Bitwa pod Poison Spring

Artykuł ten został zgłoszony do umieszczenia na stronie głównej w rubryce „Czy wiesz”.
Pomóż nam go sprawdzić: oceń zgłoszoną nominację.
Bitwa pod Poison Spring
Wojna secesyjna
Czas

18 kwietnia 1864

Miejsce

Hrabstwo Ouachita, Arkansas

Wynik

wygrana Konfederatów

Strony konfliktu
Skonfederowane Stany Ameryki
Czoktawowie 		Stany Zjednoczone (Unia)
Dowódcy
Samuel B. Maxey(inne języki)
John S. Marmaduke(inne języki) 		James Monroe Williams(inne języki)
Siły
3621 1169
Straty
114 301
Położenie na mapie Stanów Zjednoczonych
Mapa konturowa Stanów Zjednoczonych, blisko centrum na dole znajduje się punkt z opisem „miejsce bitwy”
Ziemia33°38′20″N 93°00′16″W/33,638889 -93,004444

Bitwa pod Poison Spring, znana również jako masakra pod Poison Spring – bitwa stoczona 18 kwietnia 1864 roku w hrabstwie Ouachita w stanie Arkansas w ramach ekspedycji Camden podczas wojny secesyjnej. Oddziały Unii pod dowództwem generała majora Fredericka Steele’a(inne języki) wyruszyły z Little Rock, aby wesprzeć działania generała majora Nathaniela Banksa nad rzeką Red River w kierunku Shreveport w Luizjanie. Celem Steele’a było również dotarcie do Shreveport, a jego żołnierze zajęli miasto Camden. Po klęsce Banksa w bitwach pod Mansfield i Pleasant Hill Steele został odcięty w Arkansas. 17 kwietnia, z powodu braku zapasów, Steele wysłał oddział pod dowództwem pułkownika Jamesa M. Williamsa(inne języki), aby pozyskać 5000 buszli kukurydzy, która według doniesień znajdowała się w okolicy.

Kawaleria Konfederatów pod dowództwem Johna S. Marmaduke’a(inne języki) i Samuela B. Maxeya(inne języki) zaatakowała oddział zaopatrzeniowy. Żołnierze Marmaduke’a zajęli pozycje na wschód od drogi prowadzącej z powrotem Camden, natomiast oddziały Maxeya zaatakowały od południa. Pierwsze dwa ataki Konfederatów zakończyły się niepowodzeniem, ale trzeci przełamał linię Unii. Oddział Williamsa został rozbity, tracąc tabor oraz cztery działa. Afroamerykańscy żołnierze z 1 Pułku Kolorowej Piechoty Kansas(inne języki) zostali zmasakrowani i okaleczeni podczas walk i po ich zakończeniu. Bitwa pod Poison Spring jest uznawana za najgorszą masakrę w historii stanu Arkansas. Klęska pod Poison Spring oraz kolejna porażka w bitwie pod Marks’ Mills tydzień później skłoniły Steele’a do wycofania się do Little Rock. W bitwie pod Jenkins’ Ferry, która miała miejsce 30 kwietnia, żołnierze z 2 Pułku Kolorowej Piechoty Kansas(inne języki) zamordowali żołnierzy Konfederacji w odwecie za masakrę pod Poison Spring. Park stanowy Poison Springs Battleground(inne języki), wchodzący w skład Narodowego Pomnika Historycznego Camden Expedition Sites(inne języki), obejmuje część pola bitwy.

Geneza

Na początku 1864 roku zwycięstwo Konfederacji w wojnie secesyjnej wydawało się mało prawdopodobne, a sytuacja Konfederatów w Arkansas była szczególnie ciężka. Wojska Unii zajęły stolicę stanu, Little Rock[1], i sprawowały przynajmniej symboliczną kontrolę nad północną częścią stanu na północ od rzeki Arkansas. Konfederackie siły polityczne i wojskowe wycofały się do południowo-zachodniej części stanu[2]. W marcu marynarka wojenna i armia Unii rozpoczęły wspólną operację wzdłuż rzeki Red River, znaną jako kampania na Red River. Głównym celem wojskowym kampanii było zdobycie Shreveport w Luizjanie, by rozproszyć siły Konfederacji w tym regionie. Miała też cele polityczne (ustanowienie prounijnego rządu w Luizjanie) i gospodarcze (przejęcie konfederackiej bawełny). Siłami lądowymi dowodził generał majora Nathaniel P. Banks, a operacjami morskimi kontradmirał David Dixon Porter[3].

Aby wesprzeć tę operację, oddziały Unii pod dowództwem generała majora Fredericka Steele’a(inne języki) otrzymały rozkaz marszu na południe z Little Rock do Shreveport w ramach operacji znanej jako ekspedycja Camden. Steele sprzeciwiał się udziałowi w tej części kampanii z powodu złego stanu dróg w okolicy, przez którą musieliby maszerować jego żołnierze, a także niedoboru żywności w tym regionie. Obawiał się również działań partyzanckich oraz zagrożenia dla własnych linii zaopatrzenia. W ekspedycji Camden brały udział dwie kolumny wojsk Unii, które rozpoczęły kampanię niezależnie od siebie, a połączyły się w trakcie marszu: Steele wyruszył z Little Rock, natomiast generał brygady John M. Thayer(inne języki) z Fort Smith[a][8]. Oddziałami Konfederacji przeciwstawiającymi się ekspedycji Camden dowodził generał major Sterling Price. Piechota Price’a została przeniesiona do Luizjany, by stawić czoła natarciu Banksa[9], w wyniku czego dysponował jedynie 3200 kawalerzystami[9][10].

