Arno Surminski

Arno Surminski

Data i miejsce urodzenia	20 sierpnia 1934 Jegławki (Jäglack)
Zawód, zajęcie	pisarz, dziennikarz
Miejsce zamieszkania	Hamburg
Narodowość	niemiecka
Odznaczenia
Multimedia w Wikimedia Commons

Arno Surminski (ur. 20 sierpnia 1934 w Jegławkach, Prusy Wschodnie) − niemiecki pisarz i dziennikarz^[1].

Arno Surminski urodził się na Mazurach w małej wiosce Jäglack (dzisiaj Jegławki) pod Kętrzynem.

Po zajęciu w 1945 roku Prus Wschodnich przez Armię Czerwoną i po deportacji jego rodziców w głąb Rosji, skąd nigdy nie powrócili, jego samego, uratowanego niemal cudem, los rzucił na zachodnie ziemie Niemiec, do Szlezwiku-Holsztynu, gdzie został adoptowany przez wielodzietną rodzinę pochodzącą z jego rodzinnej wsi^[1].

Od 1955 do 1957 roku przebywał w Kanadzie. Od 1962 roku mieszka w Hamburgu, gdzie pracował najpierw jako radca prawny towarzystwa ubezpieczeniowego, a później jako niezależny dziennikarz dla czasopism ekonomicznych i dla "Frankfurter Allgemeine Zeitung". 30 lat po wojnie odwiedził swoje rodzinne strony w Polsce^[2].

W 2011 roku otrzymał w Olsztynie tytuł Honorowy obywatel województwa warmińsko-mazurskiego. To najwyższe wyróżnienie przyznawane przez warmińsko-mazurski sejmik samorządowy. W 2019 roku uhonorowano Surminskiego tytułem Zasłużonego dla Powiatu Kętrzyńskiego^[3].

Od 1962 roku żonaty, ma troje dzieci i sześcioro wnuków.

Uhonorowany Nagrodą Literacką im. Andreasa Gryphiusa (1978). W 2016 roku został odznaczony Orderem Zasługi Republiki Federalnej Niemiec^[4].

Od 1972 roku zajmuje się pisarstwem. Opublikował ponad 20 książek. Większość z nich dotyczy tematyki wschodniopruskiej^[5]. Surminski pisze w nich o swej utraconej ojczyźnie z nostalgią, a o jej obecnych mieszkańcach Polakach z sympatią. Porusza też temat wojny i politycznego podziału Niemiec na dwa różne państwa.

Bohaterem powieści Jokehnen jest Hermann Steputat, urodzony w mazurskiej wiosce Jokehnen 2 sierpnia 1934, w dniu śmierci Paula Hindenburga. Wiejskiej idylli nie mąci dojście do władzy Adolfa Hitlera. Ale sytuacja zmienia się w momencie wybuchu wojny w 1939, giną pierwsi żołnierze z Jokehnen, zbliża się front, później przychodzi terror ze strony Armii Czerwonej. Hermann zostaje bez rodziców i wyjeżdża razem z innymi przesiedleńcami specjalnym pociągiem do Berlina. „Jak długo jedzie się z Prus Wschodnich do Niemiec? Wielu nie dojechało”.

Powieść Polninken czyli historia niemieckiej miłości opowiada o miłości dwojga młodych ludzi, Ingo z Lubeki i Ireny z Jeny. Poznają się w Polsce na Mazurach, skąd pochodzą ich rodziny, w lecie 1980 w okresie strajków w stoczni gdańskiej. Jednak podział polityczny Niemiec niszczy ich miłość. Na punkcie kontrolnym przy granicy polsko-niemieckiej koło Szczecina para musi się rozstać, gdyż Ingo jako obywatel RFN musi wracać inną trasą. Przy próbie ucieczki z NRD przez mur Irene zostaje zastrzelona^[2].

Powieści

• "Jokehnen czyli jak długo jedzie się z Prus Wschodnich do Niemiec" 1974
• "Kudenow czyli płacząc nad obcymi wodami" 1978
• "Obcy kraj czyli kiedy jeszcze można było mieć wolność" 1980
• "Polninken czyli historia niemieckiej miłości" 1984 (wyd. pol. 1994)
• "Grunowen czyli minione życie" 1989 (wyd. pol. 2014)
• "Nie ma piękniejszego kraju" 1993
• "Lato czterdziestego czwartego czyli jak długo jedzie się z Niemiec do Prus Wschodnich" 1997
• "Na ciemnym krańcu tęczy" 1988
• "Malojawind" 1988
• "Ojczyzna bez ojców" 2004
• "Życie ptaków w Auschwitz" 2011
• "Jokehnen oder Die Stimmen der Anderen", 2013,
• "Von den Kriegen", 2016,
• "Der lange Weg. Von der Memel zur Moskwa", 2019.
• "Irgendwo ist Prostken – Roman eines masurischen Lokführers", 2020.

Opowiadania

• "Jak Królewiec zimą" 1981
• "Burza w styczniu" 1986
• "Wypaść z gniazda. Opowieści z Kalischken" 1991 (wyd. pol. 1995)
• "Podróż z Nikolaiken" 1991
• "Odwiedziny ze Stralsundu" 1995
• "Pewna kariera" 1996
• "Mazurscy królowie" 1999
• "Zima zwierząt" 2002
• "Die masurische Eisenbahnreise und andere heitere Geschichten", 2010
• "Als der Krieg zu Ende ging", 2015

Książki dla dzieci

• "Wtedy w żabim lesie" 2001
• "Dzieci z Moorhusen" 2001

Inne publikacje

• "W sercu Prus Wschodnich" tekst do serialu ZDF - "całkiem osobiście"
• "Ubezpieczenie pod swastyką" książka popularnonaukowa
• "Gruschelke und Engelmanke" opowiadania w gwarze wschodniopruskiej i po niemiecku, 2006

Książki przetłumaczone na język polski

• "Polninken czyli historia niemieckiej miłości" 1994
• "Wypaść z gniazda. Opowieści z Kalischken" 1995
• "Wieś w Prusach Wschodnich" 2008
• "Grunowen czyli minione życie" 2014
• "Życie ptaków w Auschwitz" 2011
• "Ojczyzna bez ojców" 2023

• Siegfried Lenz
• Ernst Wiechert

• "Wieś w Prusach Wschodnich" Arno Surminski, Wydawnictwo Carpatia, Neulengbach 2008, Nr ISBN 83-85350-08-X
• Pisarze niemieckojęzyczni XX wieku. Leksykon encyklopedyczny PWN pod red. Marka Zybury. Warszawa – Wrocław: Wydawnictwo Naukowe PWN, 1996. ISBN 83-01-11995-0 (autor biogramu: Czesław Karolak).
• Surminski, Arno – Kulturstiftung

• strona pisarza
• polskie wydania Arno Surminskiego w serwisie rekomendującym książki
• „Ich hatte nur das, was ich auf dem Leibe trug" | Sozialverband VdK Hamburg