Behemot


Behemot (hebr. בהמות Bəhēmôth, Behemot, B'hemot „bestie; zwierzęta”; arab, بهيموث albo بهموت Bahīmūth) – nieprzetłumaczone imię zwierzęcia wspomnianego w Księdze Hioba, 40,15[1]. Wraz z Lewiatanem jest on przedstawiony jako stworzenie dowodzące wielkości i mocy stwórczej Jahwe w opozycji do Hioba[2]. Przedstawiony jako postać podobna do hipopotama lub słonia.
Najprawdopodobniej, בהמות bəhēmôth to liczba mnoga słowa בהמה bəhēmāh, znaczącego „zwierzę”, „bestię” w jęz. hebrajskim[3], co sugeruje, że stworzenie to jest wielkości kilku zwierząt.
Niektóre teorie
Wśród biblistów istnieją podzielone opinie co do tego, czy Behemota należy interpretować jako rzeczywiście istniejące zwierzę czy istotę mityczną[2].
Samuel Bochart (1599-1667) w Hierozoiconie sugerował, że Behemot to hipopotam, domyślając się, że hebrajskie słowo behemoth może pochodzić od egipskiego „p'-ih-hw” – „wół wodny”[4]. Etymologiczne skojarzenie Behemota z hipopotamem okazało się nieprawidłowe, gdyż takiego słowa w języku egipskim nie było[5]. Mimo to pewne elementy opisu Behemota, jak potężne ciało i przebywanie w pobliżu wody, powodują, że ta interpretacja jest podtrzymywana przez niektórych biblistów. Wykopaliska potwierdzają występowanie hipopotamów nilowych w dolinie Jordanu do IV w. p.n.e.[2] Taka interpretacja znajduje odzwierciedlenie w języku rosyjskim, gdzie begemot (бегемот) stanowi określenie hipopotama[6].
Według midraszu niemożliwe jest pokonanie Behemota przez kogokolwiek, z wyjątkiem jego Twórcy – w tym przypadku Jahwe. Późniejsza tradycja żydowska głosi, że na uczcie na Końcu Świata Behemot zostanie złożony w ofierze i spożyty razem z Lewiatanem i Zizem. Hebrajski Behemot jest utożsamiany z perskim Hadhajosz.
Przez Augustyna z Hippony utożsamiany był z diabłem (O Państwie Bożym, XI,15)[7].
Niektórzy kreacjoniści młodej Ziemi, jak na przykład Alfred Palla, identyfikują Behemota z brachiozaurem bądź diplodokiem. Według nich biblijny opis zwierzęcia, np.: „jego ogon masywny i długi jak pień cedru, kości niczym metalowe rury, niemożliwość złapania go na hak” (Hi 40:16-24) pasuje do dużych lądowych dinozaurów, ale nie do hipopotama czy słonia[8]. Inni, jak Philip J. Senter sprzeciwiają się tej hipotezie. Według niego ogon jest tu porównywany raczej do gałęzi cedru[9].
Nawiązania w literaturze
Michaił Bułhakow w swojej powieści Mistrz i Małgorzata nadał imię Behemot członkowi świty Wolanda występującemu pod postacią kota mogącego zamieniać się w człowieka.
W cyklu „Ekspansja” autorstwa duetu publikującego pod pseudonimem James S.A. Corey, jest to nazwa kosmicznej arki zbudowanej przez mormonów w celu podróży do Tau Ceti.
Zobacz też
Przypisy
- ↑ Hi 40,15 w przekładach Biblii.
- ↑ a b c Annette Krüger: Behemot. [w:] Das wissenschaftliche Bibellexikon im Internet [on-line]. bibelwissenschaft.de. [dostęp 2015-08-06]. (niem.).
- ↑ Jorge Luis Borges, Zofia Chądzyńska (tłum.): Księga istot zmyślonych. Warszawa: Prószyński i S-ka, 2000, s. 24. ISBN 83-7255-740-3.
- ↑ Samuel Bochart, Hierozoicon, t. 2, kol. 753-769.
- ↑ Karel van der Toorn, Bob Becking, Peter van der Horst, Dictionary of Deities and Demons in the Bible, s.v. „Behemoth”, str. 166.
- ↑ Radosław Kożuszek. Rzeczne konie. „Wiedza i Życie”. 2025 (1), s. 17. Polityka Sp. z o.o. SKA. ISSN 0137-8929.
- ↑ Święty Augustyn: O Państwie Bożym. Wiktor Kornatowski (tłum.). T. II. Warszawa: De Agostini, 2003, s. 33. ISBN 83-7316-057-4.
- ↑ Alfred Palla. Czy biblijny behemot był dinozaurem?. „Znaki Czasu”. 4/2010.
- ↑ Philip J. Senter, Leviathan, Behemoth, and Other Biblical Tannînim: Serpents, Not Dinosaurs [online], asa3.org, styczeń 2019 [dostęp 2023-11-05] (ang.).
Content Disclaimer
Informasi ini disarikan dari Wikipedia dan disajikan kembali untuk tujuan edukasi. Konten tersedia di bawah lisensi CC BY-SA 3.0. Kami tidak bertanggung jawab atas ketidakakuratan data yang bersumber dari kontribusi publik tersebut.
- The information displayed on this website is sourced in part or in whole from Wikipedia and has been adapted for the purpose of restating it. We strive to provide accurate and relevant information, however:
- There is no guarantee of absolute accuracy. Wikipedia is an open, collaborative project that can be edited by anyone, so information is subject to change.
- It is not intended to constitute professional advice. The content displayed is for informational and educational purposes only. For important decisions (e.g., medical, legal, or financial), please consult a professional.
- Content copyright. Wikipedia is licensed under the Creative Commons Attribution-ShareAlike License (CC BY-SA). This means that content may be reused with appropriate attribution and shared under a similar license.
- Responsible use. Any risk arising from the use of information from this website is entirely the responsibility of the user.