Awahi

Ten artykuł dotyczy małpiatki z rodziny indrisowatych. Zobacz też: inne znaczenia tego słowa.
Awahi
Avahi
Jourdan, 1834[1]
Ilustracja
Awahi wełnisty (A. laniger)
Systematyka
Domena

eukarionty

Królestwo

zwierzęta

Typ

strunowce

Podtyp

kręgowce

Gromada

ssaki

Infragromada

łożyskowce

Rząd

naczelne

Podrząd

lemurowe

Infrarząd

lemurokształtne

Nadrodzina

lemurowce

Rodzina

indrisowate

Rodzaj

awahi

Typ nomenklatoryczny

Lemur laniger J.F. Gmelin, 1788

Synonimy
Gatunki

9 gatunków – zobacz opis w tekście

Systematyka w Wikispecies
Multimedia w Wikimedia Commons

Awahi[7] (Avahi) – rodzaj ssaków naczelnych z rodziny indrisowatych (Indridae).

Rozmieszczenie geograficzne

Rodzaj obejmuje gatunki występujące na Madagaskarze[8][9][10].

Morfologia

Długość ciała (bez ogona) 23–33 cm, długość ogona 26,5–40 cm; masa ciała 830–1300 g[9].

Systematyka

Rodzaj zdefiniował w 1834 roku francuski zoolog i paleontolog Antoine Jacques Louis Jourdan w artykule na temat nowego rodzaju czworonogów należących do lemurowatych, opublikowanym w czasopiśmie L’Institut[1]. Gatunkiem typowym jest awahi wełnisty (A. laniger).

Etymologia

  • Avahi (Avahis): malgaska nazwa avahi używana wśród plemienia Betanimena na określenie awahi wełnistego[11].
  • Microrhynchus: gr. μικρος mikros ‘mały’; ῥυγχος rhunkhos ‘pysk, ryj’[12]. Gatunek typowy: Lemur laniger J.F. Gmelin, 1788.
  • Habrocebus: gr. ἁβρος habros ‘wdzięczny, powabny’; κηβος kēbos ‘długoogoniasta małpa’[13]. Gatunek typowy: Wagner wymienił dwa gatunki – Lemur lanatus Wagner, 1840 (= Lemur laniger J.F. Gmelin, 1788) i Propithecus Diadema Bennett, 1832 – z których gatunkiem typowym jest (późniejsze oznaczenie)[14] Lemur lanatus Wagner, 1840 (= Lemur laniger J.F. Gmelin, 1788).
  • Semnocebus: gr. σεμνος semnos ‘czcigodny, nobliwy’; κηβος kēbos ‘długoogoniasta małpa’[15]. Gatunek typowy (oznaczenie monotypowe): Semnocebus avahi Lesson, 1840 (= Lemur laniger J.F. Gmelin, 1788).
  • Iropocus: gr. ιρις iris, ιριδος iridos ‘tęcza’; ποκος pokos ‘wełna, runo’[16]. Gatunek typowy (oznaczenie monotypowe): Lemur laniger J.F. Gmelin, 1788.

Podział systematyczny

Do rodzaju należą następujące gatunki[17][18][8][7]:

