Autotransplantacja
Autotransplantacja (gr. test autos – 'sam'), autoprzeszczep, przeszczepienie autologiczne – przeszczepianie narządów, tkanek lub komórek w obrębie organizmu tego samego osobnika, w którym dawca i biorca są tą samą osobą[1]. Z uwagi na pełną zgodność tkankową (w tym antygenów HLA) procedura ta nie wymaga stosowania leczenia immunosupresyjnego i nie wiąże się z ryzykiem odrzucenia przeszczepu[2].
Etymologia i synonimy
Termin pochodzi z greckiego słowa test (autos) oznaczającego 'sam'[1]. W literaturze medycznej stosuje się również określenia przeszczep autogeniczny, autogenny, autologiczny lub własnopochodny[3].
Zastosowania
Autotransplantacja znajduje zastosowanie w wielu dziedzinach medycyny:
- Chirurgia rekonstrukcyjna i plastyczna – przeszczepy skóry po rozległych oparzeniach (pobieranej najczęściej z miejsc mniej widocznych)[4], przeszczepy kości (np. z talerza biodrowego)[5] oraz chrząstki[6].
- Kardiochirurgia – wykorzystanie własnych naczyń krwionośnych (np. żyły odpiszczelowej lub tętnicy piersiowej wewnętrznej) do wykonywania pomostów aortalno-wieńcowych (tzw. bypassy)[7].
- Hematologia i onkologia – autoprzeszczepienie komórek macierzystych|autologiczne przeszczepienie krwiotwórczych komórek macierzystych (auto-HSCT) po wysokodawkowej chemioterapii u pacjentów z szpiczakiem plazmocytowym, chłoniakami czy niektórymi białaczkami[8].
- Stomatologia – przeszczepianie zębów (najczęściej trzecich trzonowców) w miejsce utraconego zęba[9].
- Ortopedia – rekonstrukcja więzadła krzyżowego przedniego z wykorzystaniem własnego ścięgna pacjenta[10].
- Dermatologia i medycyna estetyczna – przeszczepy włosów (najczęściej w terapii łysienia androgenowego)[11].
- Urologia – autotransplantacja nerki w niektórych złożonych schorzeniach naczyniowych nerek[12].
Zalety
Główne zalety autotransplantacji to:
- pełna zgodność tkankowa eliminująca ryzyko odrzucenia[2],
- brak konieczności stosowania leków immunosupresyjnych[2],
- brak ryzyka przeniesienia chorób od dawcy[13],
- szybsza dostępność materiału przeszczepowego w porównaniu z przeszczepieniami od innych dawców[2].
Ograniczenia
W przypadku chorób nowotworowych autotransplantacja jest pozbawiona efektu immunologicznego „przeszczep przeciw nowotworowi” (GvT), który występuje w przeszczepieniach allogenicznych[14]. Ponadto istnieje ryzyko zanieczyszczenia materiału przeszczepowego komórkami nowotworowymi[14].
Zobacz też
Przypisy
- ↑ a b Wojciech Twardosz: Wielka encyklopedia zdrowia. T. I: Ab–Az. Poznań: Wydawnictwo HORYZONT, 2002, s. 129. ISBN 83-89242-01-X. (pol.).
- ↑ a b c d Przeszczep autogeniczny. Portal Fizjoterapeuty. [dostęp 2026-06-30]. (pol.).
- ↑ Przeszczep autogeniczny. Słownik medyczny, Diki.pl. [dostęp 2026-06-30]. (pol.).
- ↑ Split-Thickness Skin Grafts. Medscape. [dostęp 2026-06-30]. (ang.).
- ↑ Autologous Bone Grafting in Trauma and Orthopaedic Surgery: An Evidence-Based Narrative Review. National Center for Biotechnology Information (PMC). [dostęp 2026-06-30]. (ang.).
- ↑ Osteochondral Autograft Transplantation. StatPearls, NCBI Bookshelf. [dostęp 2026-06-30]. (ang.).
- ↑ External Stenting for Saphenous Vein Grafts in Coronary Surgery: A Systematic Review and Meta-Analysis. National Center for Biotechnology Information (PMC). [dostęp 2026-06-30]. (ang.).
- ↑ Rodzaje przeszczepień komórek macierzystych. DKMS Polska. [dostęp 2026-06-30]. (pol.).
- ↑ Autotransplantation of the Third Molar: A Therapeutic Alternative to the Rehabilitation of a Missing Tooth: A Scoping Review. National Center for Biotechnology Information (PMC). [dostęp 2026-06-30]. (ang.).
- ↑ Patellar tendon versus hamstring tendon autograft for anterior cruciate ligament rupture in adults. Cochrane Database of Systematic Reviews, National Center for Biotechnology Information (PMC). [dostęp 2026-06-30]. (ang.).
- ↑ Hair Transplantation. StatPearls, NCBI Bookshelf. [dostęp 2026-06-30]. (ang.).
- ↑ Current Review of Renal Autotransplantation in the UK. National Center for Biotechnology Information (PMC). [dostęp 2026-06-30]. (ang.).
- ↑ Allograft versus autograft for reconstruction after resection of primary bone tumors: a comparative study of long-term clinical outcomes and risk factors for failure of reconstruction. National Center for Biotechnology Information (PMC). [dostęp 2026-06-30]. (ang.).
- ↑ a b Selection of Autologous or Allogeneic Transplantation. Holland-Frei Cancer Medicine, NCBI Bookshelf. [dostęp 2026-06-30]. (ang.).
Content Disclaimer
Informasi ini disarikan dari Wikipedia dan disajikan kembali untuk tujuan edukasi. Konten tersedia di bawah lisensi CC BY-SA 3.0. Kami tidak bertanggung jawab atas ketidakakuratan data yang bersumber dari kontribusi publik tersebut.
- The information displayed on this website is sourced in part or in whole from Wikipedia and has been adapted for the purpose of restating it. We strive to provide accurate and relevant information, however:
- There is no guarantee of absolute accuracy. Wikipedia is an open, collaborative project that can be edited by anyone, so information is subject to change.
- It is not intended to constitute professional advice. The content displayed is for informational and educational purposes only. For important decisions (e.g., medical, legal, or financial), please consult a professional.
- Content copyright. Wikipedia is licensed under the Creative Commons Attribution-ShareAlike License (CC BY-SA). This means that content may be reused with appropriate attribution and shared under a similar license.
- Responsible use. Any risk arising from the use of information from this website is entirely the responsibility of the user.