Beta Pictoris b

Beta Pictoris b
Ilustracja
Widok układu Beta Pictoris – zdjęcie dysku pyłowego wykonane w 1996 roku, z nałożonymi obserwacjami planety z lat 2003 i 2009.
Odkrywca

A.-M. Lagrange i in.[1]

Data odkrycia

listopad 2008

Sposób odkrycia

bezpośrednia obserwacja

Charakterystyka orbity (J2000)
Ciało centralne

Beta Pictoris

Półoś wielka

9,2 +0,6−0,2 au[2]

Mimośród

0,029 +0,061−0,024[3]

Okres orbitalny

7710 +730−300[3] d

Argument perycentrum

25,0°+15−62[3]

Czas przejścia przez perycentrum

2 456 380 +80−60[3]

Nachylenie orbity

88,88° +0,04−0,03[3]

Charakterystyka fizyczna
Masa

8,0 ± 2,6[4] MJ

Promień

1,65 ± 0,06[3] RJ

Okres obrotu

8,1 ± 1,0[5] d

Prędkość obrotu

25 ± 3[5] km/s

Multimedia w Wikimedia Commons

Beta Pictoris b (β Pic b) – planeta pozasłoneczna okrążająca gwiazdę Beta Pictoris położoną w gwiazdozbiorze Malarza. Została zaobserwowana bezpośrednio przez teleskopy.

Nazwa

Nazwa planety pochodzi od nazwy gwiazdy centralnej układu, w którym się znajduje – Beta Pictoris, litera „b” oznacza, że jest to pierwsza odkryta planeta w tym układzie.

Odkrycie

Gwiazda Beta Pictoris była wielokrotnie obserwowana od odkrycia wokół niej dysku pyłowego w latach 80. XX wieku przez satelitę IRAS[6]. Obserwacje prowadzone przez Europejskie Obserwatorium Południowe przy pomocy zespołu teleskopów Very Large Telescope w Chile z zastosowaniem optyki adaptatywnej w 2003 roku umożliwiły zaobserwowanie wewnątrz dysku pyłowego słabego obiektu[1]. Jednakże nie można było wykluczyć, że jest to gwiazda znajdująca się w tle. Na zdjęciach wykonanych w 2008 roku i wiosną 2009 obiektu nie znaleziono; dopiero zdjęcia wykonane w listopadzie 2009 pozwoliły odnaleźć ten sam obiekt, jednak znajdujący się po drugiej stronie gwiazdy, co potwierdziło, że jest to planeta[7]. Beta Pictoris b była jedną z pierwszych planet pozasłonecznych, które zostały bezpośrednio sfotografowane[4].

Wcześniejsze obserwacje tego układu wskazywały, że dysk pyłowy jest w pewnym stopniu zdeformowany oraz dostrzeżono komety spadające na gwiazdę Beta Pictoris. Wnioski wskazywały na obecność masywnej planety w układzie, co potwierdziły przeprowadzone obserwacje.

Charakterystyka

Wizja artystyczna planety Beta Pictoris b (ESO)

Masa planety Beta Pictoris b została oszacowana na około 8 mas Jowisza, co w połączeniu z pozycją planety tłumaczy obserwowane odkształcenie dysku pyłowego. Promień planety obliczany jest na około 1,65 ± 0,06 promienia Jowisza[5] (jest około szesnaście razy większa od Ziemi i ma prawie 3000 razy większą masę[8]).

Planeta okrąża swoją macierzystą gwiazdę w odległości około 9 jednostek astronomicznych z okresem obiegu ocenianym na 20,5 roku[2]. Wiek gwiazdy szacowany jest na około 20 milionów lat[8]. Niewielki wiek układu dowodzi, że planety mogą się formować już w ciągu pierwszych kilku milionów lat od powstania gwiazdy.

W 2014 β Pic b została pierwszą planetą pozasłoneczną, u której udało się zmierzyć ruch obrotowy, który wynosi około 25 tysięcy metrów na sekundę (90 tysięcy km/h); w porównaniu prędkość ruchu obrotowego Jowisza wynosi około 47 tysięcy km/h, a prędkość ruchu obrotowego Ziemi to niecałe 1700 km/h. Jeden dzień na planecie trwa w przybliżeniu 8,1 ± 1,0 godzin[5][8][9].

Potencjalny tranzyt

Animacja złożona ze zdjęć kolejnych położeń Beta Pictoris b na orbicie wokół gwiazdy, ukazująca ruch orbitalny w latach 2013–2018

W 1981 roku zostało zaobserwowane zjawisko, które zinterpretowano jako możliwy tranzyt planety przed tarczą gwiazdy Beta Pictoris; interpretacja ta długo była uznawana za wątpliwą. Wyznaczone do 2011 parametry orbity planety β Pic b nie przeczyły temu, żeby mogła ona przechodzić przed tarczą gwiazdy i takie zjawisko mogło mieć miejsce w 1981 roku[10]. Dopiero późniejsze pomiary astrometryczne wykluczyły tranzyt, chociaż strefa Hilla tej planety przemieszcza się na tle gwiazdy[4][11] i jeżeli Beta Pictoris b ma duże księżyce lub pierścienie, to mogą one tranzytować z punktu widzenia obserwatorów na Ziemi[11].

