Atraphaxis
A. pyrifolia | |||
| Systematyka[1][2] | |||
| Domena | |||
|---|---|---|---|
| Królestwo | |||
| Podkrólestwo | |||
| Nadgromada | |||
| Gromada | |||
| Podgromada | |||
| Nadklasa | |||
| Klasa | |||
| Nadrząd | |||
| Rząd | |||
| Rodzina | |||
| Rodzaj |
Atraphaxis | ||
| Nazwa systematyczna | |||
| Atraphaxis L. Sp. Pl.: 475 (1753)[3] | |||
| Typ nomenklatoryczny | |||
| Synonimy | |||
| |||


Atraphaxis L. – rodzaj roślin z rodziny rdestowatych (Polygonaceae). Obejmuje 43 gatunki[3]. Rośliny te występują naturalnie w południowo-wschodniej Europie, w północno-wschodniej Afryce oraz w Azji Zachodniej i Środkowej[5][6][3].
Morfologia
- Pokrój
- Zrzucające liście krzewy. Gałęzie czasami są kolczaste[6].
- Liście
- Ulistnienie jest naprzemianległe. Ich blaszka liściowa jest niemal siedząca, pojedyncza, całobrzega. Gatka jest błoniasta[6].
- Kwiaty
- Promieniste, obupłciowe, zebrane w grona, rozwijają się w kątach pędów lub na ich szczytach. Mają 4 lub 5 zrośniętych i trwałych listków okwiatu. Pręcików jest 6–8, są wolne. Zalążnia jest górna, jednokomorowa[6].
Systematyka
Pod względem taksonomicznym jest to trudny rodzaj, o zmieniającej się klasyfikacji na przestrzeni lat. W pierwotnym, szerokim ujęciu ustalonym przez Karola Linneusza należał do rodzaju Polygonum (sensu lato)[2]. Ponieważ w ujęciu takim rodzaj Polygonum ma charakter parafiletyczny od wielu lat taksonomowie proponują nowe ujęcia mające na celu wyodrębnienie rodzajów monofiletycznych. Przełomowy charakter miała publikacja Kerstin Haraldson z 1978[7], bowiem klasyfikacja w niej zawarta została później w dużym stopniu potwierdzona dalszymi dowodami, w tym molekularnymi[8]. W efekcie współczesne publikacje taksonomiczne wyodrębniają w miejscu dawnego rodzaju rdest (Polygonum sensu lato) liczne inne rodzaje m.in.: Polygonum sensu stricto (z włączeniem lub wyodrębnieniem drobnego rodzaju Polygonella), Persicaria, Bistorta, Oxygonum, Fallopia, Pteropyrum, Atraphaxis i Calligonum[8]. Atraphaxis wchodzi w skład plemienia Polygoneae[8][9], zajmując pozycję siostrzaną względem rodzaju rdest Polygonum sensu stricto[10].
- Pozycja rodzaju na tle kladogramu podrodziny Polygonoideae[2][10]
| |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
- Wykaz gatunków[3]
- Atraphaxis angustifolia Jaub. & Spach
- Atraphaxis ariana (Grigorj.) T.M.Schust. & Reveal
- Atraphaxis arida (Boiss. & Hausskn.) S.Tavakkoli & Kaz.Osaloo
- Atraphaxis atraphaxiformis (Botsch.) T.M.Schust. & Reveal
- Atraphaxis aucheri Jaub. & Spach
- Atraphaxis avenia Botsch.
- Atraphaxis badghysi Kult.
- Atraphaxis billardierei Jaub. & Spach
- Atraphaxis binaludensis S.Tavakkoli, Mozaff. & Kaz.Osaloo
- Atraphaxis botuliformis (Mozaff.) S.Tavakkoli & Mozaff.
- Atraphaxis bracteata Losinsk.
- Atraphaxis canescens Bunge
- Atraphaxis caucasica (Hoffm.) Pavlov
- Atraphaxis compacta Ledeb.
- Atraphaxis daghestanica (Lovelius) Lovelius
- Atraphaxis davurica Jaub. & Spach
- Atraphaxis decipiens Jaub. & Spach
- Atraphaxis dumosa (Boiss.) S.Tavakkoli & Kaz.Osaloo
- Atraphaxis frutescens (L.) K.Koch
- Atraphaxis grandiflora (Willd.) Jaub. & Spach
- Atraphaxis intricata Mozaff.
- Atraphaxis irtyschensis Chang Y.Yang & Y.L.Han
- Atraphaxis kamelinii Yurtseva
- Atraphaxis karataviensis Pavlov & Lipsch.
