Bobra Wielka

Bobra Wielka

wieś
Zabytkowy młyn wodny w Bobrze Wielkiej
Państwo	Polska
Województwo	podlaskie
Powiat	sokólski
Gmina	Nowy Dwór
Liczba ludności (31 grudnia 2012)	174[2]
Strefa numeracyjna	85
Kod pocztowy	16-205[3]
Tablice rejestracyjne	BSK
SIMC	0037434[4]
Położenie na mapie gminy Nowy Dwór Bobra Wielka
Położenie na mapie Polski Bobra Wielka
Położenie na mapie województwa podlaskiego Bobra Wielka
Położenie na mapie powiatu sokólskiego Bobra Wielka
53°39′37″N 23°31′51″E/53,660278 23,530833[1]
Multimedia w Wikimedia Commons

Bobra Wielka – wieś w Polsce położona w województwie podlaskim, w powiecie sokólskim, w gminie Nowy Dwór^[4][5].

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa białostockiego.

Wierni kościoła rzymskokatolickiego należą do parafii św. Jana Chrzciciela w Nowym Dworze^[6].

Znajdował się tu kiedyś dwór, który teraz można oglądać w Białostockim Muzeum Wsi. Jest to największy budynek znajdujący się w muzeum, a jego wiek szacuje się na ponad 200 lat. Dwór swego czasu gościł wybitne osobistości polskiej kultury i nauki, m.in. Jana Bułhaka, Tadeusza Korzona, Ignacego Paderewskiego, Wandę Miłaszewską.

W podgrodzieńskiej Bobrze Wielkiej (od około 1500 roku należącej do litewskich bojarów Syruciów) Tomaszewskich (słynnej 400-letnim „Świętym Wiązem” – rosnącym samotnie na uprawnym polu po drugiej stronie Biebrzy) – w szeroko znanym salonie kulturalnym z przełomu XIX/XX wieku i w okresie międzywojennym, bywali m.in.:

• przyjeżdżająca tam z Grodna Eliza Orzeszkowa, by zbierać dziko rosnące rośliny do zielnika,
• historyk Tadeusz Korzon – mistrz prof. Andrzeja Zahorskiego (dzięki któremu toczyły się często w Bobrze Wielkiej poważne dysputy historyczne),
• ożeniony z kuzynką Tomaszewskich – malarz Jan Stanisławski, który malował nadbiebrzańskie pola, łąki, laski, niebo, jakiego ponoć gdzie indziej nie mógł zobaczyć (zauroczony tamtejszymi krajobrazami stał się świetnym pejzażystą, twórcą swoistej malarskiej szkoły),
• Jan Bułhak (którego wileńskim następcą jest redaktor naczelny i wydawca kwartalnika z nazwą rzeki w tytule) – pierwszy z wielkich mistrzów polskiej fotografii („potrafiący najprostszymi środkami wyrazu z najpospolitszego tematu wydobyć prawdziwą poezję”; powieść Wandy Miłaszewskiej pt. „Święty Wiąz”^[7], której akcja rozgrywa się w bobrzańskim dworze, ilustrowana jest fotografiami Jana Bułhaka),
• pisarka Wanda Miłaszewska, często goszczącą w dworze Tomaszewskich – przyjeżdżająca do Bobry Wielkiej na wakacje, którą łączyły z Tomaszewskimi więzy pokrewieństwa i którą zafascynował ww. stary wiąz i związana z nim legenda, opowiadana przez mieszkańców Bobry Wielkiej, która wśród przyjaznych jej ludzi, w otoczeniu pięknej przyrody pisała swoje powieści, utrwalając w nich nadbiebrzańskie pejzaże, atmosferę staropolskiego dworu, portrety związanych z dworem ludzi, miejscowe obyczaje i legendy, bohaterką jej powieści pt. „Ogrodniczka” stała się Jadwiga Tomaszewska z Bobry Wielkiej, która faktycznie oddawała się niemal bez reszty ogrodnictwu,
• wybitny botanik – Władysław Szafer,
• dyrektor rozgłośni Polskiego Radia w Wilnie – Witold Hulewicz,
• pierwszy prezydent Rzeczypospolitej, a jednocześnie kolega gospodarza ze studiów (ostatniego dziedzica Bobry Wielkiej, Tadeusza Tomaszewskiego, z tytułami inżyniera chemii po Politechnice w Karlsruhe i inżyniera rolnictwa na Uniwersytecie w Lipsku) – Gabriel Narutowicz,
• słynny aktor i reżyser – Juliusz Osterwa,
• początkujący literat – Jarosław Iwaszkiewicz…,

czyli cała plejada przedwojennych artystów, uczonych, wybitnych znakomitości^[8].

• park dworski, pocz. XIX w., nr rej. 374 z 15.03.1976
• młyn wodny, pocz. XX w., nr rej. 527 z 22.12.1982^[9].

• Bobra (1) Wielka, [w:] Słownik geograficzny Królestwa Polskiego, t. XV, cz. 1: Abablewo – Januszowo, Warszawa 1900, s. 169 .