August Karcher

August Karcher

major dyplomowany piechoty
Data i miejsce urodzenia	7 stycznia 1900 Nadwórna
Data i miejsce śmierci	13–14 kwietnia 1940 Katyń
Przebieg służby
Lata służby	1915–1940
Siły zbrojne	Wojsko Polskie
Jednostki	Sztab Naczelnego Wodza
Stanowiska	oficer sztabu
Główne wojny i bitwy	I wojna światowa wojna polsko-bolszewicka II wojna światowa kampania wrześniowa
Odznaczenia
Multimedia w Wikimedia Commons

August Karcher (ur. 7 stycznia 1900 w Nadwórnej, zm. 13–14 kwietnia 1940 w Katyniu) – major dyplomowany piechoty Wojska Polskiego, działacz niepodległościowy, kawaler Orderu Virtuti Militari, ofiara zbrodni katyńskiej.

Syn Edmunda i Rozalii z Rowińskich^[1], urodzony 7 stycznia 1900 w Nadwórnej, ówczesnym mieście powiatowym Królestwa Galicji i Lodomerii^[2][3]. Ukończył szkołę powszechną w Nadwórnej, a w latach 1910–1914 cztery klasy w c. k. II Gimnazjum z polskim językiem wykładowym w Stanisławowie^[4][1].

15 września 1915 w Biurze Werbunkowym w Stanisławowie zaciągnął się do Legionów Polskich, podając że urodził się w 1898^[5]. 12 października tego roku został wcielony do 1. kompanii III batalionu 1 pułku piechoty^[5]. Walczył nad Styrem^[1]. Po rozwiązaniu Legionów, wrócił do Stanisławowa i ukończył naukę II Gimnazjum Polskim^[1]. Wiosną 1918 został wcielony do armii austriackiej, gdzie ukończył szkołę oficerską^[1]. 2 czerwca 1919 znów w 1 pp Leg. walczył na wojnie z bolszewikami^[1]. 1 czerwca 1920 został ranny pod Olszanicą na Ukrainie^[6][1].

17 maja 1922 odznaczono go orderem wojskowym „Virtuti Militari” V klasy^[7], a we wniosku o jego nadanie – popartym 15 kwietnia 1922 przez płk Edwarda Rydza-Śmigłego^[8][1] – czytamy m.in.^[9][1][10]:

Po wojnie, służył w pułkach 1 DP Leg.^[1]. W 1923 zdał maturę^[6] w Wilnie^[1]. W 1928 zdał egzamin do Wyższej Szkoły Wojennej w Warszawie. 23 grudnia 1929 został powołany do Wyższej Szkoły Wojennej, w charakterze słuchacza Kursu 1929/1931. Z dniem 1 września 1931, po ukończeniu kursu i otrzymaniu dyplomu naukowego oficera dyplomowanego, został przeniesiony do Dowództwa 11 Dywizji Piechoty w Stanisławowie. Od 1932 kierownik referatu Wojskowego Biura Historycznego^[3][11]. Autor prac poświęconych wojnie polsko-bolszewickiej publikowanych w czasopismach wojskowych^[12]. 27 czerwca 1935 został mianowany majorem ze starszeństwem z 1 stycznia 1935 i 55. lokatą w korpusie oficerów piechoty^[13]. We wrześniu 1935 został przeniesiony do 5 Pułku Piechoty Legionów w Wilnie na stanowisko dowódcy batalionu^[14].

W kampanii wrześniowej pełnił służbę w Oddziale III Operacyjnym Sztabu Naczelnego Wodza, jako oficer kierunkowy do Armii „Prusy”^[15], od 4 września w dowództwie Armii „Prusy”^[1]. Po agresji ZSRR na Polskę w nieznanych okolicznościach dostał się do niewoli sowieckiej. W kwietniu 1940 przebywał w obozie jenieckim w Kozielsku^[11][1]. 11 lub 12 kwietnia 1940 został przekazany do dyspozycji naczelnika Zarządu NKWD Obwodu Smoleńskiego^[11] – lista wywózkowa 025/1 z 9 kwietnia 1940^[3][11], pozycja 27^[1]. 13 lub 14 kwietnia 1940 został zamordowany w Katyniu^[11][3][1] przez funkcjonariuszy Obwodowego Zarządu NKWD w Smoleńsku oraz pracowników NKWD przybyłych z Moskwy na mocy decyzji Biura Politycznego KC WKP(b) z 5 marca 1940. Ofiary tej zbrodni grzebano potajemnie w bezimiennych mogiłach zbiorowych, gdzie od 28 lipca 2000 mieści się oficjalnie Polski Cmentarz Wojenny w Katyniu^[16][17]. W miejscu tym prowadzone były ekshumacje i prace archeologiczne^[18][19][20], jednak August Karcher nie został zidentyfikowany.

