Bezirk Tłuste

Powiat Tłuste
Bezirk Tłuste
powiat
1854–1867
Ilustracja
Państwo

 Cesarstwo Austrii

Kraj związkowy

Królestwo Galicji i Lodomerii

Powiat

cyrkuł czortkowski

Siedziba

Tłuste

Data powstania

1854

Data likwidacji

1867

Powierzchnia

6,2 mil²

Populacja (1854)
• liczba ludności


23.507

Języki urzędowe

niemiecki

Szczegółowy podział administracyjny
Plan
Liczba gmin katastralnych (1854)

29 (w tym 2 miasteczka)

brak współrzędnych

Bezirk Tłuste – dawny powiat (Bezirk) kraju koronnego Królestwo Galicji i Lodomerii, funkcjonujący w latach 1854–1867. Siedzibą starostwa było miasteczko Tłuste.

Historia

Bezirk Tłuste utworzono w ramach reformy uwłaszczeniowej z okresu Wiosny Ludów (1848–1849), która likwidowała jurysdykcję właściciela ziemskiego nad poddanymi. W Galicji, dominium – jako podstawowa jednostka administracyjna i filar systemu feudalnego straciło rację bytu. Konieczne stało się zatem wprowadzenie nowego systemu administracyjnego, którego zręby powstały w latach 1851–1855. Nowy trójstopniowy podział administracyjny objął 21 cyrkułów (niem. Kreise), 179 małych powiatów (niem. Bezirke) i ponad 6000 gmin (niem. Gemeinde)[1].

Bezirk Tłuste objął obszar o wielkości 6,2 mil², zamieszkany przez 23 507 ludzi i podzielony na 29 gmin katastralnych, w tym dwa miasteczka (Tłuste i Uścieczko). Wszedł w skład cyrkułu czortkowskiego, jako jeden z jego dziewięciu powiatów[2].

Po nadaniu Galicji autonomii oraz powołaniu samorządu gminnego i powiatowego w 1865 zlikwidowano cyrkuły (Kreise). Dotychczasowe małe powiaty (Bezirke) w liczbie 179, utrzymały się do 1867 roku, kiedy to w następstwie kolejnej reformy administracyjnej (23 stycznia 1867) zostały zastąpione przez 74 większe powiaty[1][3]. Obszar zniesionego Bezirk Tłuste wszedł wtedy w całości w skład nowego powiatu zaleszczyckiego[4][5]. 1 sierpnia 1878 sześć gmin przeniesiono do powiatu borszczowskiego[6], w tym w tym Kapuścińce, które 15 czerwca 1934 włączono do powiatu czortkowskiego[7].

Podział administracyjny (1854)

Podział administracyjny Bezirk Tłuste w 1854 roku[2]
Lp. Gmina jednostkowa Powierzchnia Ludność Powiat w 1867 po zniesieniu
1 Tłuste (m) 4772 1427 zaleszczycki
2 Anielówka 176 zaleszczycki
3 Rożanówka 466 zaleszczycki
4 Tłuste Dorf z Alt-Teklówką 467 zaleszczycki
5 Hołowczyńce 2499 611 zaleszczycki
6 Karolówka 240 zaleszczycki
7 Torskie z Alt-Czerczem, Niepoczęciem i Oranią 4607 1278 zaleszczycki
8 Worwolińce 2530 1048 zaleszczycki
9 Hińkowce z Brzostkiem 1215 642 zaleszczycki
10 Chartanowce 1544 343 zaleszczycki
11 Uhryńkowce 2803 999 zaleszczycki
12 Błyszczanka 1650 872 zaleszczycki
13 Myszków 2724 893 zaleszczycki
14 Muszkarów 962 402 zaleszczycki[8]
15 Bilcze 8154 2465 zaleszczycki[8]
16 Monastyrek 230 zaleszczycki[8]
17 Olexińce 2259 895 zaleszczycki[8]
18 Szerszeniowce 2510 807 zaleszczycki[8]
19 Kapuścińce 1054 620 zaleszczycki[8][9]
20 Lisowce 3138 1244 zaleszczycki
21 Szypowce 1856 630 zaleszczycki
22 Milowce 2225 765 zaleszczycki
23 Szutromińce 2253 671 zaleszczycki
24 Czerwonogród z Czerczem i Xiężynem 110[10] 308 zaleszczycki
25 Nagórzany 3085 606 zaleszczycki
26 Nyrków 4787 1527 zaleszczycki
27 Słone 365 zaleszczycki
28 Iwanie 2223 1115 zaleszczycki
29 Uścieczko (m) 3084 1395 zaleszczycki

Objaśnienie:

(M) = miasto; (m) = miasteczko

Przypisy

  1. a b Krzysztof Ostafin, Podziały administracyjne Galicji 1857 – 1910 [online], ArcGIS StoryMaps, 13 marca 2024 [dostęp 2025-03-10].
  2. a b Allgemeines Landes-Gesetz- und Regierungsblatt für das Kronland Galizien und Lodomerien mit den Herzogthümern Auschwitz und Zator und dem Großherzogthume Krakau. Jahrgang 1854, Lemberg 1855.
  3. Krzysztof Ostafin, Mateusz Troll, Dominik Kaim, Jakub Taczanowski, Problem doboru jednostek odniesienia przestrzennego w integracji danych z drugiej połowy XIX i początku XX w. z terenów Galicji i Śląska Austriackiego, „Studia Geohistorica” (8), 2020, s. 194–212, DOI10.12775/SG.2020.09, ISSN 2300-2875 [dostęp 2025-03-10].
  4. Verordnung des Staatsministeriums vom 23 Jänner 1867 über die Reform des politischen Verwaltung in den Königreich Galizien und Lodomerien mit dem Großherzogtum Krakau und den Herzogtümern Auschwitz und Zator
  5. Polona [online], polona.pl [dostęp 2025-03-10].
  6. Dziennik Ustaw i Rozporządzeń Krajowych dla Królestwa Galicyi i Lodomeryi wraz z Wielkiem Księstwem Krakowskiem. 1878, Nr 37 (s. 84, wykaz: ss.91–95)
  7. Dz. U. z 1934 r. Nr 47, poz. 405 (ISAP)
  8. a b c d e f 1 sierpnia 1878 włączono do powiatu borszczowskiego.
  9. 15 czerwca 1934 włączono do powiatu czortkowskiego.
  10. Najwyraźniej błąd. Powierzchnia musiała być przynajmniej 10 razy większa (vide mapa).

Bibliografia

Content Disclaimer

Informasi ini disarikan dari Wikipedia dan disajikan kembali untuk tujuan edukasi. Konten tersedia di bawah lisensi CC BY-SA 3.0. Kami tidak bertanggung jawab atas ketidakakuratan data yang bersumber dari kontribusi publik tersebut.

  1. The information displayed on this website is sourced in part or in whole from Wikipedia and has been adapted for the purpose of restating it. We strive to provide accurate and relevant information, however:
  2. There is no guarantee of absolute accuracy. Wikipedia is an open, collaborative project that can be edited by anyone, so information is subject to change.
  3. It is not intended to constitute professional advice. The content displayed is for informational and educational purposes only. For important decisions (e.g., medical, legal, or financial), please consult a professional.
  4. Content copyright. Wikipedia is licensed under the Creative Commons Attribution-ShareAlike License (CC BY-SA). This means that content may be reused with appropriate attribution and shared under a similar license.
  5. Responsible use. Any risk arising from the use of information from this website is entirely the responsibility of the user.
Kembali kehalaman sebelumnya