Steele opuścił Little Rock 23 marca i dotarł do Arkadelphii 29 marca. Miał tam połączyć siły z Thayerem, lecz kolumna Thayera została opóźniona, więc Steele kontynuował marsz 1 kwietnia. Dowiedziawszy się, że Camden jest ufortyfikowane, Steele postanowił wykonać demonstracyjny marsz na Washington (nową stolicę Konfederacji w Arkansas), by wywabić Konfederatów z Camden, co umożliwiłoby zdobycie miasta[6]. Z powodu braku zapasów żołnierze Unii otrzymywali połowę racji żywnościowych[11], a w niektórych rejonach brakowało wody pitnej, ponieważ konfederaccy partyzanci zanieczyszczali studnie martwymi zwierzętami[12]. Kawaleria Price’a opóźniała marsz Steele’a. Konfederacki dowódca dał się zwieść demonstracji i przeniósł swoje oddziały z Camden w rejon Prairie D’Ane, gdzie otrzymał posiłki w postaci dwóch kolejnych brygad kawalerii – jednej złożonej z Teksańczyków i drugiej z Czoktawów. 9 kwietnia kolumna Thayera połączyła się z siłami Steele’a; w ciągu następnych kilku dni doszło do przedłużających się starć między obiema stronami, znanymi jako bitwa pod Prairie D’Ane. Połączone wojska Unii wyruszyły w kierunku Camden 12 kwietnia i dotarły do miasta trzy dni później[13].

Preludium

8 kwietnia Banks poniósł klęskę w bitwie pod Mansfield. Następnego dnia, po starciu w bitwie pod Pleasant Hill, Banks postanowił przerwać ofensywę i wycofać się[14]. W Camden Steele borykał się z poważnymi problemami zaopatrzeniowymi – brakowało żywności zarówno dla żołnierzy, jak i dla zwierząt jucznych. Choć nie otrzymał oficjalnych informacji o klęsce Banksa, do Camden dotarły pogłoski o porażce wojsk Unii, co skomplikowało sytuację Steele’a[15]. Racje żywnościowe żołnierzy Unii zmniejszono do jednej czwartej standardowej wielkości z powodu braku żywności[16]. Kawaleria Price’a operowała w rejonie Camden, niechętna do bezpośredniego ataku z powodu przewagi liczebnej wojsk Unii, ale czekała w ukryciu na wszelkie patrole lub oddziały zaopatrzeniowe wysyłane przez dowództwo Unii[12]. Siły Konfederacji składały się z trzech niepełnych dywizji kawalerii, dowodzonych przez generałów brygady Johna S. Marmaduke’a(inne języki), Jamesa F. Fagana(inne języki) i Samuela B. Maxeya(inne języki)[17]. Dywizja Maxeya liczyła około 1500 żołnierzy, a pozostałe dwie dywizje łącznie około 3200[18]. Na farmach w okolicy Camden przechowywano duże ilości kukurydzy. Podczas gdy żołnierze Konfederacji przeszukiwali te tereny i niszczyli część tych zapasów, część trafiła w ręce Unii dzięki działaniom zaopatrzeniowym oraz pomocy cywilów sympatyzujących z Unią. Kolejne 3000 buszli kukurydzy zdobyto, gdy kawaleria Unii przechwyciła konfederacki parowiec „Homer”. Tylko jeden z napędzanych parą młynów zbożowych w okolicy pozostał sprawny; 17 kwietnia Steele wysłał część 36 Pułku Piechoty Iowa(inne języki), aby go obsługiwała[19].

Popiersie białego mężczyzny w mundurze wojskowym zwróconego w prawo
Pułkownik James M. Williams, dowódca wojsk Unii

16 kwietnia Steele dowiedział się, że około 15 mil (24 km) od Camden, przy drodze do Washington, znajduje się zapas 5000 buszli kukurydzy. Steele zlecił swojemu kwatermistrzowi, kapitanowi Charlesowi A. Henry’emu, zdobycie tych zapasów[20]. Dowództwo nad wyprawą zaopatrzeniową objął pułkownik James M. Williams(inne języki), dowódca 1 Pułku Kolorowej Piechoty Kansas(inne języki)[16]. Thayer poinformował Williamsa, że w okolicy White Oak Creek podobno nie brakowało zapasów żywności[21]. 1 Pułk Kolorowej Piechoty Kansas był jednostką złożoną z afroamerykańskich żołnierzy[22], w większości złożoną z byłych niewolników z Arkansas i Missouri[23]. Wielu żołnierzy Konfederacji odczuwało silną niechęć do wykorzystywania afroamerykańskich żołnierzy, postrzegając to jako formę buntu niewolników[24]. Ponadto większość Konfederatów nie uznawała oddziałów afroamerykańskich za legalnych uczestników działań wojennych. Konfederacki generał porucznik E. Kirby Smith, dowódca Departamentu Trans-Mississippi, oświadczył wcześniej, że jego oficerowie nie powinni okazywać „żadnej litości uzbrojonym murzynom i ich oficerom”. Konfederaci odczuwali szczególną niechęć do oddziałów z Kansas, ponieważ żołnierze z tego stanu byli oskarżani o liczne grabieże i zniszczenia[25].

Czarno-białe zdjęcie brodatego mężczyzny siedzącego na krześle, zwróconego w stronę aparatu
Generał brygady Samuel Bell Maxey, dowódca wojsk Konfederacji

Wczesnym rankiem 17 kwietnia Williams wyruszył z Camden z taborem liczącym 198 wozów. W skład eskorty wchodziło 438 żołnierzy z 1 Pułku Kolorowej Piechoty[26], a także 195 kawalerzystów z 2, 6 i 14 Pułku Kawalerii Kansas, wraz z dwoma 6-funtowymi działami Jamesa z 2 Niezależnej Baterii Artylerii Lekkiej Indiany(inne języki). Po przebyciu 18 mil (29 km) oddziały Unii dotarły do okolic White Oak Creek[27]. Około połowa upraw kukurydzy została już zniszczona przez Konfederatów, zanim żołnierze Unii dotarli na miejsce[28]. Kukurydza była rozproszona w niewielkich ilościach po okolicznych gospodarstwach, co wymagało wysłania licznych patroli przez Williamsa. Oprócz kukurydzy z domów cywilów w okolicy zrabowano również odzież i inne rzeczy osobiste. 18 kwietnia kolumna Unii rozpoczęła powrót do Camden. Pozyskane zapasy załadowano na 141 wozów[29]. Tego ranka, 4 mile (6,4 km) na wschód od White Oak Creek, do żołnierzy Williamsa dołączyła kolumna wsparcia wysłana przez Thayera. Składała się ona z 386 żołnierzy z 18 Pułku Piechoty Iowa(inne języki), 95 kawalerzystów z tych samych jednostek, z których wywodziła się kawaleria Williamsa, oraz dwóch 12-funtowych haubic górskich obsługiwanych przez żołnierzy z 6 Pułku Kawalerii Kansas. Łącznie siły Unii liczyły teraz 1169 żołnierzy, choć wielu z nich pozostawało w tyle, zajmując się grabieżą[30]. Opóźnienia wynikały również z ogromnego zmęczenia, a Williams szacował, że dysponuje co najwyżej 1000 żołnierzami zdolnymi do walki[23].

