August Mosbach

Tablica ulicy im. Augusta Mosbacha we Wrocławiu

August Mosbach (ur. 14 listopada 1817 w Podgórzu[1], zm. 10 grudnia 1884 we Wrocławiu[1]) – historyk, archiwista, filolog, publicysta.

Życiorys

Urodził się w Podgórzu (obecnie dzielnica Krakowa). Jego ojciec Fryderyk Samuel Mosbach, kupiec i makler giełdowy żeniąc się z Julią Bronowską porzucił wyznanie mojżeszowe przyjmując ewangelickie[1]. W 1823 rodzina przeprowadziła się do Wrocławia, po zdaniu matury w ewangelickim Gimnazjum Św. Elżbiety w 1836 August zapisał się na Wydział Filozoficzny Uniwersytetu Wrocławskiego jako kierunek studiów wybierając historię[1]. Studiów tych jednak nie ukończył, odszedł z uczelni w 1839, poświęcając się pracy archiwalnej. Był aktywnym członkiem Towarzystwa Literacko-Słowiańskiego[1].

Pierwszymi ważnymi publikacjami były „Pomniki dziejów Polski wieku XVII”, które ukazały się we Wrocławiu w latach 1840–1842 pod pseudonimem August Podgórski. Wiele artykułów publikował w poznańskim „Tygodniku Literackim”[1]. Z Ksawerym Łukaszewskim opracował słownik polsko-niemiecki i niemiecko-polski, który za życia autorów osiągnął kilkanaście wydań[1].

Był jednym z autorów haseł do 28 tomowej Encyklopedii Powszechnej Orgelbranda z lat 1859–1868. Jego nazwisko wymienione jest w I tomie z 1859 roku na liście twórców encyklopedii[2].

W 1860 wydał „Wiadomości z dziejów polskich w archiwum prowincji szląskiej” oraz „Przyczynki do dziejów polskich z archiwum miasta Wrocławia”. W 1865 bazując na wykonanym przez Aleksander Przezdzieckiego[3] odpisie wydał biografię Piotra Włostowica pt: „Piotr syn Włodzimierza, sławny dostojnik polski wieku XII. Kronika opowiadająca dzieje Piotrowe”. Publikacja ta stała się przyczynkiem do wydania przez Ignacego Kraszewskiego[4] w 1878 powieści „Historii prawdziwej o Petrku Właście palatynie, którego zwano Duninem”[3].

Jeszcze w 1840 przystąpił do przygotowywania pracy doktorskiej jej tematem miał być XIII wieczny dziejopisarz Godysław Paweł. Pracę na jego temat opublikował dopiero w 1867, a stopień doktora uzyskał w Jenie w 1872[1].

Wydawał i publikował artykuły na tematy filozoficzne, historyczno-literackie oraz polityczne. Wobec powstania styczniowego zajął postawę zdecydowanie nieprzychylną odmawiając pomocy przy zakupie broni[1], o co był proszony. Wobec zaborców zajmował stanowisko ugodowe, a polscy historycy, którym niejednokrotnie pomagał w badaniach na Śląsku, wysoko cenili jego zasługi jako badacza dziejów ojczystych i edytora. Niechętnie zaś na jego działalność spoglądali Niemcy, którym nie na rękę było ujawnianie źródeł wskazujących na polską przeszłość Wrocławia i Dolnego Śląska.

Przyjaźnił się z Colmarem Grünhagenem[3].

Zmarł osamotniony[1]. Pochowany został prawdopodobnie na nieistniejącym już dzisiaj cmentarzu parafii kościoła bernardynów.

Publikacje

  • Pomniki dziejów Polski wieku XVII, 1840–1842
  • Wiadomości z dziejów polskich w archiwum prowincji szląskiej, 1860
  • Przyczynki do dziejów polskich z archiwum miasta Wrocławia, 1860
  • Piotr syn Włodzimierza, sławny dostojnik polski wieku XII. Kronika opowiadająca dzieje Piotrowe, 1865
  • Dwa poselstwa do Polski przez Szlązaków odprawione w latach 1611–1620
  • Kilka kart z dziejów austriacko-szląsko-polskich za Zygmunta II

Upamiętnienie

Na wrocławskim Śródmieściu znajduje się ulica jego imienia[5].

Przypisy

  1. ↑ a b c d e f g h i j Ewa Kobel: Lista obecności czyli 700 postaci związanych z dawnym i współczesnym Wrocławiem. Wrocław: Ewa Kobel, 2017, s. 539–540. ISBN 978-83-927040-1-0.
  2. ↑ „Encyklopedia Powszechna”, tom I, wyd. Samuel Orgelbrand, Warszawa, 1859.
  3. ↑ a b c d Marek Cetwiński: „Carmen Mauri”, czyli efekt śnieżnej kuli. 2005-10-19. [dostęp 2022-09-25].
  4. ↑ Kraszewski i Mosbach korespondowali ze sobą[3].
  5. ↑ Wrocław, ul. Augusta Mosbacha w OpenStreetMap

Bibliografia

  • Ryszard Ergetowski: August Mosbach (1817–1884). Wrocław: Wydawnictwo Ossolineum, 1968.
  • Roman Heck (red.): Ludzie dawnego Wrocławia. Wrocław: Wydawnictwo Ossolineum, 1958.

Linki zewnętrzne

Content Disclaimer

Informasi ini disarikan dari Wikipedia dan disajikan kembali untuk tujuan edukasi. Konten tersedia di bawah lisensi CC BY-SA 3.0. Kami tidak bertanggung jawab atas ketidakakuratan data yang bersumber dari kontribusi publik tersebut.

  1. The information displayed on this website is sourced in part or in whole from Wikipedia and has been adapted for the purpose of restating it. We strive to provide accurate and relevant information, however:
  2. There is no guarantee of absolute accuracy. Wikipedia is an open, collaborative project that can be edited by anyone, so information is subject to change.
  3. It is not intended to constitute professional advice. The content displayed is for informational and educational purposes only. For important decisions (e.g., medical, legal, or financial), please consult a professional.
  4. Content copyright. Wikipedia is licensed under the Creative Commons Attribution-ShareAlike License (CC BY-SA). This means that content may be reused with appropriate attribution and shared under a similar license.
  5. Responsible use. Any risk arising from the use of information from this website is entirely the responsibility of the user.
Kembali kehalaman sebelumnya