Arzuhina

Arzuhina (Arzuḫīna), Urzuhina (Urzuḫīna), Ahi-Zuhina (Aḫi-Zuḫīna)^[1] – w 1 połowie I tys. p.n.e. stolica asyryjskiej prowincji o tej samej nazwie, leżącej na południe od Małego Zabu, pomiędzy prowincjami Arrapha i Arbela^[1][2]. Samo miasto identyfikowane jest ze stanowiskiem Gök Tepe w Iraku^[1][2].

Jako prowincja asyryjska Arzuhina występuje już w dokumentach z okresu średnioasyryjskiego^[1]. Żaden z późniejszych królów nowoasyryjskich nie musiał odbijać jej z rąk wrogów, więc wydaje się, iż przez cały ten czas pozostawała ona pod kontrolą Asyrii^[1]. Począwszy od rządów Salmanasara III (858-824 p.n.e.) aż do rządów Sargona II (722-705 p.n.e.) gubernatorzy Arzuhiny pojawiają się regularnie w asyryjskich listach i kronikach eponimów jako urzędnicy limmu (eponimowie)^[1]. Prowincja Arzuhina wzmiankowana jest też w dokumentach administracyjnych i listach z czasów panowania Adad-nirari III (810-783 p.n.e.), Tiglat-Pilesera III (744-727 p.n.e.), Sargona II (722-705 p.n.e.), Asarhaddona (680-669 p.n.e.) i Aszurbanipala (668-627? p.n.e.)^[1]. W jednym z dokumentów pochodzących z Imgur-Enlil (ob. Balawat), datowanym na rok 686 p.n.e., jeden z gubernatorów Arzuhiny wymieniany jest jako dłużnik^[1].

Asyryjscy gubernatorzy Arzuhiny (Ahi-Zuhiny) znani z asyryjskich list i kronik eponimów:

• Szulmu-beli-lamur – pełnił urząd eponima w 839 r. p.n.e.^[3][4];
• Ninurta-ilaja – pełnił urząd eponima w 837 i 801 r. p.n.e.^[3][5];
• Qurdi-Aszur – pełnił urząd eponima w 767 r. p.n.e.^[3][6];
• Nergal-uballit – pełnił urząd eponima w 731 r. p.n.e.^[3][7];
• Szamasz-belu-usur – pełnił urząd eponima w 710 r. p.n.e.^[3][8]

• Glassner J.-J., Mesopotamian Chronicles, Society of Biblical Literature, Atlanta 2004.
• Radner K., Provinz. C, w: Reallexikon der Assyriologie, tom XI (Prinz, Prinzessin - Samug), Walter de Gruyter, Berlin - New York 2006-2008, s. 42-68.