- Atraphaxis kermanica S.Tavakkoli & Kaz.Osaloo
- Atraphaxis khajeh-jamali (Khosravi & Poormahdi) S.Tavakkoli & Kaz.Osaloo
- Atraphaxis kopetdagensis Kovalevsk.
- Atraphaxis laetevirens (Ledeb.) Jaub. & Spach
- Atraphaxis macrocarpa Rech.f. & Schiman-Czeika
- Atraphaxis manshurica Kitag.
- Atraphaxis muschketowii Krasn.
- Atraphaxis pungens (M.Bieb.) Jaub. & Spach
- Atraphaxis pyrifolia Bunge
- Atraphaxis radkanensis S.Tavakkoli, Kaz.Osaloo & Mozaff.
- Atraphaxis replicata Lam.
- Atraphaxis rodinii Botsch.
- Atraphaxis salicornioides (Jaub. & Spach) S.Tavakkoli & Kaz.Osaloo
- Atraphaxis seravschanica Pavlov
- Atraphaxis spinosa L.
- Atraphaxis suaedifolia Jaub. & Spach
- Atraphaxis teretifolia (Popov) Kom.
- Atraphaxis toktogulica (Lazkov) T.M.Schust. & Reveal
- Atraphaxis virgata (Regel) Krasn.
Zastosowanie
Rośliny z rodzaju Atraphaxis bywają uprawiane jako rośliny ozdobne – najczęściej stepowe, kolczaste gatunki[5].
Przypisy
- ↑ Michael A. Ruggiero i inni, A Higher Level Classification of All Living Organisms, „PLOS One”, 10 (4), 2015, art. nr e0119248, DOI: 10.1371/journal.pone.0119248, PMID: 25923521, PMCID: PMC4418965 [dostęp 2020-02-20] (ang.).
- ↑ a b c Peter F. Stevens, Angiosperm Phylogeny Website, Missouri Botanical Garden, 2001– [dostęp 2009-06-01] (ang.).
- ↑ a b c d e Atraphaxis L.. [w:] Plants of the World online [on-line]. Royal Botanic Gardens, Kew. [dostęp 2022-07-30].
- ↑ Atraphaxis. Index Nominum Genericorum (ING). [dostęp 2016-10-26]. (ang.).
- ↑ a b D.J. Mabberley: The Plant-book: A Portable Dictionary of the Vascular Plants (Second Edition). Cambridge University Press, 1997, s. 66. ISBN 978-0-521-41421-0. (ang.).
- ↑ a b c d Atraphaxis. Plantes & botanique. [dostęp 2016-10-26]. (fr.).
- ↑ Haraldson, K. 1978. Anatomy and taxonomy in Polygonaceae subfam. Polygonoideae Meisn. emend. Jaretzky Symbolae Botanicae Upsalienses, 22: 1–95.
- ↑ a b c Sang-Tae Kim, Michael J. Donoghue, Molecular phylogeny of Persicaria (Persicarieae, Polygonaceae), „Systematic Botany”, 33 (1), 2008, s. 77–86, DOI: 10.1600/036364408783887302 [dostęp 2023-10-05] (ang.).
- ↑ Heywood V. H., Brummitt R. K., Culham A., Seberg O.: Flowering plant families of the world. Ontario: Firely Books, 2007, s. 263-264. ISBN 1-55407-206-9.
- ↑ a b Tanja M. Schuster, James L. Reveal, Michael J. Bayly, Kathleen A. Kron. An updated molecular phylogeny of Polygonoideae (Polygonaceae): Relationships of Oxygonum, Pteroxygonum, and Rumex, and a new circumscription of Koenigia. „Taxon”. 64, 6, s. 1188-1208, 2015. DOI: 10.12705/646.5.
Content Disclaimer
Informasi ini disarikan dari Wikipedia dan disajikan kembali untuk tujuan edukasi. Konten tersedia di bawah lisensi CC BY-SA 3.0. Kami tidak bertanggung jawab atas ketidakakuratan data yang bersumber dari kontribusi publik tersebut.
- The information displayed on this website is sourced in part or in whole from Wikipedia and has been adapted for the purpose of restating it. We strive to provide accurate and relevant information, however:
- There is no guarantee of absolute accuracy. Wikipedia is an open, collaborative project that can be edited by anyone, so information is subject to change.
- It is not intended to constitute professional advice. The content displayed is for informational and educational purposes only. For important decisions (e.g., medical, legal, or financial), please consult a professional.
- Content copyright. Wikipedia is licensed under the Creative Commons Attribution-ShareAlike License (CC BY-SA). This means that content may be reused with appropriate attribution and shared under a similar license.
- Responsible use. Any risk arising from the use of information from this website is entirely the responsibility of the user.