Konfederaccy zwiadowcy dowiedzieli się o wyprawie zaopatrzeniowej Unii rano 17 kwietnia. Jeden z dowódców brygady Marmaduke’a, pułkownik Colton Greene(inne języki), wysłał 3 Pułk Kawalerii Missouri(inne języki), aby przeprowadził rozpoznanie. Marmaduke poprosił Fagana o posiłki, a ten wysłał brygadę generała brygady Williama L. Cabella(inne języki). Gdy kolumna wsparcia opuściła Camden, dostrzegli ją konfederaccy zwiadowcy, którzy przecenili jej siły. Marmaduke uważał, że przeciwnik przewyższa go liczebnie z 2500 żołnierzami wobec jego 1500. Dowiedziawszy się, że kolumna Unii rozbiła obóz na noc w pobliżu White Oak Creek, Marmaduke opracował plan, aby rano osaczyć żołnierzy Unii. Plan, zatwierdzony przez Price’a, zakładał, że brygady Greene’a, Cabella i pułkownika Williama A. Crawforda (kolejnego dowódcy brygady Fagana) zablokują drogę 10 mil (16 km) na zachód od Camden, przy Poison Spring. Dodatkowe oddziały Konfederatów miały zebrać się 3 mile (5 km) dalej na zachód, w Woodlawn, aby okrążyć oddziały Williamsa między dwiema grupami wojsk. Price rozkazał dywizji Maxeya wesprzeć Marmaduke’a. Maxey miał wyższą rangę niż Marmaduke i miał dowodzić operacją[31]. Historyk Michael J. Forsyth uważa decyzję o przydzieleniu Maxeya do tej operacji za przykład braku dbałości Price’a o szczegóły[32]. Podczas bitwy większość decyzji podejmował Marmaduke[33].

Przebieg bitwy

Początkowe manewry

Rankiem 18 kwietnia Williams poprowadził swoich żołnierzy dalej; na czele kolumny znajdował się 1 Pułk Kolorowej Piechoty, a na końcu maszerowały oddziały kolumny wsparcia[33]. Taki układ pozwalał na wyraźne oddzielenie obu części kolumny[30]. Wkrótce po połączeniu się obu grup żołnierze Unii natknęli się na konfederackich kawalerzystów[33]. Ponieważ kolumna wsparcia stoczyła już potyczki z oddziałami Konfederatów w drodze z Camden, sytuacja ta nie wzbudziła od razu niepokoju[30]. Do godziny 9:30 Marmaduke rozmieścił swoje oddziały w pozycji blokującej drogę, a dywizja Maxeya przygotowywała się do ataku na prawą flankę Unii[34]. Fagan postanowił nie brać udziału w natarciu, a dwie brygady z jego dywizji działały pod dowództwem Cabella[35].

Żołnierze Marmaduke’a przeprowadzili zwiad na zachód i zajęli wzgórze. Bateria Hugheya z Arkansas rozstawiła się na wzgórzu, po lewej stronie znajdowała się bateria Cabella, a po prawej – bateria Crawforda. Brygada Greene’a pozostawała w rezerwie[36]. Większość żołnierzy Cabella i Crawforda spieszono z koni. Jeden z pułków Cabella, 2 Pułk Kawalerii Arkansas(inne języki), zajmował pozycję 2 mile (3,2 km) na wschód, by wypatrywać oddziałów Unii nadciągających z Camden[37]. Bateria Harrisa z Missouri(inne języki) wspierała Crawforda[36]. Powodzenie operacji zależało od tego, czy oddziały Maxeya dotrą na czas, aby wykonać powierzone im zadanie; pozycja Marmaduke’a była też zagrożona wysłaniem kolejnych wojsk Unii z Camden, które mogłyby zaatakować od tyłu oddziały blokujące drogę[34]. Pozycja ta znajdowała się 14 mil (23 km) na zachód od Camden[26]. Żołnierze Williamsa natrafili na blokadę i zgłosili to swojemu dowódcy, który rozkazał ustawić wozy w zwartej formacji na północ od drogi. Gęsty las wzdłuż drogi utrudniał oskrzydlenie linii Konfederatów; na południu znajdowało się otwarte pole, które wznosiło się ku linii grzbietu. Przez pole przebiegał wąwóz, który zapewniał osłonę atakującym stamtąd oddziałom Konfederatów[33].

Przez około pół godziny po tym, jak Marmaduke zajął pozycje blokujące drogę, oddziały Unii prowadziły rozpoznanie i toczyły potyczki z linią obrony. Około 10:00 pojawiły się oddziały Maxeya[34]. Po ich przybyciu Maxey spotkał się z Marmadukiem i zaakceptował jego plan działania[38]. Maxey rozkazał swoim dwóm brygadom, dowodzonym przez pułkowników Charlesa DeMorse’a i Tandy’ego Walkera(inne języki), zsiąść z koni i ruszyć naprzód po tylnej stronie grzbietu graniczącego z polem[39]. Żołnierze DeMorse’a byli Teksańczykami, a Walkera – Czoktawami. Oddziały DeMorse’a znalazły się pod ostrzałem Unii, gdy dotarły na szczyt grzbietu[40]. Żołnierze DeMorse’a otrzymali rozkaz przesunięcia się na zachód, co wymusiło również przemieszczenie brygady Walkera, powodując opóźnienia. W tym czasie Konfederaci otrzymali posiłki w postaci 14 Batalionu Kawalerii Missouri, który zajął pozycję na prawej flance Crawforda[41]. Łącznie Konfederaci dysponowali 3621 żołnierzami gotowymi do walki[35].

