Batumi

Batumi
ბათუმი
Ilustracja
Herb Flaga
Herb Flaga
Państwo

 Gruzja

Region

Adżarska Republika Autonomiczna

Data założenia

1010

Prawa miejskie

1866

Burmistrz

Dżemal Ananidze

Powierzchnia

64,9 km²

Wysokość

0 m n.p.m.

Populacja (2023)
• liczba ludności
• gęstość


179,1 tys.[1]
2382,1 os./km²

Nr kierunkowy

(+995) 422

Kod pocztowy

6000-6010

Położenie na mapie Gruzji
Mapa konturowa Gruzji, na dole po lewej znajduje się punkt z opisem „Batumi”
Położenie na mapie Europy
Mapa konturowa Europy, po prawej nieco na dole znajduje się punkt z opisem „Batumi”
Położenie na mapie Adżarii
Mapa konturowa Adżarii, po lewej znajduje się punkt z opisem „Batumi”
Ziemia41°38′19″N 41°38′14″E/41,638611 41,637222
Multimedia w Wikimedia Commons
Cytaty w Wikicytatach
Hasło w Wikisłowniku
Informacje w Wikipodróżach
Strona internetowa
Nabrzeże w Batumi
Port w Batumi
Uniwersytet i hotel Radisson

Batumi (gruz. ბათუმი) – miasto w południowo-zachodniej Gruzji, na wybrzeżu Morza Czarnego, stolica autonomicznej republiki Adżarii. Położone jest w pobliżu granicy z Turcją[2]. Drugie co do wielkości miasto kraju (po Tbilisi). Batumi jest siedzibą Gruzińskiego Sądu Konstytucyjnego[3]. W 2023 Batumi liczyło 179,1 tys. mieszkańców[4].

Miasto jest dużym ośrodkiem przemysłowym i znanym uzdrowiskiem. Mieści się tutaj rafineria ropy naftowej (rurociąg z Baku). Dominuje przemysł maszynowy (maszyny i urządzenia dla przemysłu spożywczego i naftowego), stoczniowy, drzewny, elektrotechniczny oraz spożywczy. W mieście znajduje się port handlowy (głównie import ropy naftowej) i lotniczy, a także wyższa szkoła pedagogiczna[2].

Stolica Autonomicznej Republiki Adżarii, wchodzącej w skład Republiki Gruzińskiej. Skład etniczny urozmaicony: Gruzini – chrześcijanie i Gruzini – muzułmanie, przede wszystkim w tej grupie Adżarowie; Rosjanie, Ormianie i Żydzi[5].

Historia

Batumi powstało na miejscu wcześniejszego fortu rzymskiego Batys, jako gruzińska twierdza o nazwie Tamaryscihe. Od około XI wieku miasto nosi obecną nazwę. W XVII wieku zostało zdobyte przez Turków, a następnie zislamizowane. Po wojnie rosyjsko-tureckiej zostało w 1878 roku przyłączone do Imperium Rosyjskiego[6]. W czasie panowania rosyjskiego miasto stało się ośrodkiem przetwórstwa ropy, powstał port naftowy, a także zostało połączone z Baku linią kolejową. Od marca 1918 r. miasto znajdowało się w ręku Turków, a następnie od grudnia tego roku — Anglików, którzy zamierzali wprowadzić w życie projekt wolnego miasta Batumi. W marcu 1921 r. Armia Czerwona obaliła gruziński rząd mienszewicki, a Batumi stało się stolicą autonomicznej Adżarskiej SRR. Od 1991 roku wchodzi w skład Gruzji, będąc stolicą Adżarskiej Republiki Autonomicznej[2].

Zabytki

Do najważniejszych atrakcji miasta należą turecki meczet z drugiej połowy XIX wieku[7], eklektyczna zabudowa willowa z przełomu XIX i XX wieku[2], Park Przymorski, Uniwersytet (leżący bezpośrednio przy plaży nadmorskiej), synagoga, dawny kościół katolicki z początku XX wieku, delfinarium, a także ogród botaniczny (założony w 1912 roku) z bogatą kolekcją roślinności zwrotnikowej i podzwrotnikowej[2]. Muzeum Józefa Stalina zostało zlikwidowane w 2013 z powodu niewielkiej liczby odwiedzających[8].

17.03.2022 odsłonięto pomnik Lecha Kaczyńskiego, który stanął na nadmorskim bulwarze Lecha i Marii Kaczyńskich[9].

 Osobny artykuł: Ogród Botaniczny w Batumi.

Kultura

W mieście znajduje się wiele instytucji kulturalnych – Adżarskie Muzeum Krajoznawcze (z działem prezentującym dzieje Adżarii, z działem etnograficznym; w stałej ekspozycji również „Złoty Skarb” – zabytki epoki antycznej), Muzeum Archeologiczne, Galeria Sztuki, teatr dramatyczny, kina. W okresie letnim miejsce licznych festiwali i spotkań o charakterze kulturalnym (m.in. festiwal muzyki klubowej, festiwal filmowy itp.)[10].

