Blizne

Ten artykuł dotyczy wsi woj. podkarpackim. Zobacz też: Blizne Jasińskiego i Blizne Łaszczyńskiego - wsie w woj. mazowieckim.

Blizne

wieś
Zabytkowy kościół drewniany
Państwo	Polska
Województwo	podkarpackie
Powiat	brzozowski
Gmina	Jasienica Rosielna
Wysokość	258-269 m n.p.m.
Liczba ludności (2024)	3 391[2]
Strefa numeracyjna	13
Kod pocztowy	36-221[3]
Tablice rejestracyjne	RBR
SIMC	0352213[4]
Położenie na mapie gminy Jasienica Rosielna Blizne
Położenie na mapie Polski Blizne
Położenie na mapie województwa podkarpackiego Blizne
Położenie na mapie powiatu brzozowskiego Blizne
49°45′01″N 21°58′42″E/49,750278 21,978333[1]
Multimedia w Wikimedia Commons
Strona internetowa

Blizne – wieś w województwie podkarpackim, w powiecie brzozowskim, w gminie Jasienica Rosielna^[4][5]. Lokowana przez Kazimierza Wielkiego w 1366.

Wieś prawa wołoskiego przed 1400 rokiem^[6]. Na przełomie XVI i XVII wieku położona była w ziemi sanockiej województwa ruskiego^[7]. Wieś klucza brzozowskiego biskupów przemyskich^[8].

W latach 1954–1972 wieś należała i była siedzibą władz gromady Blizne. W latach 1975–1998 miejscowość położona była w województwie krośnieńskim.

Blizne znajduje się przy drodze wojewódzkiej nr 886 w odległości 4 km na północny zachód od Brzozowa. Przez wieś przepływa rzeka Stobnica na Pogórzu Dynowskim. Sąsiednimi miejscowościami są: Stara Wieś, Domaradz, Golcowa, Orzechówka oraz Jasienica Rosielna.

Integralne części wsi Blizne: Budy, Czarna Górka, Czubówka, Drożdżalówka, Dwór, Góra, Jasionka, Kaczmarówka, Kozia Górka, Kuflowa Górka, Pańskie Pole, Role, Stawiska, Wygon^[4][5]

• 
  Plebania
• 
  Tablica upamiętniająca wizytę Karola Wojtyły w kościele drewnianym
• 
  Kapliczka w ogrodzeniu

 Osobny artykuł: Kościół Wszystkich Świętych w Bliznem.

 Osobny artykuł: Parafia Wszystkich Świętych w Bliznem.

 Osobny artykuł: Muzeum Parafialne w Bliznem.

Na terenie miejscowości na pagórku otoczonym drzewami znajduje się unikatowy w skali światowej zespół kościelno-plebański. Drewniany kościół parafialny pw. Wszystkich Świętych, powstał najprawdopodobniej w XV lub XVI w., w stylu gotyckim. W I poł. XVII w. dobudowano do niego wieżę, a na początku XIX w. rozebrano okalające soboty. W latach 1964–1980 obiekt został gruntownie odrestaurowany.

Kościół zbudowany jest na zrąb z jodłowych bali. Od zachodu przylega do niego masywna dzwonnica z nadwieszoną izbicą. Bryła świątyni pokryta jest gontami. Wnętrze składające się z kruchty, kwadratowej nawy i prezbiterium posiada bogaty, kolorowy wystrój. Zdobią go bezcenne polichromie 3 różnych dekoracji malarskich pokrywająca ściany świątyni, wykonane w XVI-XVIII w. Przedstawiają tzw. "liber- pauperum" (księgę ubogich), czyli obrazkowy przekaz biblijny. Dekoracje przedzielone są pasami ornamentu roślinnego i groteski. Większość namalowanych scen na ścianie to fundacje chłopskie, m.in. Doroty i Macieja Skarbków, Piotra Mońka oraz Marcina. Ołtarz główny oraz boczne pochodzą z XVIII w., natomiast ambona jest późnorenesansowa. W bocznym ołtarzu cudowna figura Matki Bożej Łaski Pełnej, wyrzeźbiona w drewnie lipowym ok. 1500, (w stylu szkoły W. Stwosza), która stanowiła część tryptyku ołtarza.

W 2003 cały obiekt wraz z Haczowem i drewnianymi kościołami Małopolski został zapisany na listę światowego dziedzictwa UNESCO.

• 
  Szkoła
• 
  Nowy kościół parafialny
• 
  Głaz jubileuszowy

Przy drodze łączącej Blizne z Golcową na Górze św. Michała (Michałek, na Michałku) (423 m), w otoczeniu drzew znajduje się kaplica świętego Michała Archanioła. Z miejscem tym wiąże się legenda o napadzie Tatarów i cudownym ocaleniu ludzi, którzy tu szukali schronienia.

Liczne hordy Tatarów, które w 1624 napadały na tamte tereny, paliły wsie biorąc wielu ludzi w jasyr, dotarły do Bliznego. Część mieszkańców schroniła się na wzgórzu i odpierała ataki najeźdźców, modląc się o cudowne ocalenie. Rozpętała się burza i ludzie ujrzeli spływające z nieba zastępy uzbrojonych aniołów - rycerzy w białych szatach, którym przewodził sam święty Michał Archanioł. Tatarzy widząc to, przerazili się i pouciekali. Na pamiątkę tego cudownego uwolnienia ludności zabranej w jasyr przez Tatarów w 1624, za wstawiennictwem tego świętego, wybudowano na wzniesieniu drewnianą kapliczkę pw. św. Michała Archanioła. Kapliczkę wzniósł prawdopodobnie ks. Jan Józef Nałogowski, proboszcz miejscowy, w latach 1670-1684, realizując ślub złożony przez ówczesnego duszpasterza w czasie najazdu Tatarów.

W 1750 kapucyni uzyskali pozwolenie na osiedlenie się na Michałku. Wtedy też rozpoczęła się budowa murowanego kościoła, do którego kamień węgielny został wzięty z drewnianej kaplicy. W 1788 nastąpiła kasacja klasztoru i kościoła, budynki zostały sprzedane i rozebrane, ale kult świętego Michała Archanioła trwał dalej. W 1877 ks. Józef Januszkiewicz postawił kaplicę dokładnie w miejscu dawnego kościoła, a wokoło posadził modrzewie. W tym stanie kaplica przetrwała do dziś.

• Józef Nogaj (1856–1926) – nauczyciel
• Feliks Pohorecki (1826–1896) – nauczyciel, poseł do Sejmu Krajowego Galicji III i VII kadencji (1870-1876, 1895-1896), burmistrz Tarnopola, właściciel dóbr Dydnia^[9].

• Blizne Jasińskiego
• Blizne Łaszczyńskiego

Zobacz w indeksie Słownika geograficznego Królestwa Polskiego hasło Blizne

• Blizne, wś, pow. brzozowski, [w:] Słownik geograficzny Królestwa Polskiego, t. I: Aa – Dereneczna, Warszawa 1880, s. 244 .
• Mapa katastralna wsi Blizne z 1851
• Drewniany kościół w Bliznem (pdf)
• Parafia Blizne