Arkadiusz Baran

Arkadiusz Baran

Data i miejsce urodzenia	9 listopada 1979 Jarosław
Wzrost	185 cm
Pozycja	pomocnik
Kariera juniorska
Lata Klub JKS 1909 Jarosław
Kariera seniorska[a]
Lata Klub Wyst. Gole 1998–2002 Stal Rzeszów 2002 → Polonia Przemyśl (wyp.) 2003–2010 Cracovia 167 (5) 2010–2012 Bruk-Bet Nieciecza 55 (0) 2012–2016 Stal Rzeszów 77 (2) 2017 Iskra Zgłobień 2018 Crasnovia Krasne
Kariera trenerska
Lata Drużyna Stal Rzeszów (II Trener) 2017 JKS 1909 Jarosław 2019–2020 JKS 1909 Jarosław (asystent) 2020–2022 JKS 1909 Jarosław 2022–2023 Sokół Sieniawa
↑ Uwzględniono wyłącznie rozgrywki ligowe.

Arkadiusz Baran (ur. 9 listopada 1979 w Jarosławiu) – polski trener piłkarski i były piłkarz występujący na pozycji defensywnego pomocnika lub środkowego obrońcy. Wychowanek JKS‑u 1909 Jarosław, przez dziewięć sezonów zawodnik Cracovii, z którą awansował z III ligi do Ekstraklasy i przez wiele lat pełnił funkcję kapitana drużyny.^[1][2] W polskiej ekstraklasie rozegrał 137 meczów i zdobył 4 bramki, występując wyłącznie w barwach Cracovii.^[3] Później grał m.in. w Termalice Bruk‑Bet Nieciecza i Stali Rzeszów, z którą wywalczył mistrzostwo III ligi lubelsko‑podkarpackiej w sezonie 2014/2015.^[4] Starszy brat Grzegorza Barana, wieloletniego zawodnika Ruchu Chorzów i GKS‑u Bełchatów.^[5]

Baran pierwsze kroki w piłce stawiał w JKS‑ie 1909 Jarosław, w którym zadebiutował w seniorskim zespole w sezonie 1997/1998.^[1] Rok później przeniósł się do Stali Rzeszów, z którą występował w II lidze oraz niższych klasach rozgrywkowych, a w międzyczasie był wypożyczony do Polonii Przemyśl.^[3] W Rzeszowie dał się poznać jako twardo grający defensywny pomocnik, dobrze radzący sobie w pojedynkach fizycznych.

Przed rundą wiosenną sezonu 2002/2003 podpisał kontrakt z trzecioligową Cracovią, która budowała wówczas zespół z myślą o powrocie na szczebel centralny.^[1] Z krakowskim klubem awansował kolejno do II ligi, a następnie – po barażach z Górnikiem Polkowice – do Ekstraklasy w sezonie 2003/2004.^[6]

W Ekstraklasie zadebiutował 30 lipca 2004 roku w wyjazdowym meczu Cracovii z Zagłębiem Lubin. W debiutanckim sezonie 2004/2005 rozegrał 24 mecze ligowe, zdobył 3 bramki i otrzymał 8 żółtych kartek. Opisywano go wówczas jako dobrego technicznie, twardego i zadziornego pomocnika, bez którego trudno sobie wyobrazić drugą linię „Pasów”.^[7] W kolejnych sezonach należał do podstawowych zawodników zespołu i jednego z najczęściej karanych żółtymi kartkami graczy ligi.

