Bellewalia

Bellewalia
Ilustracja
Bellewalia rzymska
Systematyka[1][2]
Domena

eukarionty

Królestwo

rośliny

Podkrólestwo

rośliny zielone

Nadgromada

rośliny telomowe

Gromada

rośliny naczyniowe

Podgromada

rośliny nasienne

Nadklasa

okrytonasienne

Klasa

Magnoliopsida

Nadrząd

liliopodobne (≡ jednoliścienne)

Rząd

szparagowce

Rodzina

szparagowate

Rodzaj

Bellewalia

Nazwa systematyczna
Bellevalia Lapeyr.
J. Phys. Chim. Hist. Nat. Arts 67: 425 (1808)[3]
Typ nomenklatoryczny

Bellevalia operculata Lapeyr[4]. ≡ B. romana (L.) Sweet[3]

Synonimy
  • Amphibolis Schott & Kotschy
  • Borboya Raf.
  • Busbequia Salisb.
  • Foxia Parl.
  • Rytidolobus Dulac
  • Strangweja Bertol.[3]
Homonimy
Systematyka w Wikispecies
Multimedia w Wikimedia Commons

Bellewalia (Bellevalia Lapeyr.) – rodzaj roślin z rodziny szparagowatych. Obejmuje 74 gatunki występujące na obszarze od strefy śródziemnomorskiej do Azji Środkowej[3].

Nazwa naukowa rodzaju została nadana na cześć Pierre'a de Bellevala, żyjącego w latach 1558–1632 francuskiego botanika, założyciela Ogrodu Botanicznego w Montpellier[7].

Morfologia

Bellewalia rzymska
Bellevalia desertorum
Bellevalia nivalis
Pokrój
Wieloletnie rośliny zielne[8].
Pęd
Podziemna cebula zbudowana z białych, łuskowatych liści spichrzowych i nasad liści właściwych, z brązową okrywą[8].
Liście
Liście odziomkowe[9], paskowate lub lancetowate[10].
Kwiaty
Zebrane w grono, wyrastające na głąbiku. Niekiedy rośliny tworzą kilka kwiatostanów. Kwiaty zwykle lekko opuszczone, rzadko wzniesione. Okwiat rurkowaty, zrośnięty do ⅔ długości, powyżej wolny, odgięty, zielonkawobiały, żółty, brązowy, fioletowy lub niebieski. Często u roślin kolor kwiatów zmienia się z czasem. Nitki pręcików wystające z rurki okwiatu. Pylniki krótkie, niebieskie[8].
Owoce
Papierzaste, trójgraniaste, oskrzydlone torebki, zawierające kulistawe nasiona pokryte woskowatym nalotem, rzadziej podługowate i lśniące[8].
Gatunki podobne
Różni się od szafirków niezwężonym okwiatem na wysokości gardzieli, a także raczej białawymi lub brązowawożółtawymi, bladymi kwiatami[10].

Systematyka

Pozycja systematyczna
Rodzaj z podplemienia Hyacinthinae, plemienia Hyacintheae, podrodziny Scilloideae z rodziny szparagowatych Asparagaceae[5].
Wykaz gatunków[3]

Zastosowanie

Rośliny lecznicze
Bellewalia Sawicza stosowana w jest w tradycyjnej medycynie irackiego Kurdystanu do leczenia reumatyzmu i stanów zapalnych. W cebulach tych roślin obecny jest izoflawonod, ograniczający uwalnianie cytokin[11].
W cebulach Bellevalia eigii obecne są izoflawonoidy o działaniu cytotoksycznym i bakteriobójczym[12]. Podobne działanie cytotoksyczne wykazują izoflawonoidy obecne w cebulach B. flexuosa[13].
Rośliny ozdobne
Z uwagi na mniej atrakcyjne kwiaty niż u szafirków, bellewalie rzadko uprawie są jako rośliny ogrodowe. W uprawie spotyka się gatunki o niebieskiej barwie kwiatów[10].