Mapa pola bitwy pod Poison Spring – główny obszar walk znajduje się na terenie zalesionym. Centralna część tego obszaru znajduje się w Narodowym Rejestrze Miejsc Historycznych. Pozostałe obszary związane z polem bitwy rozciągają się na wschód, południe i zachód. Większość powiązanych obszarów uznaje się za kwalifikujące się do Narodowego Rejestru Miejsc Historycznych
Mapa pola bitwy opracowana przez Amerykański Program Ochrony Pól Bitewnych

Williams początkowo ustawił swoich żołnierzy w dwóch liniach, jedną na wschód od wozów, a drugą na zachód; obie były zwrócone na wschód. Linię wschodnią tworzyły 1 Pułk Kolorowej Piechoty, dwa działa Jamesa oraz część kawalerii. Kawaleria zajmowała flanki, działa Jamesa stały wzdłuż drogi, a połowa 1 Pułku Kolorowej Piechoty po obu stronach drogi. Oddziały kolumny wsparcia tworzyły linię na zachód od wozów[42]. Dowódca kolumny wsparcia, kapitan William M. Duncan, otrzymał rozkaz wypatrywania prób oskrzydlenia prawej flanki Unii przez Konfederatów[43]. Artyleria towarzysząca Maxeyowi, bateria Krumbhaara z Teksasu, nie zdołała na czas zająć stanowiska na grzbiecie wzgórza, aby wesprzeć atak, ze względu na trudności z przemieszczaniem dział przez roślinność porastającą grzbiet. Podczas gdy Maxey rozmieszczał swoje oddziały na pozycjach, Marmaduke otworzył ogień ze swoich dwóch baterii artyleryjskich[44]. Łącznie z artylerią Marmaduke’a i baterią Krumbhaara Konfederaci dysponowali 12 działami, które ustawiono tak, aby prowadzić ogień krzyżowy na linie Unii w ramach ostrzału trwającego około pół godziny[45].

Ostrzał artyleryjski Konfederatów spowodował niewielkie straty, ponieważ żołnierze Unii padli na ziemię, aby uniknąć ostrzału. Williams zorientował się, że w pobliżu znajdują się siły Maxeya i przegrupował swoje oddziały[44]. Cztery kompanie 1 Pułku Kolorowej Piechoty i jedno działo Jamesa nadal były zwrócone na wschód, podczas gdy kolejne cztery kompanie i drugie działo zwrócono na południe; pozostałe dwie kompanie pułku pozostawiono w rezerwie. Około 100 żołnierzy z 2 i 6 Pułku Kawalerii Kansas wysłano na rozpoznanie w kierunku pozycji Maxeya, a kolumna wsparcia zwróciła się na południe[46]. Oddział rozpoznawczy kawalerii został odparty i zajął pozycję pomiędzy 1 Pułkiem Kolorowej Piechoty a kolumną wsparcia[47]; dowódca oddziału został ranny podczas ataku[48].

Ataki Konfederatów

Żołnierze Maxeya zaatakowali linię Unii[44]. Oddziały DeMorse’a stoczyły walkę z 1 Pułkiem Kolorowej Piechoty Kansas; wymiana ognia odbywała się z odległości nieprzekraczającej 100 jardów (90 m). Ponad połowa załogi działa Jamesa, skierowanego na południe, poniosła straty. Atak Walkera na 18 Pułk Piechoty Iowa miał bardziej pasywny charakter[49]. Flanka brygady Walkera była atakowana przez żołnierzy z 6 Pułku Kawalerii Kansas, przez co Walker zatrzymał swoje oddziały, by zająć się zagrożeniem[50]. Atak Maxeya został odparty. Wojska Marmaduke’a zaczęły posuwać się naprzód, ale między brygadą Cabella a dywizją Maxeya powstała luka. Wypełniła ją brygada Greene’a[44]. Williams wysłał dwie kompanie rezerwowe na flankę zwróconą na południe[51]. Działo Jamesa skierowane na południe wycofano po tym, jak większość jego załogi została zastrzelona lub zmuszona do ukrycia się, ale wystrzelona z niego salwa kartaczy z podwójnym ładunkiem zatrzymała żołnierzy Maxeya na tyle długo, by zapobiec jego zdobyciu[52]. DeMorse i Greene walczyli z 1 Pułkiem Kolorowej Piechoty z bliska, podczas gdy żołnierze Cabella przepędzili zwiadowców Unii na wschód[53]. Linia Unii utrzymała się, a Konfederaci ponownie się wycofali[54].

Po odparciu drugiego ataku Konfederatów żołnierzom Williamsa zaczęło brakować amunicji zarówno do broni strzeleckiej, jak i artylerii. Williams miał nadzieję, że odgłosy bitwy dotrą do Camden i że Steele wyśle posiłki. Choć walka była słyszalna w Camden, Steele nie podjął próby udzielenia pomocy oddziałowi zaopatrzeniowemu[55] z nieznanych powodów[26]. Próbując dotrzeć do 18 Pułku Piechoty Iowa, by wydać rozkaz o zmianie pozycji, koń Williamsa został zastrzelony. Choć dowódca Unii otrzymał zastępczego wierzchowca, nie zdążył przegrupować jednostki z Iowa przed trzecim atakiem Konfederatów. Atak ten był lepiej skoordynowany niż poprzednie próby Konfederatów. Żołnierze DeMorse’a naciskali na część 1 Pułku Piechoty Iowa zwróconą na południe, podczas gdy Greene i Cabell prowadzili natarcie na zachód[56]. Brygada Crawforda zdołała oskrzydlić część 1 Pułku Kolorowej Piechoty zwróconą na wschód, a żołnierze z Kansas zaczęli się wycofywać[55]. Podczas gdy lewa flanka 1 Pułku Kolorowej Piechoty wycofywała się, Cabell uderzył na lewą część centrum pułku[57]. Konfederaci zepchnęli 1 Pułk Kolorowej Piechoty z powrotem przez kolumnę wozów, zabijając na polu wielu rannych żołnierzy Unii. Widok mordowanych towarzyszy sprawił, że część 1 Pułku Kolorowej Piechoty uciekła na tyły[58].

