Ars generalis ultima
Ars generalis ultima, Ars Magna – dzieło filozoficzne Rajmunda Lulla z ok. 1305 r.
Dzieło zawiera wykład Ars Magna, mającej być nauką o najwyższym stopniu ogólności, z której można by wyprowadzić twierdzenia wszystkich nauk, w tym logiki i metafizyki. W projekcie tym widoczna jest jedna z pierwszych tendencji do automatyzacji i mechanizacji rozumowania. Tym samym terminem Lullus określał bowiem złożone z niezależnie obracających się kół urządzenie służące do mechanicznego rozwiązywania problemów poprzez odpowiednie łączenie rozmieszczonych na kołach pojedynczych wyrazów.
Intencją Rajmunda Llulla było stworzenie doskonalszej niż Arystotelesowska sylogistyka metody dyskusji i przekonywania, co miało dopomóc mu w dziele nawrócenia na chrześcijaństwo wyznawców islamu.
Budowanie uniwersalnej nauki Lullus rozpoczął od utworzenia "alfabetu" składającego się z podstawowych terminów metafizycznych i logicznych, do których należały nazwy relacji, nazwy cech, partykuły pytajne itp. Alfabet ten poddał różnorodnym uporządkowaniom, które pozwalały dokonywać przeglądów złożonych z jego elementów całości. Przy obracaniu się kół maszyny Lullusa terminy te układały się w trójki, z których niektóre tworzyły poprawne sylogizmy. Dzięki temu za pomocą maszyny można było wyszukiwać orzeczniki przysługujące danemu podmiotowi, termin średni danych dwóch terminów lub konkluzję dla danych przesłanek.
Treści wyłożone w Ars magna zostały potem wydane w jego skrócie: Ars brevis.
Idee Lullusa znane były Leibnizowi, którego zainspirowały do stworzenia projektu uniwersalnego i ścisłego języka graficznego (characterstica universalis) i uniwersalnego rachunku.
Bibliografia
- Tadeusz Kotarbiński, Wykłady z dziejów logiki, Łódź 1957
Linki zewnętrzne
- Ars magna - przekład angielski
- Ars brevis - przekład angielski. lullianarts.net. [zarchiwizowane z tego adresu (2011-01-01)].
Content Disclaimer
Informasi ini disarikan dari Wikipedia dan disajikan kembali untuk tujuan edukasi. Konten tersedia di bawah lisensi CC BY-SA 3.0. Kami tidak bertanggung jawab atas ketidakakuratan data yang bersumber dari kontribusi publik tersebut.
- The information displayed on this website is sourced in part or in whole from Wikipedia and has been adapted for the purpose of restating it. We strive to provide accurate and relevant information, however:
- There is no guarantee of absolute accuracy. Wikipedia is an open, collaborative project that can be edited by anyone, so information is subject to change.
- It is not intended to constitute professional advice. The content displayed is for informational and educational purposes only. For important decisions (e.g., medical, legal, or financial), please consult a professional.
- Content copyright. Wikipedia is licensed under the Creative Commons Attribution-ShareAlike License (CC BY-SA). This means that content may be reused with appropriate attribution and shared under a similar license.
- Responsible use. Any risk arising from the use of information from this website is entirely the responsibility of the user.