Bogdan Włosik

Bogdan Jan Włosik

Data i miejsce urodzenia	6 lipca 1962 Kraków
Data i miejsce śmierci	13 października 1982 Kraków
Zawód, zajęcie	uczeń
Odznaczenia
Multimedia w Wikimedia Commons

Bogdan Jan Włosik (ur. 6 lipca 1962 w Krakowie, zm. 13 października 1982 tamże) – 20-letni uczeń III klasy technikum, pracujący w Hucie im. Lenina, zastrzelony przez funkcjonariusza SB podczas demonstracji w Nowej Hucie.

Syn Ireny i Juliana. Uczył się w technikum wieczorowym w Krakowie-Nowej Hucie oraz pracował jako elektryk na Wydziale Walcowni Zimnej Blach Huty im. Lenina^[1]. Od 9 września 1980 był członkiem Niezależnego Samorządnego Związku Zawodowego „Solidarność”^[2]. Po wprowadzeniu stanu wojennego został łącznikiem pomiędzy komitetem strajkowym a walcownią, brał udział we wszystkich strajkach i pochodach organizowanych w jego zakładzie pracy^[3]. 13 października 1982, jak 13. dnia każdego miesiąca w 1982, w miesięcznicę wprowadzenia stanu wojennego odbywały się w Krakowie manifestacje uliczne. Tego dnia były one szczególnie intensywne, gdyż 8 października 1982 Sejm PRL uchwalił nową ustawę o związkach zawodowych, która zdelegalizowała, zawieszoną 13 grudnia 1981, NSZZ „Solidarność”. Pokojowe demonstracje w Nowej Hucie zostały zaatakowane przez ZOMO, co doprowadziło do wielogodzinnych walk ulicznych^[4].

Bogdan Włosik został zastrzelony poza obszarem głównych walk – przy kościele w Bieńczycach. Według najbardziej prawdopodobnej wersji wydarzeń, kapitan SB Andrzej Augustyn ubrany po cywilnemu usiłował zatrzymać stojących tam ok. 13-letnich chłopców. Jeden z chłopców krzyknął: „Ubek!” i wtedy Augustyn rzucił się do ucieczki. Przeskakując przez żywopłot, wywrócił się. W panice sięgnął po broń i oddał śmiertelny strzał wprost w nadbiegającego Bogdana Włosika^[5]. Zgodnie z dokumentacją medyczną kula wystrzelona z pistoletu P-64 rozerwała m.in. wątrobę i śledzionę^[6].

Śmierć młodego robotnika spowodowała kolejne demonstracje i walki uliczne w Krakowie (głównie w Nowej Hucie) aż do dnia pogrzebu – 20 października 1982. Na cmentarz Grębałowski w Krakowie przyszło 20 tys. ludzi. Uroczystość stała się kolejną manifestacją przeciwko ustrojowi PRL i wprowadzeniu stanu wojennego^[7].

Zabójca Bogdana Włosika, kpt. Andrzej Augustyn, pracował w SB do 1987. Potem, w wieku 40 lat, przeszedł na uprzywilejowaną emeryturę. W czasach PRL nie poniósł żadnej odpowiedzialności za swój czyn. Dopiero 16 grudnia 1991 został skazany na 8 lat pozbawienia wolności. Potem sąd apelacyjny podwyższył tę karę do lat 10. Został przedterminowo zwolniony po pięciu i pół roku^[8].

W 2010 Prezydent RP Bronisław Komorowski na wniosek wojewody małopolskiego Stanisława Kracika odznaczył rodziców ofiary: Irenę i Juliana Włosików Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski^[9], za to, że – mimo osobistej tragedii, jakim była dla nich śmierć syna – od pierwszych dni uczestniczyli w działaniach, które doprowadziły do wyjaśnienia okoliczności zabójstwa i ukarania sprawców. W 2019 otrzymał pośmiertnie Krzyż Wolności i Solidarności^[10].

W 1992 w Nowej Hucie naprzeciwko kościoła Arka Pana, w dziesiątą rocznicę śmierci Bogdana Włosika, odsłonięto pomnik projektu Heleny Łyżwy upamiętniający jego i inne ofiary stanu wojennego^[11]. W Nowej Hucie odbywa się coroczny Bieg Memoriałowy im. Bogdana Włosika organizowany przez hutniczą „Solidarność”^[12].

• Zbigniew Solak, JarosławJ. Szarek JarosławJ. (red.), Stan wojenny w Małopolsce. Relacje i dokumenty, Kraków: Instytut Pamięci Narodowej, 2005, ISBN 83-7188-783-3, OCLC 69312439 .

• Maciej Gawlikowski – "Jezusie, wróć go do życia!"; Tygodnik Powszechny nr 37 z 12 września 2010
• Protokół z sekcji zwłok Bogdana Włosika