Bolesław Statkowski

Bolesław Statkowski
Data i miejsce urodzenia

20 maja 1825
Chworosna

Data i miejsce śmierci

luty 1898
Jałta

Zawód, zajęcie

inżynier komunikacji

Multimedia w Wikimedia Commons

Bolesław Bernard Statkowski (Kościesza-Statkowski) (ur. 20 maja 1825 w Chworosnej, zm. w lutym 1898 w Jałcie) – polski inżynier komunikacji, meteorolog, glacjolog, działający na terenie Rosji.

Biografia

Ukończył pięcioklasową powiatową szkołę dla dzieci szlachty w Pińsku[1]. Następnie studiował w petersburskim Instytucie Korpusu Inżynierów Komunikacji[2]. W 1844 ukończył pierwszy kurs w stopniu chorążego, a następnie kurs wyższy ze stopniem podporucznika (1846). W 1847 złożył egzamin końcowy i awansował na porucznika[3]. Podczas studiów należał do tajnego kółka skupiającego polskich młodych oficerów, m.in. Ludwika Wereszczyńskiego, Cypriana Przesieckiego oraz studiującego na Uniwersytecie Petersburskim Zygmunta Sierakowskiego[1].

W 1847 roku jako porucznik rozpoczął służbę na Kaukazie[2], gdzie został naczelnikiem VIII Okręgu Komunikacyjnego[3]. Podczas wojny krymskiej (1853–1854) odpowiadał za utrzymanie stałego połączenia Tbilisi z linią frontu. W 1857 z ramienia Namiestnika Kaukaskiego ks. Aleksandra Bariatyńskiego odbył podróż do Francji, gdzie opublikował broszurę w 1858 poświęconą problematyce powodzi[4]. Po powrocie na Kaukaz brał udział w przebudowie Gruzińskiej Drogi Wojennej łączącej Władykaukaz z W 1859 zaprojektował jej wytyczenie przez przełęcz Krzyżową (2388 m n.p.m.) w głównym grzbiecie Kaukazu na odcinku Kwiszeti-Kobi, co stało się jego czołowym osiągnięciem zawodowym[3]. Zajmował się także meteorologią górską i badaniem lawin, był członkiem (1862–1863) i przewodniczącym komisji (1864–1865) dla wyjaśnienia przyczyn schodzenia lawin na Gruzińską Drogę Wojenną[1]. Następnie zajmował się projektowaniem i budową linii kolejowych na Kaukazie, m.in. w latach 1871-1872 zbudował jedną z pierwszych linii kolejowych na Kaukazie łączącą Tbilisi z Poti[1]. W 1873 roku zaczął opracowywanie projektu linii kolejowej łączącej Władykaukaz z Tbilisi[5]. W l. 1870–1880 po raz pierwszy zastosował zdjęcia tachimetryczne dla wybrania odpowiedniego kierunku budowy[3] a po kilkuletnich badaniach zaproponował przebicie tunelu pod głównym grzbietem Kaukazu od strony południowej[5]. Z powodu zbyt dużych kosztów i trudności technicznych projekt nie został przyjęty do realizacji[5]. Zrealizowano projekt innego Polaka, inżyniera Pławskiego[5]. Jako naczelny inspektor z ramienia rządu, uczestniczył w budowie przez Towarzystwo Zakaukaskiej Kolei Żelaznej najważniejszej linii kolejowej w regionie, tzw. Kolei Zakaukaskiej łączącej Baku z Batumi przez Tyflis (1875–1883)[1]. W latach 1886–1893 roku przeprowadził wraz z m.in. polskimi inżynierami Klemensem Rugiewiczem (projektantem), Ferdynandem Rydzewskim i Aleksandrem Strakowskim przebudowę czterowiorstwowego tunelu pod Przełęczą Suramską na linii kolejowej Tbilisi do Poti[5] Z jego inicjatywy założono w tym czasie na Przełęczy Suramskiej stację meteorologiczną[3].