Grafika Gatunek Autor i rok opisu Nazwa zwyczajowa[7] Podgatunki[9][8][18] Rozmieszczenie geograficzne[9][8][18] Podstawowe wymiary[9][18][c] Status
IUCN[19]
Avahi laniger (J.F. Gmelin, 1788) awahi wełnisty gatunek monotypowy od rzeki Bemarivo na południe do rzek Mangoro i Nesivolo DC: 28–32 cm
DO: 30–37 cm
MC: 1,1–1,3 kg 		 VU 
Avahi mooreorum Lei Runhua, Engberg, Andriantompohavana, McGuire, Mittermeier, Zaonarivelo, Brenneman & Louis, 2008 awahi rudoogonowy gatunek monotypowy znany tylko z Parku Narodowego Masoala DC: 28–33 cm
DO: 29–37 cm
MC: około 920 g 		 EN 
Avahi peyrierasi Zaramody, Fausser, Roos, Zinner, Andriaholinirina, Rabarivola, Norscia, Tattersall & Rumpler, 2006 awahi dżunglowy gatunek monotypowy na południe od rzek Mangoro i Nesivolo (lasy Manara, Vatoalatsaka, Sangalampona, Mahasoarivo i Ranomafana) DC: 26–32 cm
DO: 28–34 cm
MC: 1–1,1 kg 		 VU 
Avahi betsileo Andriantompohavana, Lei Runhua, Zaonarivelo, Engberg, Nalanirina, McGuire, Shore, Andrianasolo, Herrington, Brenneman, & Louis, 2007 awahi brązowawy gatunek monotypowy las klasyfikowany Bemosary (Fandriana); granice zasięgu być może od rzeki Mangoro na południe do rzeki Mananjary DC: 26–31 cm
DO: 28–34 cm
MC: 1–1,2 kg 		 EN 
Avahi ramanantsoavanai Zaramody, Fausser, Roos, Zinner, Andriaholinirina, Rabarivola, Norscia, Tattersall & Rumpler, 2006 awahi reliktowy gatunek monotypowy znany tylko z rezerwatu specjalnego Manombo i lasu Agnalazaha DC: 24–31 cm
DO: 33–40 cm
MC: 900–1000 g 		 VU 
Avahi meridionalis Zaramody, Fausser, Roos, Zinner, Andriaholinirina, Rabarivola, Norscia, Tattersall & Rumpler, 2006 awahi samotny gatunek monotypowy najwyraźniej ograniczony do Parku Narodowego Andohahela i obszaru Sainte-Luce DC: 23–29 cm
DO: 30–33 cm
MC: 1–1,1 kg 		 EN 
Avahi occidentalis (Lorenz, 1898) awahi zachodni gatunek monotypowy na północ i wschód od rzeki Betsiboka do zatoki Narinda i Parku Narodowego Ankarafantsika; być może izolowana populacja w regionie Ankarana DC: 27–30 cm
DO: 31–38 cm
MC: 830–1000 g 		 VU 
Avahi cleesei Thalmann & Geissmann, 2005 awahi ociężały gatunek monotypowy obszar Tsingy de Bemaraha (lasy Ankindrodro, Ankinajao i Ambalarano), na północ od rzeki Manambolo; północne granice zasięgu niejasne DC: 23–31 cm
DO: 32–36 cm
MC: 830–980 g 		 CR 
Avahi unicolor Thalmann & Geissmann, 2000 awahi sambirański gatunek monotypowy region Sambirano, włącznie z półwyspem Ampasindava; być może na północ do rzeki Sambirano i na południe do rzeki Andranomalaza; zakres wysokości: 0–700 m n.p.m. DC: 23–31 cm
DO: 26–30 cm
MC: 830–920 g 		 CR 

Kategorie IUCN:  VU  – gatunek narażony,  EN  – gatunek zagrożony,  CR  – gatunek krytycznie zagrożony.

Uwagi

  1. ↑ Młodszy homonim Microrhynchus Dahl, 1823 (Coleoptera).
  2. ↑ Nieuzasadniona poprawka Avahi Jourdan, 1834.
  3. ↑ DC – długość ciała; DO – długość ogona; MC – masa ciała

