Baleron

Plastry baleronu

Baleron – wędlina (wędzonka) wyrabiana z peklowanego i wędzonego karczku wieprzowego. Jest obok szynki najwyżej cenioną polską wędliną[1].

Etymologia nazwy

„Słownik języka polskiego” z 1898 roku, który definiował baleron jako „szynkę w pęcherzu”, podawał etymologię w postaci francuskiego słowa paleron, oznaczającego zwierzęcą łopatkę[2]. „Słownik wyrazów obcych PWN” z 1980 powtarza tę etymologię, uznając ją za możliwą ale niepewną[3]. Jednak już „Słownik wyrazów obcych nowe wydanie” z 1995 oraz „Uniwersalny słownik języka polskiego” z 2008 wskazują zgodnie jako etymologię nazwy baleron niemiecki prowincjonalizm Ballen-Rolle[4][5], który opisuje kształt tej wędliny: Rolle to wałek, a Ballen to występujące na nim brzuśce[5], efekt sznurowania w procesie produkcyjnym[6][7][8].

Technologia produkcji

Baleron jest wędzonką, czyli rodzajem wędliny produkowanym z karczku wieprzowego bez kości, w całości lub dużych częściach[7]. Surowiec mięsny jest peklowany[6][7][8], masowany[7][8], po czym umieszczany albo w osłonce i sznurowany[6][7][8], albo w siatce kurczliwej[8]. W tej postaci po osadzeniu jest wędzony[6][7][8]. Jeśli produktem końcowym ma być baleron gotowany, to po uwędzeniu produkt jest dodatkowo parzony lub gotowany i studzony[8]. Jeśli ta końcowa faza obróbki termicznej nie jest stosowana, to powstaje baleron wędzony[8]. Ostatecznie gotowy baleron chłodzi się[6][7][8].

Plaster baleronu o wadze 17 g dostarcza 26 kcal energii, zawiera 2,6 g białka, 1,7 g tłuszczu, 0,2 g węglowodanów i 0,1 g błonnika, co w przeliczeniu na 100 g produktu daje 150 kcal, 15 g białka, 10 g tłuszczu, 1,3 g węglowodanów i 0,6 g błonnika przy zawartości 80% mięsa w opisywanym produkcie[9].

W czasopiśmie „Mięsne technologie”[6] K. Stańczyk pisze, że stara, tradycyjna technologia produkcji baleronu daje wydajność od 85% do 90% gotowego wyrobu, jeśli przyjąć niepeklowany surowiec za 100%. Z kolei podręcznik A. Olszewskiego „Technologia przetwórstwa mięsa” podaje wydajność w produkcji przemysłowej od 115% do 119%[10].

Rejestracje jako produkt tradycyjny

Baleron został zarejestrowany przez Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi jako produkt tradycyjny w 3 województwach:

Przypisy

  1. ↑ Małgorzata Michalik, Marek Łebkowski: Mała encyklopedia sztuki kulinarnej. Wydawnictwo Tenten, 1996, s. 371. ISBN 83-86628-33-2.
  2. ↑ Słownik języka polskiego. Jan Karłowicz, Adam Kryński, Władysław Niedźwiedzki (redaktorzy). T. 1. Nakł. prenumeratorów w druk. E. Lubowskiego i s-ki, 1898, s. 88.
  3. ↑ Słownik wyrazów obcych PWN. Hipolit Szkiłądź (kier. red.). Państwowe Wydawnictwo Naukowe, 1980, s. 66.
  4. ↑ Agnieszka Grzegółka-Maciejewska, Stanisław Dubisz: Uniwersalny słownik języka polskiego: A-J, Tom 4. Wydawnictwo Naukowe PWN, 2008, s. 181.
  5. ↑ a b Elżbieta Sobol, Anna Stankiewicz: Słownik wyrazów obcych wydanie nowe. Wydawnictwo Naukowe PWN, 1995, s. 105.
  6. ↑ a b c d e f Kazimierz Stańczyk: Baleron wędzony gotowany. Strona czasopisma „Mięsne Technologie”. [dostęp 2016-12-11].
  7. ↑ a b c d e f g Praca zbiorowa: Technologia żywności: podręcznik dla technikum, część 4. Mieczysław Dłużewski (redaktor). Wydawnictwa Szkolne i Pedagogiczne, s. 82-84.
  8. ↑ a b c d e f g h i Adam Olszewski: Technologia przetwórstwa mięsa. Wyd. 2 uaktualnione. Warszawa: Wydawnictwa Naukowo-Techniczne, 2007, s. 211. ISBN 978-83-7926-045-4.
  9. ↑ Plaster baleronu gotowanego. Portal ile waży.pl. [dostęp 2016-12-11].
  10. ↑ Adam Olszewski: Technologia przetwórstwa mięsa. Wyd. 2 uaktualnione. Warszawa: Wydawnictwa Naukowo-Techniczne, 2007, s. 300.
  11. ↑ Baleron wędzony z Proszówek. Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi. [dostęp 2016-12-11].
  12. ↑ Baleron wędzony z mazurskiej masarni. Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi. [dostęp 2016-12-11].
  13. ↑ Baleron nadwieprzański. Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi. [dostęp 2016-12-11].

Content Disclaimer

Informasi ini disarikan dari Wikipedia dan disajikan kembali untuk tujuan edukasi. Konten tersedia di bawah lisensi CC BY-SA 3.0. Kami tidak bertanggung jawab atas ketidakakuratan data yang bersumber dari kontribusi publik tersebut.

  1. The information displayed on this website is sourced in part or in whole from Wikipedia and has been adapted for the purpose of restating it. We strive to provide accurate and relevant information, however:
  2. There is no guarantee of absolute accuracy. Wikipedia is an open, collaborative project that can be edited by anyone, so information is subject to change.
  3. It is not intended to constitute professional advice. The content displayed is for informational and educational purposes only. For important decisions (e.g., medical, legal, or financial), please consult a professional.
  4. Content copyright. Wikipedia is licensed under the Creative Commons Attribution-ShareAlike License (CC BY-SA). This means that content may be reused with appropriate attribution and shared under a similar license.
  5. Responsible use. Any risk arising from the use of information from this website is entirely the responsibility of the user.
Kembali kehalaman sebelumnya