W latach 1889–1898 Statkowski pełnił funkcję Naczelnika Kaukaskiego okręgu Komunikacji[6]. Od 17 II 1889 posiadał tytuł tajnego radcy[1]. Przez wiele lat był radnym Rady Miejskiej w Tbilisi i członkiem jej licznych komisji[1]. 20 czerwca 1894 zorganizowano w Tyflisie jubileusz 50-lecia służby wojskowej Statkowskiego[2][7] Zmarł podczas kuracji na Krymie.

Prace Bolesława Statkowskiego

  • Mémoire sur les inondations (Paris 1858),
  • Об озидаёмом Казбекском завале, Тифлис 1877
  • Задачи Кавказа по климатологии, Санкт-Петербург 1878
  • Problèmes de la climatologie de Caucase, Paris 1879
  • О ценах происхождения Казбекскаго завала, Тифлис 1887
  • Прекрасные овразные выносы и возрождение лесов в горах, Тифлис 1895

Odznaczony

  • Order: św. Anny III kl. (1858), II kl. z koroną (10 V 1873) i I kl. (28 III 1893)[1],
  • Order św. Włodzimierza IV kl. (29 X 1866) i III kl. (15 III 1879)[1],
  • Order św. Stanisława I kl. (28 X 1893)[1].

Życie prywatne

Pochodził z rodziny szlacheckiej, był synem Ignacego, prawdopodobnie miał brata Adama[1].

Przypisy

  1. ↑ a b c d e f g h i j k Marek Mądzik, Statkowski (Kościesza-Statkowski) Bolesław Bernard (1825-1898), Polski Słownik Biograficzny t. 42, Warszawa-Kraków 2003-2004, s. 572-574
  2. ↑ a b c Jubileusz Polaka, Kurier Lwowski, 1894, nr 203 z 24 lipca s. 3
  3. ↑ a b c d e Bolesław Chwaściński, Statkowski-Kościesza Bernard Bolesław (1825-1898), Słownik Biograficzny Techników Polskich, z. 8, Warszawa 1997, s. 112–113
  4. ↑ zob. w wykazie prac
  5. ↑ a b c d e Piątkowski L. Działalność gospodarcza Polaków na Zakaukaziu na przełomie XIX i XX wieku Annales Universitatis Mariae Curie-Skłodowska.Vol. 43/44 (1988/1989) s. 110–111
  6. ↑ aidatiflis7, Возвращение... БОЛЕСЛАВ ИГНАТЬЕВИЧ СТАТКОВСКИЙ. [online], Смысл должен быть найден, но не может быть создан, 26 lutego 2011 [dostęp 2018-04-08].
  7. ↑ Юбилей пятилетия службы Болеслава Игнатьевича Статковского. "Двадцатый месяц 1844-1894", Тифлис 1894

Literatura

Content Disclaimer

Informasi ini disarikan dari Wikipedia dan disajikan kembali untuk tujuan edukasi. Konten tersedia di bawah lisensi CC BY-SA 3.0. Kami tidak bertanggung jawab atas ketidakakuratan data yang bersumber dari kontribusi publik tersebut.

  1. The information displayed on this website is sourced in part or in whole from Wikipedia and has been adapted for the purpose of restating it. We strive to provide accurate and relevant information, however:
  2. There is no guarantee of absolute accuracy. Wikipedia is an open, collaborative project that can be edited by anyone, so information is subject to change.
  3. It is not intended to constitute professional advice. The content displayed is for informational and educational purposes only. For important decisions (e.g., medical, legal, or financial), please consult a professional.
  4. Content copyright. Wikipedia is licensed under the Creative Commons Attribution-ShareAlike License (CC BY-SA). This means that content may be reused with appropriate attribution and shared under a similar license.
  5. Responsible use. Any risk arising from the use of information from this website is entirely the responsibility of the user.
Kembali kehalaman sebelumnya