Ashoka Chakra
 Awers i rewers | |
 Baretka | |
| Ustanowiono |
4 stycznia 1952 |
|---|---|
| Wydano |
86 |
| Powyżej | |
| Równorzędne | |
| Poniżej | |
Ashoka Chakra (dosł. Czakra Aśoki, hindi अशोक चक्र) – najwyższe odznaczenie wojskowe Indii przyznawane w czasie pokoju. Jest odpowiednikiem orderu Param Vir Chakra nadawanego tylko w czasie wojny. Odznaczenie jest przyznawane przez rząd Indii zarówno personelowi wojskowemu jak i cywilom za „najbardziej wyraziste akty odwagi, waleczność i poświęcenie”[1].
Opis
Medal został ustanowiony 4 stycznia 1952 roku przez prezydenta Indii jako „Ashoka Chakra, klasa I”, z ważnością od 15 sierpnia 1947 roku[1]. Było to najwyższe z trzech odznaczeń za męstwo ustanowionych w tamtym czasie[1]. W styczniu 1967 roku odznaczenie przemianowano na Ashoka Chakra, a pozostałe dwie klasy przemianowano odpowiednio na Kirti Chakra i Shaurya Chakra[1]. Medal przyznawany jest dwa razy w roku – w Dniu Republiki i Dniu Niepodległości[1]. Chociaż Ashoka Chakra znajduje się niżej medalu Param Vir Chakra w indyjskiej hierarchii odznaczeń państwowych, to uważany za jego odpowiednik nadawany w czasie pokoju[1]. Każdej odznaczonej osobie przysługuje comiesięczny dodatek do pensji w wysokości 2800 rupi (ok. 33 dolary amerykańskie)[1][2].
Statut
Medal Ashoka Chakra może być przyznany każdemu żołnierzowi pełniącemu służbę w Indyjskich Siłach Zbrojnych, w tym Armii, Siłach Powietrznych i Marynarce Wojennej, Armii Terytorialnej, personelowi rezerwy i wszelkich innych legalnie ustanowionych formacji zbrojnych. Pielęgniarki służące w siłach zbrojnych również mogą być odznaczane tym medalem. Do otrzymania odznaczenia kwalifikują się także funkcjonariusze policji, w tym Central Armed Police Forces i Railway Protection Force. Medal może być również przyznany każdemu cywilowi według uznania rządu Indii[1][2].
Projekt
Ashoka Chakra to okrągły medal o średnicy 34,9 mm. Na awersie znajduje się wizerunek Czakra Aśoki otoczony wieńcem świętego lotosu. Na rewersie widnieje nazwa odznaczenia wytłoczona w piśmie dewanagari na górze (अशोक चक्र) i po angielsku przy dolnej krawędzi (ASHOKA CHAKRA). Są one rozdzielone kwiatami lotosu po obu stronach. Medal jest przymocowany do prostokątnej zawieszki, która łączy go z jedwabną wstążką w kolorze ciemnozielonym z wąskim pomarańczowym paskiem pośrodku. Jeśli odznaczony otrzyma medal po raz kolejny, do wstążki dodawane są okucia[2].
Odznaczeni
Do 2025 roku medal przyznano 86 osobom, z czego 68 pośmiertnie[3]. Pierwszym odznaczonym był Havildar Bachittar Singh z armii indyjskiej, który otrzymał medal za udział w operacji Polo w 1948 roku[4]. Porucznik Suhas Biswas był pierwszym członkiem indyjskich sił powietrznych upamiętnionym nagrodą w 1953 roku[5]. Kapitan D. K. Jatar, który był pilotem zbombardowanego lotu Air India 300, był pierwszym cywilem odznaczonym tym medalem w 1955 roku[6]. Dotychczas tylko dwie kobiety otrzymały medal Ashok Chakra: była to stewardesa Neerja Bhanot w 1987 roku oraz policjantka Kamlesh Kumari w 2001 roku odznaczone za działania podjęte kolejno podczas porwania samolotu Pan Am 73 i ataku na parlament Indii w 2001 roku[7].
Medal otrzymało dwóch cudzoziemców, byli to radzieccy kosmonauci Giennadij Striekałow i Jurij Małyszew odznaczeni w 1984 roku za misję Sojuz T-11, w której wziął udział również Rakesh Sharma, pierwszy Hindus w kosmosie[5]. Spadochroniarz Sanjog Chhetri był najmłodszym odznaczonym; miał 20 lat, kiedy zginął podczas operacji antyterrorystycznej w Dżammu i Kaszmirze[8][9]. Pułkownik Neelakantan Jayachandran Nair był jedynym odznaczonym zarówno Ashok Chakra, jak i Kirti Chakra, dwoma najwyższymi indyjskimi odznaczeniami wojskowymi przyznawanymi w czasie pokoju[10].
Przypisy
- ↑ a b c d e f g h Ashok Chakra [online], Ministry of Home Affairs (India), s. 1 [dostęp 2025-06-26] [zarchiwizowane z adresu 2016-03-04] (ang.).
- ↑ a b c Ashoka Chakra. Indian Air Force. [dostęp 2025-06-26]. (ang.).
- ↑ Awardees. Government of India. [dostęp 2025-06-26]. (ang.).
- ↑ Mandeep Singh Bajwa: Bachittar Singh: the soldier who won India's first Ashoka Chakra for action on Sept 13, 1948. The Indian Express. [dostęp 2025-06-26]. (ang.).
- ↑ a b Ashok Chakra. Bharat Rakshak. [dostęp 2025-06-26]. (ang.).
- ↑ Air India plane crashes in botched assassination bid. The Hindustan Times, 14.04.2023. [dostęp 2025-06-26]. (ang.).
- ↑ Kumari Purvi: Women Awardees Of Ashok Chakra In India. She the people, 26.01.2022. [dostęp 2025-06-26]. (ang.).
- ↑ Sanjog Chhetri. Government of India. [dostęp 2025-06-26]. (ang.).
- ↑ Sikkim Youth Achieves Top Rank in National Defence Academy Examination. North East News, 13.04.2025. [dostęp 2025-06-26]. (ang.).
- ↑ Neelakantan Jayachandran Nair. Government of India. [dostęp 2025-06-26]. (ang.).
| Rodzaj odznaczenia | |
|---|---|
| Elementy insygniów | |
| Formy zredukowane |
|
| Listy odznaczeń | |
| Prawo | |
| System odznaczeń w Polsce |
Content Disclaimer
Informasi ini disarikan dari Wikipedia dan disajikan kembali untuk tujuan edukasi. Konten tersedia di bawah lisensi CC BY-SA 3.0. Kami tidak bertanggung jawab atas ketidakakuratan data yang bersumber dari kontribusi publik tersebut.
- The information displayed on this website is sourced in part or in whole from Wikipedia and has been adapted for the purpose of restating it. We strive to provide accurate and relevant information, however:
- There is no guarantee of absolute accuracy. Wikipedia is an open, collaborative project that can be edited by anyone, so information is subject to change.
- It is not intended to constitute professional advice. The content displayed is for informational and educational purposes only. For important decisions (e.g., medical, legal, or financial), please consult a professional.
- Content copyright. Wikipedia is licensed under the Creative Commons Attribution-ShareAlike License (CC BY-SA). This means that content may be reused with appropriate attribution and shared under a similar license.
- Responsible use. Any risk arising from the use of information from this website is entirely the responsibility of the user.