Responsible use. Any risk arising from the use of information from this website is entirely the responsibility of the user.