Był żonaty i miał córkę Barbarę Danutę (ur. 27 kwietnia 1926)^[6].

5 października 2007 minister obrony narodowej Aleksander Szczygło mianował go pośmiertnie na stopień podpułkownika^[21][22][23]. Awans został ogłoszony 9 listopada 2007 w Warszawie, w trakcie uroczystości „Katyń Pamiętamy – Uczcijmy Pamięć Bohaterów”.

13 kwietnia 2016, w ramach akcji „Katyń... pamiętamy” / „Katyń... Ocalić od zapomnienia”, w ogrodzie Pałacu Prezydenckiego został zasadzony Dąb Pamięci poświęcony wszystkim Ofiarom Zbrodni Katyńskiej, certyfikat z numerem 1^[24][25][26].

• Krzyż Srebrny Orderu Wojskowego Virtuti Militari nr 7162 – 17 maja 1922^{[7][27][2][3][1]}
• Krzyż Niepodległości – 3 czerwca 1933 „za pracę w dziele odzyskania niepodległości”^[28][3]
• Krzyż Walecznych czterokrotnie^[29][1]
• Złoty Krzyż Zasługi – 10 listopada 1938 „za zasługi w służbie wojskowej”^[30][31][1]
• Srebrny Krzyż Zasługi – 10 listopada 1928 „w uznaniu zasług, położonych na polu pracy w poszczególnych działach wojskowości”^[32][33]
• Medal Pamiątkowy za Wojnę 1918–1921^[29][1]
• Medal Dziesięciolecia Odzyskanej Niepodległości^[29][1]

• jeńcy polscy w niewoli radzieckiej (od 1939 roku)
• obozy NKWD dla jeńców polskich
• ofiary zbrodni katyńskiej – zamordowani w Katyniu

• Karcher August. [w:] Kolekcja Orderu Wojennego Virtuti Militari, sygn. I.482.72-6578 [on-line]. Wojskowe Biuro Historyczne. [dostęp 2023-01-14].
• Dziennik Personalny Ministerstwa Spraw Wojskowych. [dostęp 2021-01-07].
• Rocznik Oficerski 1923. Warszawa: Ministerstwo Spraw Wojskowych, 1923.
• Rocznik Oficerski 1924. Warszawa: Ministerstwo Spraw Wojskowych, 1924.
• Rocznik Oficerski 1928. Warszawa: Ministerstwo Spraw Wojskowych, 1928.
• Rocznik Oficerski 1932. Warszawa: Ministerstwo Spraw Wojskowych, 1932.
• Убиты в Катыни. Книга Памяти польских военнопленных – узников Козельского лагеря НКВД, расстрелянных по решению политбюро ЦК ВКП(б) от 5 марта 1940 года. Лариса Еремина (red.). Москва: Общество «Мемориал» – Издательство «Звенья», 2015. ISBN 978-5-78700-123-5.
• Kazimierz Banaszek, Wanda Krystyna Roman, Zdzisław Sawicki: Kawalerowie Orderu Virtuti Militari w mogiłach katyńskich. Warszawa: Kapituła Orderu Wojennego Virtuti Militari, 2000. ISBN 83-87893-79-X.
• Jan Kiński, Helena Malanowska, Urszula Olech, Wacław Ryżewski, Janina Snitko-Rzeszut, Teresa Żach: Katyń. Księga Cmentarna Polskiego Cmentarza Wojennego. Marek Tarczyński (red.). Warszawa: Oficyna Wydawnicza RYTM, 2000. ISBN 83-905590-7-2.
• Jędrzej Tucholski: Mord w Katyniu. Warszawa: Instytut Wydawniczy PAX, 1991. ISBN 83-211-1408-3.
• Arkadiusz Tuliński. Oficerowie Biura Historycznego i Wojskowego Biura Historycznego w latach 1922–1939 (część 2). „Przegląd Historyczno-Wojskowy”. 2 (272), s. 161–199, 2020. Warszawa: Wojskowe Biuro Historyczne. ISSN 1640-6281. 
• Jan Wróblewski: Armia „Prusy” 1939. Warszawa: Wydawnictwo Ministerstwa Obrony Narodowej, 1986. ISBN 83-11-07212-4.