W sezonie 2005/2006 został uznany za najostrzej grającego piłkarza Orange Ekstraklasy – w rozgrywkach otrzymał 10 żółtych i 2 czerwone kartki.^[1] Przedstawiano go wtedy jako bardzo solidnego, twardego i nieustępliwego defensywnego pomocnika, który często spóźnia się z interwencjami, co kończy się ostrymi faulami, ale skutecznie odbiera chęć gry środkowym pomocnikom przeciwnika.^[8]

W pierwszych latach po awansie do Ekstraklasy pełnił rolę kapitana Cracovii. W klubie przypomina się go jako „wieloletniego kapitana” i podkreśla, że reprezentował „Pasy” przez dziewięć sezonów, od rundy jesiennej 2002/2003 do 2010 roku.^[2] Łącznie w barwach krakowskiego klubu rozegrał ponad 160 oficjalnych spotkań, z czego 137 w Ekstraklasie, a także wystąpił w Pucharze Intertoto i rundach kwalifikacyjnych europejskich pucharów.^[3]

Baran był jednym z symboli noworocznych treningów Cracovii. W wywiadzie klubowym wspominał, że występował w 6–7 Treningach Noworocznych, na które często przyjeżdżał prosto z zabawy sylwestrowej, a dla zawodników była to przede wszystkim forma spotkania z kibicami w luźniejszej atmosferze.^[9] W innym wywiadzie, już pod koniec pobytu w klubie, przyznawał, że okres odsunięcia do Młodej Ekstraklasy był dla niego bardzo trudny i że powrót do kadry meczowej na mecz z Legią Warszawa traktował jako „mega miłe zaskoczenie”.^[10]

Latem 2010 roku rozwiązał kontrakt z Cracovią i podpisał roczną umowę z beniaminkiem I ligi, Termaliką Bruk‑Bet Nieciecza. W wywiadzie dla portalu Sportowe Tempo podkreślał, że po odejściu z Cracovii szybko otrzymał propozycję z Niecieczy, chce „jeszcze trochę pograć w piłkę” i wnieść do drużyny doświadczenie.^[11] Do zespołu, który słabo rozpoczął sezon i znajdował się w strefie spadkowej, trafił jako doświadczony pomocnik z ekstraklasową przeszłością.

W Termalice występował w I lidze w latach 2010–2012, grając zarówno jako defensywny pomocnik, jak i środkowy obrońca. W jednym z przedsezonowych sparingów z Koroną Kielce (1:1) zdobył bramkę dla zespołu z Niecieczy, otwierając wynik spotkania.^[12] Statystyki rundy jesiennej sezonu 2011/2012 pokazują, że był jednym z najostrzej grających zawodników Termaliki – uzbierał sześć żółtych kartek, ustępując w klasyfikacji kartek jedynie Łukaszowi Kowalskiemu.^[13]

W 2012 roku Baran wrócił do Stali Rzeszów, która wówczas występowała w III lidze (grupa lubelsko‑podkarpacka). Zespół budowany wokół doświadczonych zawodników – m.in. Barana i Dominika Bednarczyka – już w sezonie 2014/2015 sięgnął po mistrzostwo grupy, strzelając 84 gole i awansując na szczebel ogólnopolski.^[14][15] Podkreślano, że „obronę trzymają doświadczeni Arkadiusz Baran (Cracovia, Termalica) i Dominik Bednarczyk”, a młodsi zawodnicy mogli się od nich uczyć gry w defensywie.^[15]

W barwach Stali grał w III lidze do 2016 roku, będąc jednym z najbardziej doświadczonych zawodników zespołu. W sezonie 2015/2016 rozpoczynał jako podstawowy środkowy obrońca – po dwóch kolejkach miał na koncie komplet minut w lidze bez żadnej kartki, co kontrastowało z jego wcześniejszą opinią „boiskowego twardziela”.^[16] Opisywano go jako doświadczonego lidera defensywy, odpowiedzialnego za organizację gry w tyłach.^[17]

Po odejściu ze Stali Rzeszów Baran kontynuował karierę w niższych ligach na Podkarpaciu. Występował m.in. w Crasnovii Krasne, gdzie pełnił jednocześnie funkcję szkoleniowca – w 2010 roku pojawia się w protokołach meczowych zarówno jako zawodnik, jak i trener zespołu z Krasnego.^[18][19] Później był także zawodnikiem lokalnych klubów z regionu rzeszowskiego, kończąc karierę na poziomie lig amatorskich.