Przypisy

  1. ↑ Michael A. Ruggiero i inni, A Higher Level Classification of All Living Organisms, „PLOS One”, 10 (4), 2015, art. nr e0119248, DOI: 10.1371/journal.pone.0119248, PMID: 25923521, PMCID: PMC4418965 [dostęp 2021-03-05] (ang.).
  2. ↑ Peter F. Stevens, Angiosperm Phylogeny Website, Missouri Botanical Garden, 2001– [dostęp 2021-03-05] (ang.).
  3. ↑ a b c d e Plants of the World Online. The Royal Botanic Gardens, Kew, 2019. [dostęp 2021-03-07]. (ang.).
  4. ↑ a b c d Farr E. R., Zijlstra G. (ed.): Index Nominum Genericorum (Plantarum). Smithsonian Institution, 1996–. [dostęp 2021-03-07]. (ang.).
  5. ↑ a b USDA, Agricultural Research Service, National Plant Germplasm System. 2020. Germplasm Resources Information Network (GRIN-Taxonomy). National Germplasm Resources Laboratory, Beltsville, Maryland. [dostęp 2021-03-07]. (ang.).
  6. ↑ Global Biodiversity Information Facility (GBIF) Backbone Taxonomy. GBIF Secretariat. [dostęp 2021-03-10]. (ang.).
  7. ↑ David Gledhill: The names of plants. Wyd. 4. Cambridge University Press, 2008. ISBN 978-0-511-47376-0.
  8. ↑ a b c d P. Speta: Hyacinthaceae. W: Klaus Kubitzki: The Families and Genera of Vascular Plants. T. 3: Flowering Plants. Monocotyledons: Lilianae (except Orchidaceae). Berlin Heidelberg: Springer-Verlag, 1998, s. 283. DOI: 10.1007/978-3-662-03533-7. ISBN 978-3-662-03533-7. (ang.).
  9. ↑ S.I. Ali: Bellevalia in Flora of Pakistan @ efloras.org. www.efloras.org. [dostęp 2021-03-11].
  10. ↑ a b c Plant Encyclopaedia. Alpine Garden Society. [dostęp 2021-03-11]. (ang.).
  11. ↑ Monica Savio, Mohammed Farhad Ibrahim, Chiara Scarlata, Matteo Orgiu i inni. Anti-Inflammatory Properties of Bellevalia saviczii Root Extract and Its Isolated Homoisoflavonoid (Dracol) Are Mediated by Modification on Calcium Signaling. „Molecules”. 24 (18), s. 3376, 2019-09-17. DOI: 10.3390/molecules24183376. 
  12. ↑ Feras Alali, Tamam El-Elimat, Hanan Albataineh, Qosay Al-Balas i inni. Cytotoxic Homoisoflavones from the Bulbs of Bellevalia eigii. „Journal of Natural Products”. 78 (7), s. 1708–1715, 2015-07-24. DOI: 10.1021/acs.jnatprod.5b00357. 
  13. ↑ Tamam El-Elimat, José Rivera-Chávez, Joanna E. Burdette, Austin Czarnecki i inni. Cytotoxic homoisoflavonoids from the bulbs of Bellevalia flexuosa. „Fitoterapia”. 127, s. 201–206, 2018-06. DOI: 10.1016/j.fitote.2018.02.022. 

Content Disclaimer

Informasi ini disarikan dari Wikipedia dan disajikan kembali untuk tujuan edukasi. Konten tersedia di bawah lisensi CC BY-SA 3.0. Kami tidak bertanggung jawab atas ketidakakuratan data yang bersumber dari kontribusi publik tersebut.

  1. The information displayed on this website is sourced in part or in whole from Wikipedia and has been adapted for the purpose of restating it. We strive to provide accurate and relevant information, however:
  2. There is no guarantee of absolute accuracy. Wikipedia is an open, collaborative project that can be edited by anyone, so information is subject to change.
  3. It is not intended to constitute professional advice. The content displayed is for informational and educational purposes only. For important decisions (e.g., medical, legal, or financial), please consult a professional.
  4. Content copyright. Wikipedia is licensed under the Creative Commons Attribution-ShareAlike License (CC BY-SA). This means that content may be reused with appropriate attribution and shared under a similar license.
  5. Responsible use. Any risk arising from the use of information from this website is entirely the responsibility of the user.
Kembali kehalaman sebelumnya