Azjokret

Azjokret
Euroscaptor
G.S. Miller, 1940[1]
Ilustracja
Azjokret indochiński (E. klossi)
Systematyka
Domena

eukarionty

Królestwo

zwierzęta

Typ

strunowce

Podtyp

kręgowce

Gromada

ssaki

Podgromada

żyworodne

Infragromada

łożyskowce

Rząd

owadożery

Podrząd

Erinaceota

Nadrodzina

Talpoidea

Rodzina

kretowate

Podrodzina

krety

Plemię

krety

Rodzaj

azjokret

Typ nomenklatoryczny

Talpa klossi O. Thomas, 1929

Synonimy
Gatunki

11 gatunków – zobacz opis w tekście

Systematyka w Wikispecies
Multimedia w Wikimedia Commons

Azjokret[3] (Euroscaptor) – rodzaj ssaków z podrodziny kretów (Talpinae) w obrębie rodziny kretowatych (Talpidae).

Rozmieszczenie geograficzne

Rodzaj obejmuje gatunki występujące w Azji[4][5][6].

Morfologia

Długość ciała (bez ogona) 90–150 mm, długość ogona 25–37 mm, długość tylnej stopy 13–23 mm; masa ciała 25,8–76,7 g[5][7].

Systematyka

Rodzaj zdefiniował w 1940 roku amerykański botanik i zoolog Gerrit Smith Miller w artykule zatytułowanym Notatki o niektórych kretach z Azji Południowo-Wschodniej, opublikowanym w czasopiśmie „Journal of Mammalogy”[1]. Gatunkiem typowym jest (oryginalne oznaczenie) azjokret indochiński (E. klossi).

Etymologia

  • Euroscaptor: gr. ευρυς eurus ‘szeroki’[8]; σκαπτηρ skaptēr ‘kopacz’, od σκαπτω skaptō ‘kopać’[9].
  • Eoscalops: gr. εως eōs lub ηως ēōs ‘świt, wschód’[10]; σκαλοψ skalops, σκαλοπος skalopos ‘kret’[11]. Gatunek typowy (oryginalne oznaczenie): Talpa longirostris Milne-Edwards, 1870.

Podział systematyczny

Do rodzaju należą następujące gatunki[12][7][4][3]:

Grafika Gatunek Autor i rok opisu Nazwa zwyczajowa[3] Podgatunki[5][4][7][13] Rozmieszczenie geograficzne[5][4][7][13] Podstawowe wymiary[5][7][13][a] Status
IUCN[14]
Euroscaptor micrurus (B.H. Hodgson, 1841) azjokret himalajski gatunek monotypowy wschodni nepal, Bhutan, północno-wschodnie Indie i południowo-środkowe Chiny (zachodni Junnan): zakres wysokości: do 2700 m n.p.m. DC: 12,8–13,5 cm
DO: 0,5–1,0,9 cm
MC: 44–72 g 		 LC 
Euroscaptor grandis G.S. Miller, 1940 azjokret duży gatunek monotypowy endemit Chin: środkowy Junnan i zachodni Syczuan; być może przyległa Mjanma DC: około 15 cm
DO: około 1 cm
MC: brak danych 		 LC 
Euroscaptor malayanus (Chasen, 1940) gatunek monotypowy endemit Malezji: Wyżyna Camerona w półwyspowej części; zakres wysokości: 1300–1600 m n.p.m. DC: 12,8–13,4 cm
DO: 0,4–0,8 cm
MC: 44–71 g 		 NE 
Euroscaptor longirostris (A. Milne-Edwards, 1870) azjokret długonosy gatunek monotypowy endemit Chin: Gansu, Shaanxi, Syczuan, Chongqing, Kuejczou, Hubei, Hunan, Kuangsi, Jiangxi i Fujian; zakres wysokości: 1800–2900 m n.p.m. DC: 9–14,5 cm
DO: 1,1–2,5 cm
MC: brak danych 		 LC 
Euroscaptor klossi (O. Thomas, 1929) azjokret indochiński gatunek monotypowy górskie lasy w północnej Tajlandii i północno-zachodniego Laosu; zakres wysokości: 1200–2550 m n.p.m. DC: 11,5–13,5 cm
DO: 0,9–1,3 cm
MC: 48–62 g 		 LC 
Euroscaptor kuznetsovi Zemlemerova, A.A. Bannikova, Lebedev, Rozhnov & Abramov, 2016 gatunek monotypowy północno-wschodni Wietnam (prowincje Cao Bằng i Vĩnh Phúc) i południowe Chiny (Junnan i Jiangxi); zakres wysokości: 750–950 m n.p.m. DC: 11,7–13,6 cm
DO: 1,7–1,7 cm
MC: 42–77 g 		 NE 
Euroscaptor orlovi Zemlemerova, A.A. Bannikova, Lebedev, Rozhnov & Abramov, 2016 gatunek monotypowy południowo-środkowe Chiny (zachodni Junna) i północno-zachodni Wietnam (Lào Cai); być może północny Laos na wschód do Wietnamu, na zachód do Rzeki Czerwonej DC: 10,6–12,9 cm
DO: 1,5–1,7 cm
MC: 26–48 g 		 NE 
Euroscaptor subanura Kawada, Son Truong Nguyen & Dang Ngoc Can, 2012 azjokret bezogonowy gatunek monotypowy endemit Wietnamu: lasy półliściaste w górach wapiennych; zakres wysokości: 200–300 m n.p.m. DC: 11,3–13,1 cm
DO: 0,2–0,5 cm
MC: 33–50 g 		 LC 
Euroscaptor darwini Nguyen Truong Son, Bui Tuan Hai, Dau, Phuong Dinh Le & Yen Huong Vu, 2025 gatunek monotypowy endmit Wietnamu: znany tylko z Narodowego Rezerwatu Pù Luông, Thanh Hóa; zakres wysokości: 900–1000 m n.p.m. DC: 11,6–12,8 cm
DO: 2,1–3,7 cm
MC: brak danych 		 NE 
Euroscaptor parvidens (G.S. Miller, 1940) azjokret drobnozębny gatunek monotypowy endemit Wietnamu: płaskowyż Lâm Viên DC: 13,5–15 cm
DO: 0,5–1 cm
MC: 37–72 g 		 DD 
Euroscaptor ngoclinhensis Zemlemerova, A.A. Bannikova, Levedev & Abramov, 2016 gatunek monotypowy endemit Wietnamu: (prowincje Quảng Nam, Kon Tum i być może prowincja Gia Lai) DC: 12–12,3 cm
DO: 0,6–0,7 cm
MC: brak danych 		 NE 

Kategorie IUCN:  LC  – gatunek najmniejszej troski,  DD  – gatunki o nieokreślonym stopniu zagrożenia;  NE  – gatunki niepoddane jeszcze ocenie.

