Basil Rathbone
Basil Rathbone (1935) | |
| Imię i nazwisko |
Philip St. John Basil Rathbone |
|---|---|
| Data i miejsce urodzenia |
13 czerwca 1892 |
| Data i miejsce śmierci |
21 lipca 1967 |
| Zawód | |
| Współmałżonek |
Ethel Marion Foreman |
| Lata aktywności |
1911–1967 |
Basil Rathbone, MC (właśc. Philip St. John Basil Rathbone; ur. 13 czerwca 1892 w Johannesburgu, zm. 21 lipca 1967 w Nowym Jorku) – angielski aktor filmowy i teatralny, dwukrotnie nominowany do Oscara dla najlepszego aktora drugoplanowego za występy w filmach Romeo i Julia (1936) i Żebrak w purpurze (1938)[1].
Uważany za jednego najlepszych odtwórców postaci Sherlocka Holmesa, którego grał 14 razy[2][3]. 8 lutego 1960 otrzymał trzy własne gwiazdę w Alei Gwiazd w Los Angeles znajdujące się przy 6549 Hollywood Boulevard (film), 6915 Hollywood Blvd. (telewizja) i 6300 Hollywood Blvd. (radio)[4][5].
Życiorys
Urodził się w Johannesburgu[6] w Republice Południowej Afryki jako najstarszy z trójki dzieci Anny Barbary (z domu George), skrzypaczki, i Edgara Philipa Rathbone’a, inżyniera górnictwa[7]. Miał młodszą siostrę Beatrice i młodszego brata Johna[7]. W 1895, gdy miał trzy lata, jego rodzina przeniosła się do Wielkiej Brytanii, po tym, jak jego ojciec został oskarżony przez Burów o bycie szpiegiem po rajdzie Jamesona. W latach 1906–1910 uczęszczał do Repton School w Derbyshire, gdzie wyróżniał się w sporcie, a koledzy ze szkoły nadali mu przydomek „Ratters”. Następnie został na krótko zatrudniony jako urzędnik ubezpieczeniowy w firmach ubezpieczeniowych, aby zaspokoić życzenie ojca.
W 1911 zadebiutował na scenie Theatre Royal w Ipswich jako Hortensjo w Poskromieniu złośnicy. W 1912 zagrał w kilku innych sztukach szekspirowskich: Romeo i Julia jako Parys, Wesołe kumoszki z Windsoru w roli Fentona i Jak wam się podoba jako Sylwiusz.
W latach 1915–18 brał udział w I wojnie światowej, został odznaczony Military Cross[7].
W 1922 trafił na Broadway w roli hrabiego Aleksieja Czernego w przedstawieniu Czarina[8]. W 1948 zdobył Tony Award za rolę doktora Austina Slopera w spektaklu Dziedziczka.
W 1914 roku ożenił się z aktorką Ethel Marion Foreman, z którą miał syna Rodiona (1915–1996). Od 1919 roku pozostawał w faktycznej separacji z żoną, a w 1926 doszło do rozwodu. Jeszcze w tym samym roku aktor poślubił scenarzystkę Ouidę Bergère. W 1939 roku para adoptowała córkę Cynthię (1939–1969). Ich biologiczne dziecko zmarło w niemowlęctwie w roku 1928[7].
Zmarł 21 lipca 1967 na zawał serca w wieku 75 lat[9].
Wybrana filmografia
- 1932: Na rozkaz kobiety
- 1935: David Copperfield – Edward Murdstone
- 1935: Opowieść o dwóch miastach
- 1935: Kapitan Blood
- 1935: Anna Karenina – Karenin
- 1936: Romeo i Julia – Tybalt
- 1936: Ogród Allaha
- 1937: Zdobywca serc
- 1938: Marco Polo – Ahmed
- 1938: Przygody Robin Hooda
- 1938: Żebrak w purpurze
- 1939: Syn Frankensteina
- 1939: Pies Baskerville’ów – Sherlock Holmes
- 1939: Przygody Sherlocka Holmesa – Sherlock Holmes
- 1939: Tower of London
- 1940: Rhythm on the River
- 1940: Znak Zorro
- 1941: Czarny kot
- 1942: Sherlock Holmes – głos terroru – Sherlock Holmes
- 1942: Sherlock Holmes i tajna broń – Sherlock Holmes
- 1943: Sherlock Holmes w Waszyngtonie – Sherlock Holmes
- 1943: Sherlock Holmes. W obliczu śmierci – Sherlock Holmes
- 1943: Sherlock Holmes i Kobieta Pająk – Sherlock Holmes
- 1944: Ślicznotki w kąpieli
- 1944: Perła śmierci – Sherlock Holmes
- 1944: Szkarłatny pazur – Sherlock Holmes
- 1945: Dom strachu – Sherlock Holmes
- 1945: Kobieta w zieleni – Sherlock Holmes
- 1945: Pościg do Algieru – Sherlock Holmes
- 1946: Sherlock Holmes: Pociąg do Edynburga – Sherlock Holmes
- 1946: Sherlock Holmes i tajny szyfr – Sherlock Holmes
- 1955: Nie jesteśmy aniołami
- 1955: Nadworny błazen
- 1966: Duch w niewidzialnym bikini
Przypisy
- ↑ Basil Rathbone Awards. AllMovie. [dostęp 2024-09-15]. (ang.).
