Benedictia

	Benedictia
	W. Dybowski, 1875
	Systematyka
Domena	eukarionty
Królestwo	zwierzęta
Typ	mięczaki
Gromada	ślimaki
Podgromada	Caenogastropoda
Rząd	Littorinimorpha
Nadrodzina	Truncatelloidea
Rodzina	Lithoglyphidae
Podrodzina	Benedictiinae
Rodzaj	Benedictia
Synonimy
	Pseudobenedictia Sitnikova, 1987;
	Pseudobenedictia Sitnikova, 1987;
Gatunki
	14 gatunków (w tym 3 wymarłe) – zobacz opis w tekście
	14 gatunków (w tym 3 wymarłe) – zobacz opis w tekście
	Zasięg występowania
	Multimedia w Wikimedia Commons

Benedictia – rodzaj ślimaków w endemicznej dla jeziora Bajkał podrodzinie Benedictiinae w obrębie rodziny Lithoglyphidae^[2]^[3]^[4].

Systematyka

Rodzaj ten wprowadził w 1875 roku polski biolog Władysław Dybowski dla nowo opisanego przez siebie gatunku – Benedictia fragilis – oraz dwóch gatunków opisanych wcześniej przez innych autorów^[1].

Etymologia nazwy

Nazwę rodzaju autor utworzył od imienia swego brata – wybitnego polskiego przyrodnika i badacza Syberii, odkrywcy endemicznej fauny Bajkału – Benedykta Dybowskiego^[1].

Występowanie

Przedstawiciele występują w całym jeziorze Bajkał, zarówno w części północnej jak i południowej, od płycizn (5–10 m) aż do dużych głębokości (1200 m) – głównie jednak na głębokości 20–30 m^[5]^[6]^[7], na różnych typach podłoża (ilastym, piaszczystym, na kamieniach i dnie skalistym)^[5]^[8].

Opis

Obejmuje gatunki zróżnicowane pod względem wymiarów ciała: wysokość muszli Benedictia nana nie przekracza 3,5 mm, podczas gdy u Benedictia fragilis dochodzi do 60 mm^[5]^[9]. Posiadają wieczko rogowe o spiralnej budowie. W żołądkach występuje pręcik krystaliczny^[10]^[7]. Dieta zróżnicowana, mieszana, obejmuje detrytus, padlinę, peryfiton. Niektóre gatunki podejrzewane są o drapieżnictwo^[11]^[5]. Jajorodne, często składają jaj na swoich własnych muszlach lub muszlach innych mięczaków. Rozwój prosty, ilość jaj w złożu jajowym do 130–200^[5]. Haploidalny garnitur chromosomów: n=17^[12].

Lista gatunków

Rodzaj Benedictia obejmuje 11 występujących współcześnie gatunków^[2]:

Benedictia baicalensis (Gerstfeldt, 1859)^[6]
Benedictia distinguenda Lindholm, 1924^[6]
Benedictia fragilis W. Dybowski, 1875 – gatunek typowy^[6]
Benedictia kotyensis Matiokin, Dzuban & Sitnikova, 1988^[6]^[13]
Benedictia limnaeoides (Schrenck, 1867)^[6]
Benedictia maxima (W. Dybowski, 1875)^[6]^[3]
Benedictia michnoi (Lindholm, 1929)
Benedictia nana Beckman & Starobogatov, 1975^[6]
Benedictia pulchella Sitnikova, 1987^[6]
Benedictia pumyla (Lindholm, 1924)^[6]
Benedictia shadini Beckman & Starobogatov, 1975^[6]

Opisano także gatunki kopalne z innych niż jezioro Bajkał lokalizacji^[2]:

Benedictia amnicolidea W. Yü, 1977 † – prowincja Jiangsu (wschodnie Chiny)
Benedictia pyramidata Martinson, 1957 † – Mongolia
Benedictia transaltaica Martinson, 1982 † – Mongolia

