Bandaż

Zobacz hasło bandaż w Wikisłowniku

Zobacz multimedia związane z tematem: Bandaż

Bandaż (fr. bandage) – płat lub wstęga gazy, płótna, muślinu bądź innej tkaniny, dzianiny a nawet tkanino-dzianiny; stosowany do mocowania opatrunków, unieruchomienia kończyny lub powstrzymania krwawienia. W sprzedaży występuje najczęściej w postaci rolek taśmy.

• Bandaż gipsowy – stosowany do unieruchomienia złamanej kończyny^[1]; po zwilżeniu, nałożony na złamaną kość (i na sąsiednie stawy), tworzy twardą skorupę. Bandaż taki składa się z gazy lub innej tkaniny impregnowanej gipsem^[2].
• Bandaż elastyczny – wykonany z elastycznej tkaniny, przeważnie zawierającej dodatki z włókien syntetycznych np. poliamid lub poliester. Przymocowanie opaski wykonuje się przy pomocy metalowej zapinki, która zwykle jest w zestawie z bandażem. Stosowany do unieruchamiania złamań, zwichnięć i innych urazów narządów ruchu^[3], dla powstrzymania krwawienia^[4], używany także w przypadku złamania żeber.
• Bandaż dziany (opaska dziana podtrzymująca) – wykonany z nieelastycznej tkaniny np. wiskozy lub poliestru. Stosowany do przymocowania opatrunku do ciała^[3].
• Bandaż półelastyczny – wykonany z tkaniny jest pośrednim rodzajem bandażu między opaską dzianą i elastyczną. Stosowany do podtrzymania opatrunków na trudnych do bandażowania częściach ciała np. w okolicy stawów^[3].
• Bandaże kohezyjne – bandaże elastyczne przywierające same do siebie (nie ma w nich potrzeby stosowania zapinek), nie lepią się przy tym do skóry czy włosów i można je oderwać bez używania nożyczek. Stosowane są do opatrywania silnie krwawiących ran, podtrzymywania opatrunków w miejscach ruchomych i trudno dostępnych. Głównie używane są przez sportowców do stabilizacji stawów^[3]. Mają wiele zalet, zasadniczą wadą jest jednak cena i dostępność.
• Oprócz bandaży wykonanych z tkanin stosuje się także bandaż w sprayu. Ma on zastosowanie do opatrywania ran powierzchniowych, otarć i zadrapań. Nanosi się go na osuszoną i oczyszczoną ranę^[3].

Tę samą funkcję co bandaże pełnią siatki opatrunkowe^[3].

Istnieje wiele technik bandażowania zależnych od okolicy ciała. Bandażowania nie zaczyna się w miejscu rany, pierwszy zwój powinien być nad lub pod miejscem skaleczenia. W przypadku kończyn zaleca się, by rozpoczynać od miejsca położonego najdalej od środka ciała i kierować się do tych bliższych^[3]. Bandażowanie stosowane jest także w celach leczniczych. Do tej grupy należy tzw. bandażowanie kompresyjne. Bandażowanie takie wspomaga pracę mechanizmów odpowiedzialnych za prawidłowe krążenie chłonne i żylne. Wskazaniem do stosowania są m.in. obrzęki limfatyczne, niewydolność żylna, żylaki kończyn dolnych, obrzęki nóg podczas ciąży^[3].

Najstarszy znany traktat na temat leczenia urazów pochodzi ze Starożytnego Egiptu (ok. 2500 lat p.n.e.). Na cześć jego odkrywcy nazwano go Papirusem Edwina Smitha. Wynika z niego, że Egipcjanie nakładali na ranę miód, całość owijali usztywnionymi żywicą paskami tkaniny. W Starożytnym Egipcie paski tkaniny wykorzystywano też w procesie mumifikacji (owijano w nie zakonserwowane już zwłoki - mumie). Są one uważane za protoplastów współczesnych bandaży^[5].