Bodegon


Bodegón – typ martwej natury w malarstwie okresu baroku. Termin pochodzi od słowa bodega, które w języku hiszpańskim znaczy „winiarnia”, „piwniczka”, a także „sklep z winem”. Cechą tego malarstwa było przedstawianie żywności lub naczyń spiżarnianych, rozmieszczonych na kamiennym blacie lub drewnianym stole. Były to przede wszystkim produkty spożywcze, które zasadniczo trzymano w piwnicach, spiżarniach domostw lub tawern, takie jak: wędliny, owoce, warzywa, korzenie, kawałki ususzonego, uwędzonego lub surowego mięsa podlegającego preparacji (np. kruszejącego królika). Bodegony malowane były w stylu barokowym, a więc z zachowaniem charakterystycznego dla tego okresu światłocienia, kolorystyki i kompozycji[1].
Wykształciły się dwa rodzaje bodegonu: martwa natura przedstawiająca wiktuały bez postaci ludzkiej (np. Juan Sánchez Cotán, Luis Meléndez, Juan van der Hamen) oraz bodegony we właściwym znaczeniu: kramy, targi, kuchnie lub sceny chłopskie z postaciami, najczęściej na drugim planie (połączenie martwej natury i sceny rodzajowej).
W II połowie XVI w. we Włoszech i Niderlandach uprawiano jednocześnie dwa typy martwych natur: z jednej strony kwiaty i owoce, z drugiej – wiktuały i nakryte stoły. Ok. 1540, w Wenecji, wskutek połączenia wpływów włoskich i flamandzkich powstał nowy typ martwej natury. Kramy i kuchnie Pietera Aertsena oraz Joachima Beuckelaera zyskały natychmiastowe echo u malarzy włoskich. Przedstawiano produkty spożywcze i przedmioty domowe, którym towarzyszyły sceny religijne i rodzajowe zepchnięte na dalszy plan. Koncepcja takich obrazów wywodziła się z tradycji manierystycznej i przeniknęła z Włoch do Hiszpanii. Pojawiła się na początku XVII w. w Andaluzji i Kastylii. Oddziałali tu przede wszystkim Vincenzo Campi – jeden z najwybitniejszych przedstawicieli włoskiego bodegonu oraz Bartolomeo Passarotti. Serię takich obrazów namalował m.in. młody Diego Velázquez.
W szerszym znaczeniu określenie bodegon używane jest jako synonim martwej natury.
Przypisy
- ↑ Por. I. Chilvers, H. Osborne, Oksfordzki leksykon sztuki, Warszawa 2002, s. 93; L. Altmann, Leksykon malarstwa i grafiki, Warszawa 2012, s. 295 (hasło: „Kuchenne sceny”); Ch. Sterling, ''Martwa natura, Warszawa 1998, s. 93-105 (rozdz. Hiszpania: martwa natura pokorna i mistyczna); Die grosse Enzyklopädie der Malerai, Bd. 1, Freiburg 1976, s. 314; C. Grimm, Stillleben. Die italienischen, spanischen und französischen Meister, Stuttgart 2011, s. 162-163.
Bibliografia
- Oksfordzki leksykon sztuki, Ian Chilvers (oprac.) i inni, Warszawa: Arkady, 2002, ISBN 83-213-4157-8, OCLC 749307549.
- Charles Sterling, Martwa natura od starożytności do XX wieku, Warszawa: Wydaw. Nauk. PWN; WAiF, 1998, ISBN 83-01-12468-7
Przykłady
-
Francisco de Zurbarán, Baranek Boży (1635-40).
-
Juan Sánchez Cotán, Martwa natura z pigwą, kapustą, melonem i ogórkiem (ok. 1600).
-
Juan van der Hamen, Martwa natura z karczochami, brzoskwiniami, czereśnimi, figami i jabłkami (1627).
-
Luis Meléndez, Martwa natura z łososiem, cytryną i naczyniami (1772).
-
Juan Bautista de Espinosa, Martwa natura z winogronami, jabłkami i śliwkami.
-
Francisco de Burgos Mantilla, Martwa natura (ok. 1630).
-
Ignacio Arias, Martwa natura z garnkami i szparagami (po 1650).
-
Pedro de Medina, Martwa natura z jabłkami, orzechami i trzciną cukrową (1645),.
Content Disclaimer
Informasi ini disarikan dari Wikipedia dan disajikan kembali untuk tujuan edukasi. Konten tersedia di bawah lisensi CC BY-SA 3.0. Kami tidak bertanggung jawab atas ketidakakuratan data yang bersumber dari kontribusi publik tersebut.
- The information displayed on this website is sourced in part or in whole from Wikipedia and has been adapted for the purpose of restating it. We strive to provide accurate and relevant information, however:
- There is no guarantee of absolute accuracy. Wikipedia is an open, collaborative project that can be edited by anyone, so information is subject to change.
- It is not intended to constitute professional advice. The content displayed is for informational and educational purposes only. For important decisions (e.g., medical, legal, or financial), please consult a professional.
- Content copyright. Wikipedia is licensed under the Creative Commons Attribution-ShareAlike License (CC BY-SA). This means that content may be reused with appropriate attribution and shared under a similar license.
- Responsible use. Any risk arising from the use of information from this website is entirely the responsibility of the user.