Przeprowadzona została międzynarodowa kampania obserwacyjna potencjalnego tranzytu[12]. Koniunkcja planety z gwiazdą miała miejsce 13 września 2017, z dokładnością do 2,8 doby, tranzyt nie nastąpił[4].

Przypisy

  1. ↑ a b A.-M. Lagrange, D. Gratadour, G. Chauvin, T. Fusco i inni. A probable giant planet imaged in the β Pictoris disk. „Astronomy & Astrophysics”. 493 (2), s. L21-L25, 2009. DOI: 10.1051/0004-6361:200811325. (ang.). 
  2. ↑ a b Bruce Macintosh et al. The Gemini Planet Imager: First Light. „Proc. Natl. Acad. Sci”. 111 (35), s. 12661–12666, 2014-03-28. DOI: 10.1073/pnas.1304215111. arXiv:1403.7520. PMID: 24821792. (ang.). 
  3. ↑ a b c d e f Beta Pic b w serwisie The Exoplanet Encyclopaedia(inne języki) (ang.) [dostęp 2021-03-18].
  4. ↑ a b c d E.L. Nielsen i inni, The Gemini Planet Imager Exoplanet Survey: Dynamical Mass of the Exoplanet β Pictoris b from Combined Direct Imaging and Astrometry, „The Astronomical Journal”, 159 (2), 2020, s. 71, DOI: 10.3847/1538-3881/ab5b92, arXiv:1911.11273 (ang.).
  5. ↑ a b c d Ignas Snellen, Bernhard Brandl, Remco de Kok, Matteo Brogi, Jayne Birkby, Henriette Schwarz. The fast spin-rotation of a young extrasolar planet. „Nature”. 509, s. 63–65, 2014. DOI: 10.1038/nature13253. arXiv:1404.7506. (ang.). 
  6. ↑ R. Liseau i inni, The 1.2 mm image of the β Pictoris disk, „Astronomy & Astrophysics”, 1, 402, 2003, s. 183–187, DOI: 10.1051/0004-6361:20030194 (ang.).
  7. ↑ A.-M. Lagrange, M. Bonnefoy, G.Chauvin, D. Apai, D. Ehrenreich, A. Boccaletti, D. Gratadour, D. Rouan, D. Mouillet, S. Lacour, M. Kasper. A Giant Planet Imaged in the Disk of the Young Star β Pictoris. „Science”. 329 (5987), s. 57–59, 2010-07-02. DOI: 10.1126/science.1187187. 
  8. ↑ a b c Rotation of fastest spinning planet recorded. sbs.com.au, 2014-05-01. [dostęp 2014-05-01]. (ang.).
  9. ↑ Po raz pierwszy zmierzono długość dnia na planecie pozasłonecznej. Europejskie Obserwatorium Południowe, 2014-04-30. [dostęp 2021-03-19]. (pol.).
  10. ↑ H. Beust, G. Chauvin, A.-M. Lagrange. Orbital characterization of β:Pictoris b. „Proceedings of the Annual meeting of the French Society of Astronomy and Astrophysics”. SF2A-2011, s. 3–7, 2011. Bibcode: 2011sf2a.conf....3B. 
  11. ↑ a b Jason J. Wang i inni, The Orbit and Transit Prospects for β Pictoris b Constrained with One Milliarcsecond Astrometry, „The Astronomical Journal”, 152 (4), 2016, s. 97, DOI: 10.3847/0004-6256/152/4/97, Bibcode: 2016AJ....152...97W, arXiv:1607.05272 (ang.).
  12. ↑ Kalas, Paul; Zwintz, Konstanze; Kenworthy, Matthew; Lagrange, Anne-Marie; Guillot, Tristan; de Mooij, Ernst; Wilson, Paul A.; Lomberg, Blaine; Lecavelier, Alain; Wang, Lifan; Mellon, Samuel N.; Wang, Jason J.; Lacour, Sylvestre; Mamajek, Eric E.; Stevenson, Kevin; Zhang, Hui; Vidal-Madjar, Alfred; Abe, Lyu; Manara, Carlo; Mekarnia, Djamel Stuik, Remko; Suntzeff, Nick; Beust, Herve; Kiefer, Flavien. The International Beta Pic b Transit Campaign. „American Astronomical Society Meeting Abstracts”. 233, s. 218.03, 2019. Bibcode: 2019AAS...23321803K. 

Linki zewnętrzne

Content Disclaimer

Informasi ini disarikan dari Wikipedia dan disajikan kembali untuk tujuan edukasi. Konten tersedia di bawah lisensi CC BY-SA 3.0. Kami tidak bertanggung jawab atas ketidakakuratan data yang bersumber dari kontribusi publik tersebut.

  1. The information displayed on this website is sourced in part or in whole from Wikipedia and has been adapted for the purpose of restating it. We strive to provide accurate and relevant information, however:
  2. There is no guarantee of absolute accuracy. Wikipedia is an open, collaborative project that can be edited by anyone, so information is subject to change.
  3. It is not intended to constitute professional advice. The content displayed is for informational and educational purposes only. For important decisions (e.g., medical, legal, or financial), please consult a professional.
  4. Content copyright. Wikipedia is licensed under the Creative Commons Attribution-ShareAlike License (CC BY-SA). This means that content may be reused with appropriate attribution and shared under a similar license.
  5. Responsible use. Any risk arising from the use of information from this website is entirely the responsibility of the user.
Kembali kehalaman sebelumnya