Bistahieversor
 Czaszka podczas preparacji | |||
| Systematyka | |||
| Domena | |||
|---|---|---|---|
| Królestwo | |||
| Typ | |||
| Podtyp | |||
| Gromada | |||
| Podgromada | |||
| Infragromada | |||
| Nadrząd | |||
| Rząd | |||
| Podrząd | |||
| Infrarząd | |||
| (bez rangi) | celurozaury | ||
| Nadrodzina | |||
| Rodzaj |
Bistahieversor | ||
| Gatunki | |||
| |||
Bistahieversor – rodzaj tyranozauroida żyjącego w późnej kredzie w Ameryce Północnej. Został opisany w 2010 roku przez Thomasa Carra i Thomasa Williamsona w oparciu o połączone stawowo czaszkę i szkielet dorosłego osobnika (NMMNH P-27469) odkryte w datowanych na górny kampan osadach formacji Kirtland w Bisti/De-Na-Zin na północnym zachodzie stanu Nowy Meksyk. Do rodzaju Bistahieversor przypisano również inne szczątki, w tym niekompletną czaszkę i szkielet osobnika młodocianego, odnalezione w Nowym Meksyku[1]. Niektóre spośród tych skamieniałości Lehman i Carpenter początkowo uznali za należące prawdopodobnie do przedstawicieli gatunku Aublysodon mirandus[2]. Według Carra i Williamsona (2000) reprezentowały one gatunek z rodzaju Daspletosaurus[3]. W 2004 roku autorzy stwierdzili, że reprezentują one nowy rodzaj tyranozauroida, jednak wówczas nie nadali mu nazwy[4]. Zasięg występowania daspletozaura prawdopodobnie nie sięgał na południe dalej niż obecne tereny Montany, więc Bistahieversor jest jedynym znanym późnokampańskim tyranozauroidem z Nowego Meksyku[1].
Bistahieversor osiągał duże rozmiary – czaszka holotypu mierzy około 107 cm długości. Budowa osobnika młodocianego dowodzi, że wzrost lub związane z wielkością zwierzęcia cechy czaszki Bistahieversor są zgodne z różnicami pomiędzy osobnikami juwenilnymi a dorosłymi bardziej zaawansowanych tyranozauroidów, takich jak gorgozaur lub tyranozaur. Według analizy filogenetycznej przeprowadzonej przez Carra i Williamsona Bistahieversor znajduje się na kladogramie w nierozwikłanej politomii z appalachiozaurem, alioramem, dryptozaurem i grupą Tyrannosauridae. Bistahieversor miał głęboki pysk, co według Carra i Williamsona sugeruje, że – podobnie jak zaawansowane tyranozaury – miał niewielkie kończyny przednie. Według autorów głęboki pysk mógł wyewoluować u tyranozauroidów takich jak Bistahieversor w kampanie, jednak spekulują oni, że podobnie głęboki pysk mógł mieć również Raptorex, co dowodziłoby, że tego typu przystosowanie wyewoluowało znacznie wcześniej w Azji, a nie w Ameryce Północnej[1].
Podobny rezultat do analizy przeprowadzonej przez Carra i Williamsona dała analiza filogenetyczna przeprowadzona przez Brusattego i współpracowników (2010); wynika z niej, że Bistahieversor był taksonem siostrzanym do rodziny Tyrannosauridae[5]. Inny rezultat dała natomiast analiza filogenetyczna przeprowadzona przez Loewena i współpracowników (2013). Wynika z niej, że Bistahieversor należał do rodziny Tyrannosauridae i podrodziny Tyrannosaurinae; według tej analizy jest on taksonem siostrzanym do kladu obejmującego rodzaje Lythronax, Zhuchengtyrannus, Tarbosaurus i Tyrannosaurus[6].
Nazwa Bistahieversor pochodzi od obszaru Bisti oraz łacińskiego słowa eversor, oznaczającego „niszczyciel”, odnoszącego się do drapieżnictwa dinozaura. Nazwa gatunkowa gatunku typowego, sealeyi, honoruje Paula Sealeya, który odnalazł holotyp[1].
Przypisy
- ↑ a b c d Thomas D. Carr, Thomas E. Williamson. Bistahieversor sealeyi, gen. et sp. nov., a new tyrannosauroid from New Mexico and the origin of deep snouts in Tyrannosauroidea. „Journal of Vertebrate Paleontology”. 30 (1), s. 1–16, 2010. DOI: 10.1080/02724630903413032. (ang.).
- ↑ Thomas M. Lehman, Kenneth Carpenter. A partial skeleton of the tyrannosaurid dinosaur Aublysodon from the Upper Cretaceous of New Mexico. „Journal of Paleontology”. 64 (6), s. 1026–1032, 1990. (ang.).
- ↑ Thomas D. Carr, Thomas E. Williamson. A review of Tyrannosauridae (Dinosauria, Coelurosauria) from New Mexico. „New Mexico Museum of Natural History and Science Bulletin”. 17, s. 113–145, 2000. (ang.).
- ↑ Thomas D. Carr, Thomas E. Williamson. Diversity of late Maastrichtian Tyrannosauridae (Dinosauria: Theropoda) from western North America. „Zoological Journal of the Linnean Society”. 142 (4), s. 479–523, 2004. DOI: 10.1111/j.1096-3642.2004.00130.x. (ang.).
- ↑ Stephen L. Brusatte, Mark A. Norell, Thomas D. Carr, Gregory M. Erickson, John R. Hutchinson, Amy M. Balanoff, Gabe S. Bever, Jonah N. Choiniere, Peter J. Makovicky, Xu Xing. Tyrannosaur paleobiology: new research on ancient exemplar organisms. „Science”. 329 (5998), s. 1481–1485, 2010. DOI: 10.1126/science.1193304. (ang.).
- ↑ Mark A. Loewen, Randall B. Irmis, Joseph J. W. Sertich, Philip J. Currie i Scott D. Sampson. Tyrant Dinosaur Evolution Tracks the Rise and Fall of Late Cretaceous Oceans. „PLoS ONE”. 8 (11), s. e79420, 2013. DOI: 10.1371/journal.pone.0079420. (ang.).
Linki zewnętrzne
| Infrarzędy dinozaurów | |
|---|---|
| Era dinozaurów | |
| Dyscypliny powiązane |
Content Disclaimer
Informasi ini disarikan dari Wikipedia dan disajikan kembali untuk tujuan edukasi. Konten tersedia di bawah lisensi CC BY-SA 3.0. Kami tidak bertanggung jawab atas ketidakakuratan data yang bersumber dari kontribusi publik tersebut.
- The information displayed on this website is sourced in part or in whole from Wikipedia and has been adapted for the purpose of restating it. We strive to provide accurate and relevant information, however:
- There is no guarantee of absolute accuracy. Wikipedia is an open, collaborative project that can be edited by anyone, so information is subject to change.
- It is not intended to constitute professional advice. The content displayed is for informational and educational purposes only. For important decisions (e.g., medical, legal, or financial), please consult a professional.
- Content copyright. Wikipedia is licensed under the Creative Commons Attribution-ShareAlike License (CC BY-SA). This means that content may be reused with appropriate attribution and shared under a similar license.
- Responsible use. Any risk arising from the use of information from this website is entirely the responsibility of the user.