Przypisy

  1. ↑ a b A.J.L. Jourdan. M. Jourdan, directeur du Musée d’histoire naturelle de Lyon, lit un Mémoire sur un nouveau genre de quadrumanes appartenant à la famille des Lémuriens, le genre Avahi. „L’Institut, journal général des sociétés et travaux scientifiques de la France et de l’étranger”. 2, s. 231, 1834. (fr.). 
  2. ↑ A.J.L. Jourdan, Thèse inaug. à la Faculté de Science de Grenoble, 1834, nienumerowane (fr.).
  3. ↑ P. Gervais (red.): Résumé des leçons de mammalogie, ou histoire naturelle des mammiferes: professées au muséum de Paris, pendant l’année 1835. Paris: Imprimerie de Decourchant, 1835, s. 23. (fr.).
  4. ↑ Za Palmer, 1904: J.A. Wagner: Supplementband. W: J.Ch.D. Schreber: Die Säugthiere in Abbildungen nach der Natur, mit Beschreibungen. Cz. 1: Die Affen und Flederthiere. Leipzig: Berlag von T. D. Weigel, 1840, s. 257. (niem.).
  5. ↑ R.-P. Lesson: Species des Mammifères bimanes et quadrumanes; suivi d’un mémoire sur les Oryctéropes. Paris: J.B. Baillière, 1840, s. 209. (fr.).
  6. ↑ C.W.L. Gloger: Gemeinnütziges Hand- und Hilfsbuch der Naturgeschichte. Für gebildete Leser aller Stände, besonders für die reifere Jugend und ihre Lehrer. Breslau: A. Schulz, 1842, s. xxviii, 43. (niem.).
  7. ↑ a b c Nazwy polskie za: W. Cichocki, A. Ważna, J. Cichocki, E. Rajska-Jurgiel, A. Jasiński & W. Bogdanowicz: Polskie nazewnictwo ssaków świata. Warszawa: Muzeum i Instytut Zoologii PAN, 2015, s. 32–33. ISBN 978-83-88147-15-9. (pol. • ang.).
  8. ↑ a b c d C.J. Burgin, D.E. Wilson, R.A. Mittermeier, A.B. Rylands, T.E. Lacher & W. Sechrest: Illustrated Checklist of the Mammals of the World. Cz. 1: Monotremata to Rodentia. Barcelona: Lynx Edicions, 2020, s. 154–156. ISBN 978-84-16728-34-3. (ang.).
  9. ↑ a b c d e R.A. Mittermeier, Ch. Schwitzer, E.E. Louis Jr. & M.C. Richardson: Family Indriidae (Woolly Lemurs, Sifakas and Indri). W: R.A. Mittermeier, A.B. Rylands & D.E. Wilson: Handbook of the Mammals of the World. Cz. 3: Primates. Barcelona: Lynx Edicions, 2013, s. 164–166. ISBN 978-84-96553-89-7. (ang.).
  10. ↑ D.E. Wilson & D.M. Reeder (red.): Genus Avahi. [w:] Mammal Species of the World. A Taxonomic and Geographic Reference (Wyd. 3) [on-line]. Johns Hopkins University Press, 2005. [dostęp 2020-11-03].
  11. ↑ Palmer 1904 ↓, s. 130.
  12. ↑ Palmer 1904 ↓, s. 423.
  13. ↑ Palmer 1904 ↓, s. 305.
  14. ↑ D.G. Elliot: A review of the primates. Cz. 2: Anthropoidea: Aotus to Lasiopyga. New York: American Museum of Natural History, 1913, s. xxix, seria: Monograph series (American Museum of Natural History), cz. 1. (ang.).
  15. ↑ Palmer 1904 ↓, s. 628.
  16. ↑ Palmer 1904 ↓, s. 351.
  17. ↑ N. Upham, C. Burgin, J. Widness, M. Becker, J. Zijlstra & D. Huckaby: Treeview of Mammalian Taxonomy Hierarchy. [w:] ASM Mammal Diversity Database (Version 1.13) [on-line]. American Society of Mammalogists. [dostęp 2025-01-10]. (ang.).
  18. ↑ a b c d Class Mammalia. W: Lynx Nature Books: All the Mammals of the World. Barcelona: Lynx Edicions, 2023, s. 98–99. ISBN 978-84-16728-66-4. (ang.).
  19. ↑ Taxonomy: Avahi – Genus. The IUCN Red List of Threatened Species. [dostęp 2025-01-10]. (ang.).

Bibliografia

Content Disclaimer

Informasi ini disarikan dari Wikipedia dan disajikan kembali untuk tujuan edukasi. Konten tersedia di bawah lisensi CC BY-SA 3.0. Kami tidak bertanggung jawab atas ketidakakuratan data yang bersumber dari kontribusi publik tersebut.

  1. The information displayed on this website is sourced in part or in whole from Wikipedia and has been adapted for the purpose of restating it. We strive to provide accurate and relevant information, however:
  2. There is no guarantee of absolute accuracy. Wikipedia is an open, collaborative project that can be edited by anyone, so information is subject to change.
  3. It is not intended to constitute professional advice. The content displayed is for informational and educational purposes only. For important decisions (e.g., medical, legal, or financial), please consult a professional.
  4. Content copyright. Wikipedia is licensed under the Creative Commons Attribution-ShareAlike License (CC BY-SA). This means that content may be reused with appropriate attribution and shared under a similar license.
  5. Responsible use. Any risk arising from the use of information from this website is entirely the responsibility of the user.
Kembali kehalaman sebelumnya