Augustyn Swaczyna

Augustyn Swaczyna

major piechoty
Data i miejsce urodzenia	10 lipca 1896 Solca
Data i miejsce śmierci	10 września 1939 pod Uluczem
Przebieg służby
Lata służby	1914–1939
Siły zbrojne	Wojsko Polskie
Formacja	Legiony Polskie II Korpus Polski w Rosji Polska Organizacja Wojskowa
Jednostki	1 Pułk KOP „Karpaty”
Stanowiska	dowódca batalionu
Główne wojny i bitwy	I wojna światowa wojna polsko-bolszewicka II wojna światowa kampania wrześniowa
Odznaczenia
Multimedia w Wikimedia Commons

Augustyn Swaczyna (ur. 10 lipca 1896 w Solcy, zm. 10 września 1939 pod Uluczem) – major piechoty Wojska Polskiego, działacz niepodległościowy, kawaler Orderu Virtuti Militari.

10 lipca 1896 w Solcy na Śląsku Cieszyńskim, w rodzinie Andrzeja i Franciszki^[1] z domu Feber^[2] . Do 1914 ukończył pięć klas w Polskim Gimnazjum Realnym imienia Juliusza Słowackiego w Orłowej (klasę szóstą ukończył w dwudziestoleciu międzywojennym)^[3]. W latach 1912–1914 był członkiem Drużyn „Sokoła”^[4].

16 sierpnia 1914 wstąpił do Legionów Polskich i został przydzielony do 8. kompanii 2 pułku piechoty^[5]. 18 października tego roku został mianowany sekcyjnym^[5]. Został również odznaczony austriackim Brązowym Medalem Waleczności^[5]. 9 czerwca 1915 został ranny^[3]. 7 listopada 1915 pod Bielgowem dostał się do niewoli rosyjskiej^[5][6]. 18 lutego 1918 w Żwańcu, po ucieczce z niewoli, wstąpił do Brygady Karpackiej, a później został przydzielony do 14 pułku strzelców polskich^[5]. 11 maja 1918 w bitwie pod Kaniowem dostał się do niemieckiej niewoli^[5]. W Tartowie pod Kijowem uciekł z niewoli i wstąpił do Polskiej Organizacji Wojskowej, a 10 września 1918 do 15 pułku strzelców polskich^[5]. W Odessie dowódca pułku awansował go na sierżanta^[5].

29 czerwca 1919 został przeniesiony do Batalionu Zapasowego 33 pułku piechoty, a 31 sierpnia tego roku skierowany do 33 pułku piechoty na froncie bolsewickim^[5]. 15 maja 1920 został ranny^[5]. Po piętnastodniowym pobycie w szpitalu w Wilnie, wrócił na front^[5]. 5 lipca dostał się do bolszewickiej niewoli, z której uciekł 19 września 1920^[5]. Ponownie wrócił do macierzystego pułku i kontynuował w nim służbę przez kolejnych siedem lat^[5]. 16 listopada 1927 został przeniesiony do 4 pułku strzelców podhalańskich w Cieszynie^[5][7]. We wrześniu 1933 został przesunięty na stanowisko dowódcy Dywizyjnego Kursu Podchorążych Rezerwy 21 Dywizji Piechoty Górskiej przy 4 psp^[8]. 4 lutego 1934 prezydent RP nadał mu z dniem 1 stycznia 1934 stopień majora w korpusie oficerów piechoty i 41. lokatą^[9]. W kwietniu tego roku został przeniesiony do 75 pułku piechoty w Chorzowie na stanowisko dowódcy batalionu^[10].

Od 1936 dowódca batalionu „Sejny”, a potem baonu KOP „Delatyn”. Poległ 10 września 1939 pod Uluczem nad Sanem^[11][12][13].

Był żonaty^[3].

• Krzyż Srebrny Orderu Wojskowego Virtuti Militari nr 6924 – 10 maja 1922^[14][1][15]
• Krzyż Niepodległości – 9 listopada 1931 „za pracę w dziele odzyskania niepodległości”^[16][17]
• Krzyż Walecznych czterokrotnie^[4]
• Złoty Krzyż Zasługi – 1938 „za zasługi na polu pracy społecznej”^[18][19]
• Srebrny Krzyż Zasługi – 10 listopada 1928 „w uznaniu zasług, położonych na polu pracy w poszczególnych działach wojskowości”^[20][21]
• Medal Pamiątkowy za Wojnę 1918–1921 – 1928^[4]
• Medal Dziesięciolecia Odzyskanej Niepodległości – 1928^[4]
• Medal Zwycięstwa – 14 października 1924 „za Kaniów”^[22][4]
• Brązowy Medal Waleczności^[5]
• Odznaka za Rany i Kontuzje z dwiema gwiazdkami^[23]

• Swaczyna Augustyn. [w:] Kolekcja Orderu Wojennego Virtuti Militari, sygn. I.482.75-7135 [on-line]. Wojskowe Biuro Historyczne. [dostęp 2023-01-11].
• VI Lista strat Legionów Polskich od 1 maja do 1 lipca 1915. Piotrków: Centralny Urząd Ewidencyjny Departamentu Wojskowego NKN, 1916-07-01.
• Dziennik Personalny Ministerstwa Spraw Wojskowych. [dostęp 2022-01-19].
• Rocznik Oficerski 1923. Warszawa: Ministerstwo Spraw Wojskowych, 1923.
• Rocznik Oficerski 1924. Warszawa: Ministerstwo Spraw Wojskowych, 1924.
• Rocznik Oficerski 1928. Warszawa: Ministerstwo Spraw Wojskowych, 1928.
• Rocznik Oficerski 1932. Warszawa: Ministerstwo Spraw Wojskowych, 1932.
• Ryszard Dalecki: Armia „Karpaty” w wojnie obronnej 1939 r.. Rzeszów: Krajowa Agencja Wydawnicza, 1989. ISBN 83-03-02830-8.
• Włodzimierz Kowalski. Baon KOP „Sejny” w kampanii wrześniowej 1939 roku. „Wojskowy Przegląd Historyczny”. 1–2 (151–152), 1995. Warszawa: Wydawnictwo „Czasopisma Wojskowe”. ISSN 0043-7182. 
• Ryszard Rybka, Kamil Stepan: Rocznik oficerski 1939. Stan na dzień 23 marca 1939. Kraków: Fundacja CDCN, 2006. ISBN 978-83-7188-899-1.

• Program „Straty osobowe i ofiary represji pod okupacją niemiecką”. Fundacja „Polsko-Niemieckie Pojednanie”. [dostęp 2023-01-11].