Przypisy

↑ ^a ^b ^c DybowskiD. W. DybowskiD., Die Gasteropoden-Fauna des Baikal-Sees, anatomisch und systematisch bearbeitet, „Mémories de l'Académie Impériale des Sciences de St.Pétersbourg”, seria 7, t. 22 (8), 1875, s. 4 (niem.).
↑ ^a ^b ^c ^d ^e ^f ^g MolluscaBase eds., Benedictia W. Dybowski, 1875, [w:] MolluscaBase [online] [dostęp 2024-03-13] (ang.).
↑ ^a ^b Hausdorf B., Röpstorf P., Riedel F., Relationships and origin of endemic Lake Baikal gastropods (Caenogastropoda: Rissooidea) based on mitochondrial DNA sequences, „Molecular Phylogenetics and Evolution”, 26 (3), 2003, s. 435–443, DOI: 10.1016/S1055-7903(02)00365-2, PMID: 12644402 .
↑ M.M.M.M. Kozhov M.M.M.M., Lake Baikal and its Life, „Monographiae Biologicae”, 11, 1963, s. 1–344, DOI: 10.1007/978-94-015-7388-7 .
↑ ^a ^b ^c ^d ^e Sitnikova T. Ya., Shimaraev M.N. 2001. O glubokovodnych “karlitschkach” i „gigantach” sredi bajkal’skih endemitchnykh gastropod. Zurnal Obshtchej Biologii, 62: 226–238.
↑ ^a ^b ^c ^d ^e ^f ^g ^h ⁱ ^j ^k Kantor Yu I., Vinarski M. V., Schileyko A. A. & Sysoev A. V. (online - March 2, 2010). "Catalogue of the continental mollusks of Russia and adjacent territories". Version 2.3.1
↑ ^a ^b Sitnikova T.Ya. 1995. Guide to recent molluscs of Northern Eurasia. 5. Gastropods of the family Benedictiidae from Lake Baikal. Ruthenica 5: 77–90
↑ Sitnikova T.Ya., Endemic gastropod distribution in Baikal, „Hydrobiologia”, 568(S), 2006, s. 207–211 .
↑ Starobogatova, Y.I. & Sitnikova, T.Ya. 1998. List of Mollusca species. In: Lake Baikal, Evolution and Biodiversity (O. M. Kozhova & L. R. Izmesteva, eds), 404–414. Backhuys Publishers, Leiden.
↑ Kozhov, M.M. 1951. K morfologii i istorii baikal´skikh endemichnikh mollyuskov sem. Baicaliidae Gastropoda, Prosobranchia.Trudy Baikalskoy Limnol. Stantsii. 13: 93–119. [Po rosyjsku].
↑ Bekman, M. Y. 1977. Kolitshestviennaya kharakteristika bentosa. Limnologiya pridel’tovych prostranstv Bajkala. Tr. Limnol. Inst. SOAH SSSR, Nowosybirsk, t. 12, str. 114–127.
↑ Sitnikova T. Ya., 2004. Isolating mechanisms between endemic prosobranch molluscs of Lake Baical. Konferencja: Molluscs of the NE Asia and N Pacific: Biodiversity, Ecology, Biogeography. Vladivostok, październik 2004. s. 151–153
↑ Матекин П. В., Дзубан Т. А. & Ситникова Т. Я. [Matiokin P. V., Dzuban T. A.] & Sitnikova T. Ya. (1988). "О новом виде рода Benedictia (Gastropoda, Benedictiidae) из озера Байкал". ["Nowy gatunek z rodzaju Benedictia (Gastropoda, Benedictiidae) z jeziora Bajkał"]. Зоологический журнал (Zoologicheskij Zhurnal) 67(1): 129–135.