Uwagi

  1. ↑ DC – długość ciała (bez ogona); DO – długość ogona; MC – masa ciała

Przypisy

  1. ↑ a b G.S. Miller. Notes on Some Moles from Southeastern Asia. „Journal of Mammalogy”. 21 (4), s. 443, 1940. DOI: 10.2307/1374883. (ang.). 
  2. ↑ С.У. Строганов. Насекомоядные Млекопитающие Фауны СССР. „Доклады Академии Наук CCCP”. 33, s. 270, 1941. (ros.). 
  3. ↑ a b c Nazwy zwyczajowe za: W. Cichocki, A. Ważna, J. Cichocki, E. Rajska-Jurgiel, A. Jasiński & W. Bogdanowicz: Polskie nazewnictwo ssaków świata. Warszawa: Muzeum i Instytut Zoologii PAN, 2015, s. 76. ISBN 978-83-88147-15-9. (pol. • ang.).
  4. ↑ a b c d C.J. Burgin, D.E. Wilson, R.A. Mittermeier, A.B. Rylands, T.E. Lacher & W. Sechrest: Illustrated Checklist of the Mammals of the World. Cz. 2: Eulipotyphla to Carnivora. Barcelona: Lynx Edicions, 2020, s. 84–86. ISBN 978-84-16728-35-0. (ang.).
  5. ↑ a b c d e B. Kryštufek & M. Motokawa: Family Talpidae (Moles, Desmans, Star-nosed Moles and Shrew Moles). W: R.A. Mittermeier & D.E. Wilson (redaktorzy): Handbook of the Mammals of the World. Cz. 8: Insectivores, Sloths and Colugos. Barcelona: Lynx Edicions, 2018, s. 617–619. ISBN 978-84-16728-08-4. (ang.).
  6. ↑ D.E. Wilson & D.M. Reeder (redaktorzy): Genus Euroscaptor. [w:] Mammal Species of the World. A Taxonomic and Geographic Reference (Wyd. 3) [on-line]. Johns Hopkins University Press, 2005. [dostęp 2021-01-14].
  7. ↑ a b c d e Class Mammalia. W: Lynx Nature Books: All the Mammals of the World. Barcelona: Lynx Edicions, 2023, s. 446–447. ISBN 978-84-16728-66-4. (ang.).
  8. ↑ Jaeger 1959 ↓, s. 98.
  9. ↑ Jaeger 1959 ↓, s. 230.
  10. ↑ Jaeger 1959 ↓, s. 93.
  11. ↑ Jaeger 1959 ↓, s. 229.
  12. ↑ N.S. Upham, C.J. Burgin, J. Widness, M.A. Becker, H. Handika, J.S. Zijlstra & D.G. Huckaby: The ASM Mammal Diversity Database. [w:] ASM Mammal Diversity Database (Version 2.4) [on-line]. American Society of Mammalogists. [dostęp 2026-01-06]. (ang.).
  13. ↑ a b c N.T. Son, B.T. Hai, V.Q. Dau, P.D. Le & Y.H. Vu. Euroscaptor darwini sp. nov., a new species of mole (Mammalia, Eulipotyphla, Talpidae) from the north-central mountains in Vietnam. „ZooKeys”. 1255, s. 239–274, 2025. DOI: 10.3897/zookeys.1255.161942. (ang.). 
  14. ↑ Taxonomy: Euroscaptor – Genus. The IUCN Red List of Threatened Species. [dostęp 2025-09-15]. (ang.).

Bibliografia

  • Edmund C. Jaeger, Source-book of biological names and terms, wyd. 3, rewizja 2, Springfield: Charles C. Thomas, 1959, s. 1–316, OCLC 11069271 (ang.).

Content Disclaimer

Informasi ini disarikan dari Wikipedia dan disajikan kembali untuk tujuan edukasi. Konten tersedia di bawah lisensi CC BY-SA 3.0. Kami tidak bertanggung jawab atas ketidakakuratan data yang bersumber dari kontribusi publik tersebut.

  1. The information displayed on this website is sourced in part or in whole from Wikipedia and has been adapted for the purpose of restating it. We strive to provide accurate and relevant information, however:
  2. There is no guarantee of absolute accuracy. Wikipedia is an open, collaborative project that can be edited by anyone, so information is subject to change.
  3. It is not intended to constitute professional advice. The content displayed is for informational and educational purposes only. For important decisions (e.g., medical, legal, or financial), please consult a professional.
  4. Content copyright. Wikipedia is licensed under the Creative Commons Attribution-ShareAlike License (CC BY-SA). This means that content may be reused with appropriate attribution and shared under a similar license.
  5. Responsible use. Any risk arising from the use of information from this website is entirely the responsibility of the user.
Kembali kehalaman sebelumnya