Na temat miasta piosenkę nagrała w 1963 polska grupa wokalna Filipinki z Technikum Handlowego[11] w Szczecinie.

Gospodarka

W Batumi zlokalizowany jest różnorodny przemysł, zwłaszcza petrochemiczny (połączenie ropociągiem z Baku), stoczniowy i spożywczy. Miasto jest jednak przede wszystkim znanym ośrodkiem wypoczynkowym, z dobrze zagospodarowanym pasem nadmorskim (promenada, restauracje, sala koncertowa otwarta w 2013) i bezpłatnymi, kamienistymi plażami[12]. Są tu też pola herbaciane – chociaż pozostały nieliczne[13].

Transport

Ważny węzeł komunikacyjny kraju. Największy port na czarnomorskim wybrzeżu Kaukazu[14]. Miasto posiada też port lotniczy[2].

Miasta partnerskie

Lista miast partnerskich Batumi[15]:

Ludzie związani z Batumi

 Z tym tematem związana jest kategoria: Ludzie związani z Batumi.

Zobacz też

Przypisy

  1. ↑ National Statistics Office of Georgia: Population as of 1 January by cities and boroughs. www.geostat.ge. [dostęp 2024-04-13]. (ang.).
  2. ↑ a b c d e f Batumi, [w:] Encyklopedia PWN [online], Wydawnictwo Naukowe PWN [dostęp 2016-04-16].
  3. ↑ Gruzja: premier Iwaniszwili potwierdza gwarancje dla niezależności Sądu Konstytucyjnego. Obserwator Konstytucyjny, 2013-06-18. [dostęp 2016-04-16]. (pol.).
  4. ↑ Wayback Machine [online], web.archive.org, 10 maja 2023 [dostęp 2024-04-13] [zarchiwizowane z adresu 2023-05-10].
  5. ↑ Zarchiwizowana kopia. [dostęp 2017-02-22]. [zarchiwizowane z tego adresu (2017-02-23)].
  6. ↑ Leonard Drożdżewicz, Pocztówka z Jedwabnego Szlaku, „Znad Wilii”, nr 1 (57), 2014, s. 87, ISSN 1392-9712, indeks 327956.
  7. ↑ About Sights – The Orta Mosque in Batumi [online], Georgia About, 5 marca 2014 [dostęp 2017-02-22].
  8. ↑ Nino Khozrevanidze: Stalin Museum was abolished in Batumi. Georgian Journal, 10 lipca 2013. [dostęp 2016-08-15]. (ang.).
  9. ↑ Marta Gostkiewicz, W Batumi uroczyście odsłonięto pomnik prezydenta Lecha Kaczyńskiego [online], wp.pl, 17 marca 2022.
  10. ↑ goBatumi.com - FESTIVALS 2016 [online], goBatumi.com - FESTIVALS 2016 [dostęp 2017-02-22] [zarchiwizowane z adresu 2017-02-23].
  11. ↑ Nasz profil - Historia szkoły | Technikum Ekonomiczne im. rtm. Witolda Pileckiego [online], zs3szczecin.edupage.org [dostęp 2024-05-26].
  12. ↑ Beaches in Georgia, „Georgia starts here”, 24 czerwca 2016 [dostęp 2017-02-22] (ang.).
  13. ↑ Chai Mania: Tea Culture in Georgia [online], The Georgia Philes, 20 stycznia 2013 [dostęp 2017-02-22].
  14. ↑ Port of Batumi [online], World Port Source [dostęp 2017-02-22].
  15. ↑ Kakha Mekvabishvili, ქალაქ ბათუმის მერია [online], www.batumi.ge [dostęp 2024-04-15] (gruz.).

Linki zewnętrzne

Adżaria
Gminy
Miasta wydzielone

Flaga Adżarii

Content Disclaimer

Informasi ini disarikan dari Wikipedia dan disajikan kembali untuk tujuan edukasi. Konten tersedia di bawah lisensi CC BY-SA 3.0. Kami tidak bertanggung jawab atas ketidakakuratan data yang bersumber dari kontribusi publik tersebut.

  1. The information displayed on this website is sourced in part or in whole from Wikipedia and has been adapted for the purpose of restating it. We strive to provide accurate and relevant information, however:
  2. There is no guarantee of absolute accuracy. Wikipedia is an open, collaborative project that can be edited by anyone, so information is subject to change.
  3. It is not intended to constitute professional advice. The content displayed is for informational and educational purposes only. For important decisions (e.g., medical, legal, or financial), please consult a professional.
  4. Content copyright. Wikipedia is licensed under the Creative Commons Attribution-ShareAlike License (CC BY-SA). This means that content may be reused with appropriate attribution and shared under a similar license.
  5. Responsible use. Any risk arising from the use of information from this website is entirely the responsibility of the user.
Kembali kehalaman sebelumnya