[Dybowski_1875-1] DybowskiD. W. DybowskiD., Die Gasteropoden-Fauna des Baikal-Sees, anatomisch und systematisch bearbeitet, „Mémories de l'Académie Impériale des Sciences de St.Pétersbourg”, seria 7, t. 22 (8), 1875, s. 4 (niem.).

[mb-2] ↑ ^a ^b ^c ^d ^e ^f ^g MolluscaBase eds., Benedictia W. Dybowski, 1875, [w:] MolluscaBase [online] [dostęp 2024-03-13] (ang.).

[Hausdorf_2003-3] Hausdorf B., Röpstorf P., Riedel F., Relationships and origin of endemic Lake Baikal gastropods (Caenogastropoda: Rissooidea) based on mitochondrial DNA sequences, „Molecular Phylogenetics and Evolution”, 26 (3), 2003, s. 435–443, DOI: 10.1016/S1055-7903(02)00365-2, PMID: 12644402 .

[Kozhov_1963-4] M.M.M.M. Kozhov M.M.M.M., Lake Baikal and its Life, „Monographiae Biologicae”, 11, 1963, s. 1–344, DOI: 10.1007/978-94-015-7388-7 .

[Sitnikova_2001-5] Sitnikova T. Ya., Shimaraev M.N. 2001. O glubokovodnych “karlitschkach” i „gigantach” sredi bajkal’skih endemitchnykh gastropod. Zurnal Obshtchej Biologii, 62: 226–238.

[Kantor_2010-6] ↑ ^a ^b ^c ^d ^e ^f ^g ^h ⁱ ^j ^k Kantor Yu I., Vinarski M. V., Schileyko A. A. & Sysoev A. V. (online - March 2, 2010). "Catalogue of the continental mollusks of Russia and adjacent territories". Version 2.3.1

[Sitnikova_1995-7] Sitnikova T.Ya. 1995. Guide to recent molluscs of Northern Eurasia. 5. Gastropods of the family Benedictiidae from Lake Baikal. Ruthenica 5: 77–90

[Sitnikova_2006-8] Sitnikova T.Ya., Endemic gastropod distribution in Baikal, „Hydrobiologia”, 568(S), 2006, s. 207–211 .

[Starobogatova_1998-9] Starobogatova, Y.I. & Sitnikova, T.Ya. 1998. List of Mollusca species. In: Lake Baikal, Evolution and Biodiversity (O. M. Kozhova & L. R. Izmesteva, eds), 404–414. Backhuys Publishers, Leiden.

[Kozhov_1951-10] Kozhov, M.M. 1951. K morfologii i istorii baikal´skikh endemichnikh mollyuskov sem. Baicaliidae Gastropoda, Prosobranchia.Trudy Baikalskoy Limnol. Stantsii. 13: 93–119. [Po rosyjsku].

[Bekman_1977-11] Bekman, M. Y. 1977. Kolitshestviennaya kharakteristika bentosa. Limnologiya pridel’tovych prostranstv Bajkala. Tr. Limnol. Inst. SOAH SSSR, Nowosybirsk, t. 12, str. 114–127.

[Sitnikova_2004-12] Sitnikova T. Ya., 2004. Isolating mechanisms between endemic prosobranch molluscs of Lake Baical. Konferencja: Molluscs of the NE Asia and N Pacific: Biodiversity, Ecology, Biogeography. Vladivostok, październik 2004. s. 151–153

[13] Матекин П. В., Дзубан Т. А. & Ситникова Т. Я. [Matiokin P. V., Dzuban T. A.] & Sitnikova T. Ya. (1988). "О новом виде рода Benedictia (Gastropoda, Benedictiidae) из озера Байкал". ["Nowy gatunek z rodzaju Benedictia (Gastropoda, Benedictiidae) z jeziora Bajkał"]. Зоологический журнал (Zoologicheskij Zhurnal) 67(1): 129–135.

[1]

[2]

[3]

[4]

[5]

[6]

[7]

[8]

[9]

[10]

[11]

[12]

[13]