Williams postanowił porzucić kolumnę wozów i skupić się na ratowaniu pozostałych przy życiu żołnierzy[55]. Podczas gdy część 1 Pułku Kolorowej Piechoty sformowała linię obrony wraz z 18 Pułkiem Piechoty Iowa[59], żołnierze z Iowa zostali przytłoczeni przez uciekających Kansańczyków oraz atakujących Konfederatów[55]. Żołnierze z Iowa mieli wsparcie artylerii Unii[60]. 18 Pułk Piechoty Iowa, wspierany przez resztki 1 Pułku Kolorowej Piechoty, przeprowadził bojowy odwrót, stawiając opór na kolejnych grzbietach na północ od drogi[61]. Konfederaci Walkera zajęli się rabowaniem kolumny wozów zamiast walczyć z żołnierzami z Iowa. Oddziały Unii porzuciły swoje działa, gdy dotarły do terenu, po którym nie można było ich przeprowadzić, i kontynuowały marsz do Camden okrężną trasą, ścigane przez Konfederatów przez 2,5 mili (4 km)[62]. Marmaduke chciał kontynuować pościg, ale Maxey go odwołał[63]. Maxey obawiał się, że z Camden przybędą posiłki Unii i zaatakują jego żołnierzy, gdy będą rozproszeni[64]. Część żołnierzy Unii natknęła się na pozycje 2 Pułku Kawalerii Arkansas na wschód od pola bitwy, podczas gdy inni zmusili cywila pod groźbą broni do poprowadzenia ich z powrotem do Camden, z dala od Konfederatów[65]. Konfederaci zdobyli 170 wozów (pozostałe spalono)[66], 1200 mułów oraz cztery działa Unii[26]. Oprócz żywności Konfederaci znaleźli w zdobytych wozach ubrania, narzędzia i wypoażenie domowe[67][68].

Masakra

Tandy Walker był członkiem Narodu Czoktawów i oficerem Skonfederowanych Stanów Ameryki
Były wódz Czoktawów i pułkownik Tandy Walker, dowódca sił czoktawskich podczas bitwy

Oddział Williamsa poniósł podczas walki 301 strat. Sam 1 Pułk Kolorowej Piechoty stracił 182 żołnierzy, z czego 117 poległo, a 65 zostało rannych; w czasie wojny rzadko zdarzały się przypadki, by w oddziałach liczba poległych przewyższała liczbę rannych[69]. Trzy kompanie straciły wszystkich swoich oficerów[70]. Dla porównania straty Konfederatów oszacowano na 114 zabitych, rannych lub zaginionych, choć dane są niekompletne[71]; historyk Mark K. Christ twierdzi, że pełna liczba strat Konfederatów prawdopodobnie nie przekroczyłaby 145[72]. Żołnierze Cabella ponieśli najwyższe łączne straty wśród Konfederatów, ale w ujęciu procentowym straty oddziałów Maxeya były większe[73]. Historyk Gregory J. W. Urwin(inne języki) określa następstwa bitwy jako „orgię barbarzyństwa”. Niektórzy żołnierze Cabella, którym powierzono zadanie usunięcia wozów z pola bitwy, dla rozrywki przejeżdżali wozami po głowach poległych żołnierzy afroamerykańskich[74]. Bitwa stała się znana jako masakra pod Poison Spring[69]. Ranni żołnierze afroamerykańscy byli rozstrzeliwani leżąc na ziemi, a innych zabijano podczas próby poddania się[75]. Widziano, jak żołnierze Maxeya dobijali rannych bagnetami[63]. Konfederaccy dowódcy nie uwzględnili masakry w swoich oficjalnych raportach, ale nawiązali do tej rzezi. Cabell napisał, że „liczba zabitych po stronie wroga była bardzo duża, zwłaszcza wśród Murzynów”[76]. Walker stwierdził, że jego ludzi motywowała myśl o przelaniu „krwi ich znienawidzonego wroga… pustoszycieli ich kraju, grabieżców ich domów oraz morderców ich kobiet i dzieci”[77]. Raport DeMorse’a zawierał stwierdzenie, że „pod moim dowództwem sprowadzono niewielu jeńców”[76].

Czoktawowie Walkera mieli największy udział w tych okrucieństwach[78]. Krążyły pogłoski, że Czoktawowie skalpowali część poległych[63], a lokalna konfederacka gazeta doniosła, że Czoktawowie pochowali żołnierza Unii, używając jako nagrobka zwłok afroamerykańskiego żołnierza wystających z ziemi od pasa w górę, a jako kamienia nagrobnego – ciała innego, częściowo zakopanego głową w dół. Żołnierze Unii, którzy odwiedzili pole bitwy kilka dni później, by pochować zmarłych, znaleźli trzech oficerów Unii oskalpowanych, nagich i leżących twarzą do ziemi, otoczonych ułożonymi w krąg ciałami martwych Afroamerykanów[79]. Niektórzy Konfederaci, w tym DeMorse, sugerowali, że ta brutalność wynikała z oburzenia spowodowanego grabieżami dokonywanymi przez oddziały Unii[80], ale historyk Thomas A. DeBlack zauważa, że to nie wyjaśnia, dlaczego Konfederaci zachowywali się w ten sposób jedynie wobec 1 Pułku Kolorowej Piechoty, a nie wobec białych oddziałów uczestniczących w wyprawie zaopatrzeniowej[81]. Urwin sugeruje, że za główne grabieże odpowiedzialni byli biali kawalerzyści z Kansas, a nie żołnierze 1 Pułku Kolorowej Piechoty[82]. Określa on również tę masakrę jako „najgorszą zbrodnię wojenną, jaką kiedykolwiek popełniono na ziemi Arkansas”[78] i dochodzi do wniosku, że zabójstwa stanowiły „trwały program zastraszania na tle rasowym”, mający na celu kontrolowanie zachowania niewolników, a nie były przypadkowymi aktami przemocy[83]. Historyczka Anne J. Bailey zauważa, że część Teksańczyków mogła być również motywowana chęcią zemsty za dotkliwą porażkę, jaką ponieśli z rąk 1 Pułku Kolorowej Piechoty w bitwie pod Honey Springs, a Konfederaci z Missouri mogli kierować się długoletnią nienawiścią między mieszkańcami Missouri i Kansas, sięgającą 10 lat wstecz, do okresu znanego jako „Krwawiący Kansas”[84].