Baran nie zadebiutował w seniorskiej reprezentacji Polski, ale był zauważany przez selekcjonerów kadr zaplecza. W październiku 2004 roku znalazł się w 18‑osobowej kadrze reprezentacji Polski B na towarzyski mecz z Niemcami w Ahlen – wśród powołanych znaleźli się wówczas m.in. Marcin Cabaj, Radosław Sobolewski, Marek Zieńczuk i Marek Saganowski.^[20]

Po zakończeniu gry na poziomie centralnym Baran zaczął pracę jako trener. W 2017 roku objął po raz pierwszy funkcję szkoleniowca JKS‑u 1909 Jarosław w III lidze, a następnie pełnił funkcję grającego trenera w Crasnovii Krasne oraz asystenta trenera i pierwszego trenera JKS‑u w IV lidze podkarpackiej.^[21][22]

Równolegle pracował jako szkoleniowiec młodzieży – w 2018 roku został pierwszym trenerem licealnej Szkoły Mistrzostwa Sportowego w Jarosławiu, gdzie prowadził drużyny młodzieżowe łączące naukę z treningiem piłkarskim.^[1]

W sierpniu 2022 roku został trenerem trzecioligowego Sokoła Sieniawa. W sezonie 2022/2023 doprowadził zespół do 8. miejsca w III lidze grupie IV oraz finału Wojewódzkiego Pucharu Polski na Podkarpaciu.^[23][24] Po krótkiej przerwie ponownie objął Sokoła w czerwcu 2024 roku, już po spadku klubu do IV ligi, z zadaniem odbudowy drużyny na szczeblu wojewódzkim.^[25]

Baran był klasycznym defensywnym pomocnikiem, często ustawianym również jako środkowy obrońca. W Cracovii opisano go jako piłkarza dobrego technicznie, twardego, walecznego i zadziornego, który „nie odpuści nikomu”, ale którego styl gry skutkuje dużą liczbą żółtych kartek.^[7] Przedstawiano go także jako „bardzo solidnego, twardego i nieustępliwego” zawodnika, który wraz z innym defensywnym pomocnikiem Cracovii należał do „najbrutalniej grających graczy Orange Ekstraklasy”, skutecznie odbierających rywalom ochotę do gry środkiem pola.^[8]

Mimo ostrej gry na pograniczu faulu, koledzy z szatni podkreślali jego zaangażowanie i gotowość do walki o zespół. W wywiadach z czasów gry w Cracovii często powtarzał, że „musimy wygrać” i odnosił się do sytuacji drużyny jako kapitan odpowiedzialny za morale zespołu.^[26]

Pochodzi z Jarosławia. Jest starszym bratem piłkarza Grzegorza Barana, wieloletniego zawodnika Ruchu Chorzów, GKS‑u Bełchatów i Sandecji Nowy Sącz, który również występował na pozycji defensywnego pomocnika i środkowego obrońcy.^[5] Po zakończeniu profesjonalnej gry związał się z regionem jarosławskim jako trener młodzieży i zespołów seniorskich, a także współpracował z lokalną Szkołą Mistrzostwa Sportowego.^[1]

Klubowe

• awans do II ligi z Cracovią: 2002/2003^[27]
• awans do Ekstraklasy z Cracovią: 2003/2004 (3. miejsce w II lidze i wygrane baraże)^[6]
• mistrzostwo III ligi (grupa lubelsko‑podkarpacka): 2014/2015 ze Stalą Rzeszów^[4]

Indywidualne

• najostrzej grający zawodnik Orange Ekstraklasy w sezonie 2005/2006 (10 żółtych i 2 czerwone kartki)^[1]

• Arkadiusz Baran w bazie 90minut.pl