- ↑ Jacek Szczerba, Sir Arthur Conan Doyle. Uśmiercił Sherlocka Holmesa w afekcie, „Gazeta Wyborcza”, 13 lutego 2019 [dostęp 2019-02-17] [zarchiwizowane z adresu].
- ↑ Sherlock Holmes and the actors, „Los Angeles Times”, 9 grudnia 2009 [dostęp 2024-09-15] (ang.).
- ↑ Basil Rathbone. Walk of Fame. [dostęp 2024-09-15]. (ang.).
- ↑ Art Berman, Hollywood Star Walk: Basil Rathbone, Actor, „Los Angeles Times”, 22 lipca 1967 [dostęp 2024-09-15] (ang.).
- ↑ Basil Rathbone. Rotten Tomatoes. [dostęp 2024-09-15]. (ang.).
- ↑ a b c d The Life of Basil Rathbone (1892—1967). BasilRathbone.net. [dostęp 2023-03-22]. (ang.).
- ↑ Basil Rathbone. Internet Broadway Database. [dostęp 2024-09-15]. (ang.).
- ↑ Art Berman, From the Archives: Basil Rathbone Dies After 56-Year Career, „Los Angeles Times”, 22 lipca 1967 [dostęp 2024-09-15] (ang.).
Bibliografia
- Michael B Druxman: Basil Rathbone: His Life and His Films. BearManor Media, 2011. ISBN 978-1593936594.
Linki zewnętrzne
- Basil Rathbone (1892–1967) w bazie IMDb (ang.)
- Basil Rathbone w bazie Filmweb
- Basil Rathbone w bazie Notable Names Database (ang.)
- Basil Rathbone w bazie Discogs.com (ang.)
- ISNI: 0000000122775681
- VIAF: 24788251
- LCCN: n85220633
- GND: 139518436
- BnF: 13898830w
- SUDOC: 075645424
- SBN: UBOV486251
- NLA: 36528441
- NKC: pna2008456666
- BNE: XX1460405
- NTA: 072282479
- BIBSYS: 90855064
- CiNii: DA09205090
- Open Library: OL951089A
- NUKAT: n2021202337
- OBIN: 57318
- J9U: 987007426947905171
- CONOR: 134056291
- KRNLK: KAC2020O8331
- WorldCat: E39PBJqbjJ4j8M3ChfYQkwQKBP
Content Disclaimer
Informasi ini disarikan dari Wikipedia dan disajikan kembali untuk tujuan edukasi. Konten tersedia di bawah lisensi CC BY-SA 3.0. Kami tidak bertanggung jawab atas ketidakakuratan data yang bersumber dari kontribusi publik tersebut.
- The information displayed on this website is sourced in part or in whole from Wikipedia and has been adapted for the purpose of restating it. We strive to provide accurate and relevant information, however:
- There is no guarantee of absolute accuracy. Wikipedia is an open, collaborative project that can be edited by anyone, so information is subject to change.
- It is not intended to constitute professional advice. The content displayed is for informational and educational purposes only. For important decisions (e.g., medical, legal, or financial), please consult a professional.
- Content copyright. Wikipedia is licensed under the Creative Commons Attribution-ShareAlike License (CC BY-SA). This means that content may be reused with appropriate attribution and shared under a similar license.
- Responsible use. Any risk arising from the use of information from this website is entirely the responsibility of the user.