Gazeta „Washington Telegraph”, w tamtym czasie wiodący prokonfederacki dziennik w stanie[85], chwaliła konfederackich dowódców i żołnierzy biorących udział w bitwie, wspominając o masakrze tylko raz, w artykule o wykorzystywaniu ciał poległych jako nagrobków, pod nagłówkiem „Choctaw Humor”[86]. Redaktor gazety, John R. Eakin(inne języki), opublikował później felieton dotyczący reakcji Konfederatów na użycie przez Unię czarnoskórych żołnierzy, w którym stwierdził, że „nie możemy traktować Murzynów wziętych z bronią w ręku jak jeńców wojennych” oraz że „nasi żołnierze nie są zobowiązani przyjmować ich kapitulacji”; artykuł opublikowany w czasopiśmie „American Journalism” w 2005 roku sugeruje, że Eakin racjonalizował masakrę pod Poison Spring[87]. Gazeta „Fort Smith New Era”, istotny prounijny dziennik[85], z kolei relacjonowała doniesienia o masakrze[88].

Następstwa i upamiętnienie

Fotografia parku z ławką na pierwszym planie, drewnianymi płotami z rozszczepianych żerdzi i szeregiem drzew iglastych
Park stanowy Poison Springs Battleground w listopadzie 2023 roku

20 kwietnia żołnierze Steele’a otrzymali konwój zaopatrzeniowy z Pine Bluff z racjami żywnościowymi na 10 dni, ale kiedy wozy miały wracać do Pine Bluff, zostały przechwycone, a ich eskorta zniszczona w bitwie pod Marks’ Mills[89]. Pojawiły się doniesienia, że Konfederaci zamordowali afroamerykańskich cywilów pod Marks’ Mills[90]; Urwin twierdzi, że zginęło prawdopodobnie ponad 100 osób[91]. Steele został również poinformowany przez zwiadowcę o klęsce Banksa[92]. Smith przetransportował trzy dywizje piechoty z Luizjany do walki przeciwko Steele’owi; oddziały konfederackiej piechoty przekroczyły rzekę Red River 15 i 16 kwietnia[93]. Steele postanowił opuścić Camden, a jego żołnierze opuścili miasto 26 kwietnia. 29 kwietnia awangarda wojsk Steele’a dotarła do rzeki Saline(inne języki) pod Jenkins’ Ferry. Teren był zalany wskutek ulewnych deszczy, a oddziały Unii musiały zbudować most pontonowy. Wozy przeprawiały się powoli[94].

Następnego dnia Smith zaatakował straż tylną Steele’a w bitwie, która stała się znana jako bitwa pod Jenkins’ Ferry. Ataki Smitha zostały odparte, a jego żołnierze zdołali uciec przez rzekę Saline[95]. Żołnierze 2 Pułku Kolorowej Piechoty Kansas(inne języki), w odwecie za masakrę pod Poison Spring, zabili kilku jeńców schwytanych z baterii Ruffnera z Missouri[96] oraz poderżnęli gardła rannym Konfederatom leżącym na polu bitwy[97]. Oficerowie 2 Pułku Kolorowej Piechoty Kansas po bitwie pod Poison Spring przysięgli, że „pułk nie będzie brał jeńców, dopóki rebelianci nadal będą mordować naszych ludzi”[83]. Dziewięciu ciężko rannych żołnierzy z 2 Pułku Kolorowej Piechoty Kansas pozostawiono na polu bitwy wraz z innymi rannymi żołnierzami Unii; później zostali oni zabici przez Konfederatów[98]. Żołnierze Steele’a dotarli do Little Rock 3 maja. DeBlack określa ekspedycję Camden jako „największą klęskę militarną sił federalnych podczas wojny secesyjnej w Arkansas”[99].

Pole bitwy zostało zachowane na terenie parku stanowego Poison Springs Battleground(inne języki), będącego częścią Narodowego Pomnika Historycznego Camden Expedition Sites(inne języki)[100]. W swojej publikacji z 2000 roku Urwin zauważył, że Departament Parków i Turystyki stanu Arkansas, który wówczas zarządzał parkiem, „miał tendencję do ignorowania mrocznych czynów, które splamiły ten konkretny skrawek świętej ziemi”[101]. Park stanowy znajduje się 12 mil (19 km) od Camden w Arkansas i obejmuje 84 akry (34 ha) pola bitwy[102]. Narodowy Pomnik Historyczny Camden Expedition Sites, który obejmuje pole bitwy pod Poison Springs oraz inne miejsca związane z kampanią Steele’a, został wpisany do National Register of Historic Places w 1994 roku[103].

Zobacz też

Uwagi

  1. ↑ Historyk Thomas DeBlack szacuje liczbę żołnierzy Steele’a na 8500, a Thayera na 4000[4]. Historyk Ludwell H. Johnson ocenia liczbę żołnierzy Thayera na 3600, a Steele’a na 6800[5]. Inne szacunki podaje historyk Daniel E. Sutherland, według którego Steele dysponował 8500 żołnierzami, a Thayer 3600 żołnierzami[6]. Historyk Michael J. Forsyth twierdzi, że łącznie siły Thayera i Steele’a wynosiły około 12 000 żołnierzy[7].

