Bauska

Bauska
	; Bauska, zamek
Herb	Flaga
Państwo	Łotwa
Powiat	Bauska
Burmistrz	Aivars Okmanis
Powierzchnia	6 km²
Populacja (2016); • liczba ludności; • gęstość	; 9348; 1483,8 os./km²
Nr kierunkowy	639
Kod pocztowy	LV-3901
	Położenie na mapie Łotwy Bauska
	56°24′N 24°11′E/56,400000 24,183333
	Multimedia w Wikimedia Commons
	Informacje w Wikipodróżach
	Strona internetowa

Bauska (lit. Bauskė, niem., Bauske, hist. nazwa polska: Bowsk, jidysz בויסק, Bojsk) – miasto w południowej części Semigalii na Łotwie, położone niedaleko granicy z Litwą, siedziba novadsu Bauska, wcześniej siedziba novadsu Bauska 2009–2021, oraz rejonu Bauska.

Historia

Bowsk po raz pierwszy wspominany jest w 1443 r. Jego historia wiąże się nierozerwalnie z dziejami inflanckiej gałęzi zakonu krzyżackiego. W latach 1443–1456 Zakon wybudował w tym miejscu, nieopodal miejscowości Vairogmiests, zamek Bauskenberg. Wzniesiono go w widłach rzek Mēmele (Niemenek) i Mūsa (Musza), które łącząc się tworzą Lelupę. Była to największa twierdza w całym regionie, broniąca dostępu na Litwę oraz do późniejszej domeny Radziwiłłów – Birż. W 1561 r. wraz z całymi Inflantami Bowsk został przyłączony jako ziemie lenne do Rzeczypospolitej. W 1584 r. połączono Vairogmiests i osadę zamkową Bauska w jeden organizm. Dziesięć lat później, w 1594 r., powstał w niej pierwszy murowany kościół pod wezwaniem Ducha Świętego. W 1609 r. lennik Rzeczypospolitej, książę Fryderyk Kettler, nadał Bowskowi prawa miejskie i herb przedstawiający lwa na czerwonym polu. Kolejny przywilej – budowy ratusza – miasto otrzymało w 1615 r.^[2]

Po zajęciu Mitawy przez Szwedów w 1622 r. zamek w Bowsku stał się siedzibą książąt Kurlandii. Zdobyty przez Szwedów 27 września 1625 r. i znacząco przez nich umocniony stał się na kilka lat ich bazą wypadową na okoliczne ziemie litewskie. Próby odbicia zamku przez dłuższy czas spełzały na niczym. 18 lutego, dzięki przygotowanej zasadzce w pobliżu twierdzy, Litwini zadali Szwedom pewne straty. Również na początku lipca 1626 r. oddział wojewodzica smoleńskiego Mikołaja Abramowicza rozgromił grupę 110 żołnierzy szwedzkich, którzy wyszli z twierdzy, biorąc do niewoli 30 jeńców. Jednak dopiero 18 maja 1628 r. Szwedzi poddali zamek wojskom wojewody smoleńskiego Aleksandra Gosiewskiego^[3]. Po raz ostatni Szwedzi zdobyli Bowsk w 1658 r. Opuścili go już jednak dwa lata później na mocy pokoju oliwskiego w 1660 r.

Ruiny XV-wiecznego Zamku Bowskiego.

Podczas okupacji hitlerowskiej, w lipcu 1941 roku Niemcy utworzyli getto dla żydowskich mieszkańców. Przebywało w nim około 700 osób. W sierpniu roku Niemcy ostatecznie zlikwidowali getto, a Żydów zamordowano w lesie oddalonym 8 kilometrów od miasta. Sprawcami zbrodni byli Łotysze z Rygi z tzw. komando Arajsa oraz miejscowej „samoobrony”^[4].

Gospodarka

W mieście rozwinął się przemysł włókienniczy, spożywczy oraz cementowy^[5].

Miasta partnerskie

Przypisy

↑ «Latvijas iedzīvotāju skaits pašvaldībās pagastu dalījumā». pmlp.gov.lv. [zarchiwizowane z tego adresu (2020-09-22)]..
↑ Florek Piotr: Starcie pod Bowskiem 6 lipca 1626 r. Przyczynek do historii zmagań Rzeczypospolitej ze Szwecją o Inflanty i Kurlandię w XVII w., w: „Echa przeszłości” VI, Wydawnictwo Uniwersytetu Warmińsko-Mazurskiego, Olsztyn 2005, s. 59–70, ISSN 1509-9873.
↑ Baconin Jérôme: Od Inflant do Łotwy, w: „Mówią wieki” nr 1/12 (624), styczeń 2012, s. 46–51.
↑ Geoffrey P.G.P. Megargee Geoffrey P.G.P. (red.), Encyclopedia of camps and ghettos, 1933-1945, t. II, part B, s. 1001 .
↑ Bauska, [w:] Encyklopedia PWN [online], Wydawnictwo Naukowe PWN [dostęp 2021-10-18] .

Linki zewnętrzne

Bowsk, [w:] Słownik geograficzny Królestwa Polskiego, t. I: Aa – Dereneczna, Warszawa 1880, s. 343 .

[1] «Latvijas iedzīvotāju skaits pašvaldībās pagastu dalījumā». pmlp.gov.lv. [zarchiwizowane z tego adresu (2020-09-22)]..

[2] Florek Piotr: Starcie pod Bowskiem 6 lipca 1626 r. Przyczynek do historii zmagań Rzeczypospolitej ze Szwecją o Inflanty i Kurlandię w XVII w., w: „Echa przeszłości” VI, Wydawnictwo Uniwersytetu Warmińsko-Mazurskiego, Olsztyn 2005, s. 59–70, ISSN 1509-9873.

[3] Baconin Jérôme: Od Inflant do Łotwy, w: „Mówią wieki” nr 1/12 (624), styczeń 2012, s. 46–51.

[4] Geoffrey P.G.P. Megargee Geoffrey P.G.P. (red.), Encyclopedia of camps and ghettos, 1933-1945, t. II, part B, s. 1001 .

[PWN-5] Bauska, [w:] Encyklopedia PWN [online], Wydawnictwo Naukowe PWN [dostęp 2021-10-18] .

[1]

[2]

[3]

[4]

[5]

Miasta	Bauska Ekawa
Pagastsy	Bārbele Brunava Ceraukste Code Dāviņi Ekawa Gailīši Īslīce Kurmene Mežotne Rundāle Skaistkalne Stelpe Svitene Valle Vecsaule Vecumnieki Viesturi

Novadsy	Aizkraukle Alūksne Ādaži Balvi Bauska Dobele Górna Dźwina Gulbene Jełgawa Jēkabpils Kieś Krasław Kuldyga Kurlandia Południowa Ķekava Limbaži Līvāni Lucyn Madona Mārupe Ogre Olaine Preiļi Ropaži Rzeżyca Salaspils Saldus Saulkrasti Sigulda Smiltene Talsi Tukums Valka Valmiera Varakļāni Windawa
Siedziby władz novadsów	Aizkraukle Alūksne Ādaži Balvi Bauska Dobele Dyneburg Grobiņa Gulbene Jełgawa Jēkabpils Kieś Krasław Kuldyga Ķekava Limbaži Līvāni Lucyn Madona Mārupe Ogre Olaine Preiļi Rzeżyca Salaspils Saldus Saulkrasti Sigulda Smiltene Talsi Tukums Ulbroka Valka Valmiera Varakļāni Windawa
Miasta wydzielone	Dyneburg Jełgawa Jurmała Lipawa Ryga Rzeżyca Windawa