Przypisy

  1. ↑ DeBlack 2003a ↓, s. 11–12.
  2. ↑ Mark K. Christ: Civil War Arkansas 1863: The Battle for a State. Norman, Oklahoma: University of Oklahoma Press, 2010, s. 243–244. ISBN 978-0-8061-4433-7. (ang.).
  3. ↑ Ludwell H. Johnson: Military Strategy, Politics, and Economics: The Red River Campaign. W: Frances H. Kennedy: The Civil War Battlefield Guide. Wyd. 2. Boston/Nowy Jork: Houghton Mifflin, 1998, s. 265. ISBN 978-0-395-74012-5. (ang.).
  4. ↑ DeBlack 2003a ↓, s. 15.
  5. ↑ Johnson 1993 ↓, s. 171.
  6. ↑ a b Sutherland 1994 ↓, s. 110–111.
  7. ↑ Forsyth 2003 ↓, s. 74.
  8. ↑ DeBlack 2003a ↓, s. 14–15.
  9. ↑ a b DeBlack 2003a ↓, s. 16.
  10. ↑ Sutherland 1994 ↓, s. 111.
  11. ↑ Urwin 2003 ↓, s. 109.
  12. ↑ a b DeBlack 2003a ↓, s. 20.
  13. ↑ DeBlack 2003b ↓, s. 109–111.
  14. ↑ Forsyth 2003 ↓, s. 101.
  15. ↑ Forsyth 2003 ↓, s. 103, 106.
  16. ↑ a b Urwin 2000 ↓, s. 214.
  17. ↑ Bearss 1967 ↓, s. 9.
  18. ↑ DeBlack 2003a ↓, s. 16, 19.
  19. ↑ Bearss 1967 ↓, s. 1–2.
  20. ↑ Bearss 1967 ↓, s. 2–4.
  21. ↑ Bearss 1967 ↓, s. 4.
  22. ↑ Sutherland 1994 ↓, s. 114–115.
  23. ↑ a b Bailey 1990 ↓, s. 158.
  24. ↑ Carl H. Moneyhon: White Society and African-American Soldiers. W: Mark K. Christ: "All Cut to Pieces and Gone to Hell": The Civil War, Race Relations, and the Battle of Poison Spring. Little Rock, Arkansas: August House, 2003, s. 49. ISBN 0-87483-736-7. (ang.).
  25. ↑ DeBlack 2003b ↓, s. 113.
  26. ↑ a b c d DeBlack 2003b ↓, s. 112.
  27. ↑ Bearss 1967 ↓, s. 6.
  28. ↑ Urwin 2003 ↓, s. 110.
  29. ↑ Bearss 1967 ↓, s. 6–7.
  30. ↑ a b c Urwin 2003 ↓, s. 111.
  31. ↑ Bearss 1967 ↓, s. 9–13.
  32. ↑ Forsyth 2003 ↓, s. 110.
  33. ↑ a b c d Forsyth 2003 ↓, s. 111.
  34. ↑ a b c Forsyth 2003 ↓, s. 112.
  35. ↑ a b Urwin 2003 ↓, s. 112.
  36. ↑ a b Urwin 2003 ↓, s. 114.
  37. ↑ Bearss 1967 ↓, s. 17–18.
  38. ↑ Bearss 1967 ↓, s. 18–19.
  39. ↑ Forsyth 2003 ↓, s. 112–113.
  40. ↑ Bearss 1967 ↓, s. 19.
  41. ↑ Bearss 1967 ↓, s. 20.
  42. ↑ Urwin 2003 ↓, s. 114–115.
  43. ↑ Bearss 1967 ↓, s. 22.
  44. ↑ a b c d Forsyth 2003 ↓, s. 114.
  45. ↑ Bearss 1967 ↓, s. 25–26.
  46. ↑ Urwin 2003 ↓, s. 115.
  47. ↑ Urwin 2003 ↓, s. 115–116.
  48. ↑ Bearss 1967 ↓, s. 24.
  49. ↑ Urwin 2003 ↓, s. 117–118.
  50. ↑ Bearss 1967 ↓, s. 26.
  51. ↑ Urwin 2003 ↓, s. 118.
  52. ↑ Urwin 2003 ↓, s. 119–120.
  53. ↑ Bearss 1967 ↓, s. 29–30.
  54. ↑ Urwin 2003 ↓, s. 120.
  55. ↑ a b c d Forsyth 2003 ↓, s. 115.
  56. ↑ Urwin 2003 ↓, s. 121.
  57. ↑ Bearss 1967 ↓, s. 31.
  58. ↑ Urwin 2003 ↓, s. 121–122.
  59. ↑ Urwin 2003 ↓, s. 122.
  60. ↑ Bearss 1967 ↓, s. 32.
  61. ↑ Bearss 1967 ↓, s. 33.
  62. ↑ Urwin 2003 ↓, s. 122–123.
  63. ↑ a b c Forsyth 2003 ↓, s. 116.
  64. ↑ Urwin 2003 ↓, s. 123.
  65. ↑ Bearss 1967 ↓, s. 34–36.
  66. ↑ Johnson 1993 ↓, s. 187.
  67. ↑ DeBlack 2003b ↓, s. 113–114.
  68. ↑ Sutherland 1994 ↓, s. 117.
  69. ↑ a b Urwin 2000 ↓, s. 216.
  70. ↑ Bailey 1990 ↓, s. 160.
  71. ↑ Forsyth 2003 ↓, s. 117.
  72. ↑ Mark K. Christ: Engagement at Poison Spring. Encyclopedia of Arkansas, 2024-01-29. [dostęp 2026-07-08]. (ang.).
  73. ↑ Bailey 1990 ↓, s. 164.
  74. ↑ Urwin 2003 ↓, s. 124.
  75. ↑ Sutherland 1994 ↓, s. 116.
  76. ↑ a b Urwin 2000 ↓, s. 218.
  77. ↑ Johnson 1993 ↓, s. 186.
  78. ↑ a b Urwin 2003 ↓, s. 125.
  79. ↑ Urwin 2000 ↓, s. 217.
  80. ↑ Urwin 2003 ↓, s. 218.
  81. ↑ DeBlack 2003b ↓, s. 114.
  82. ↑ Urwin 2000 ↓, s. 218–219.
  83. ↑ a b Urwin 2000 ↓, s. 225.
  84. ↑ Bailey 1990 ↓, s. 165–166.
  85. ↑ a b Rhodes 2005 ↓, s. 27.
  86. ↑ Rhodes 2005 ↓, s. 37–38.
  87. ↑ Rhodes 2005 ↓, s. 41.
  88. ↑ Rhodes 2005 ↓, s. 38–40.
  89. ↑ Sutherland 1994 ↓, s. 117–119.
  90. ↑ DeBlack 2003b ↓, s. 114–115.
  91. ↑ Urwin 2000 ↓, s. 224.
  92. ↑ DeBlack 2003a ↓, s. 22.
  93. ↑ Forsyth 2003 ↓, s. 122–123.
  94. ↑ DeBlack 2003a ↓, s. 23–25.
  95. ↑ Sutherland 1994 ↓, s. 120–123.
  96. ↑ Urwin 2003 ↓, s. 130.
  97. ↑ Urwin 2000 ↓, s. 226–227.
  98. ↑ Urwin 2000 ↓, s. 227–228.
  99. ↑ DeBlack 2003b ↓, s. 117.
  100. ↑ Poison Springs Battleground State Park. Arkansas State Parks. [dostęp 2026-07-08]. (ang.).
  101. ↑ Urwin 2000 ↓, s. 213.
  102. ↑ Frances H. Kennedy: The Civil War Battlefield Guide. Wyd. 2. Nowy Jork/Boston: Houghton Mifflin, 1998, s. 274. ISBN 978-0-395-74012-5. (ang.).
  103. ↑ Camden Expedition Sites National Historic Landmark. National Park Service. [dostęp 2026-07-08]. (ang.).

Bibliografia

  • Anne J. Bailey. Was There a Massacre at Poison Spring?. „Military History of the Southwest”. 20 (2), s. 157–168, 1990. (ang.). 
  • Edwin C. Bearss: Steele's Retreat from Camden and the Battle of Jenkins' Ferry. Little Rock, Arkansas: Pioneer Press, 1967. OCLC 1843035. (ang.).
  • Thomas A. DeBlack: An Overview of the Camden Expedition. W: Mark K. Christ: "All Cut to Pieces and Gone to Hell": The Civil War, Race Relations, and the Battle of Poison Spring. Little Rock: August House, 2003, s. 11–30. ISBN 0-87483-736-7. (ang.).
  • Thomas A. DeBlack: With Fire and Sword: Arkansas, 1861–1874. Fayetteville, Arkansas: University of Arkansas Press, 2003. ISBN 1-55728-740-6. (ang.).
  • Michael J. Forsyth: The Camden Expedition of 1864. Jefferson, Karolina Północna: McFarland & Company, 2003. ISBN 0-7864-1554-1. (ang.).
  • Ludwell H. Johnson: Red River Campaign: Politics and Cotton in the Civil War. Wyd. 2. Kent, Ohio: Kent State University Press, 1993. ISBN 0-87338-486-5. (ang.).
  • Sonny Rhodes. Opposite Extremes: How Two Editors Portrayed A Civil War Atrocity. „American Journalism”. 22 (4), s. 27–45, 2005. DOI: 10.1080/08821127.2005.10677979. ISSN 0882-1127. (ang.). 
  • Daniel E. Sutherland: 1864: "A Strange, Wild Time". W: Mark K. Christ: Rugged and Sublime: The Civil War in Arkansas. Fayetteville, Arkansas: University of Arkansas Press, 1994, s. 105–144. ISBN 1-55728-356-7. (ang.).
  • Gregory J. W. Urwin: "We Cannot Treat Negroes ... as Prisoners of War": Racial Atrocities and Reprisals in Civil War Arkansas. W: Anne J. Bailey, Daniel E. Sutherland: Civil War Arkansas: Beyond Battles and Leaders. Fayetteville, Arkansas: University of Arkansas Press, 2000, s. 213–229. ISBN 1-55728-565-9. (ang.).
  • Gregory J. W. Urwin: Poison Spring and Jenkins' Ferry: Racial Atrocities during the Camden Expedition. W: Mark K. Christ: "All Cut to Pieces and Gone to Hell": The Civil War, Race Relations, and the Battle of Poison Spring. Little Rock, Arkansas: August House, 2003, s. 107–137. ISBN 0-87483-736-7. (ang.).

Content Disclaimer

Informasi ini disarikan dari Wikipedia dan disajikan kembali untuk tujuan edukasi. Konten tersedia di bawah lisensi CC BY-SA 3.0. Kami tidak bertanggung jawab atas ketidakakuratan data yang bersumber dari kontribusi publik tersebut.

  1. The information displayed on this website is sourced in part or in whole from Wikipedia and has been adapted for the purpose of restating it. We strive to provide accurate and relevant information, however:
  2. There is no guarantee of absolute accuracy. Wikipedia is an open, collaborative project that can be edited by anyone, so information is subject to change.
  3. It is not intended to constitute professional advice. The content displayed is for informational and educational purposes only. For important decisions (e.g., medical, legal, or financial), please consult a professional.
  4. Content copyright. Wikipedia is licensed under the Creative Commons Attribution-ShareAlike License (CC BY-SA). This means that content may be reused with appropriate attribution and shared under a similar license.
  5. Responsible use. Any risk arising from the use of information from this website is entirely the responsibility of the user.
Kembali kehalaman sebelumnya