Boletus
 Borowik szlachetny (Boletus edulis) | |
| Systematyka | |
| Domena | |
|---|---|
| Królestwo | |
| Typ | |
| Klasa | |
| Rząd | |
| Rodzina | |
| Rodzaj |
borowik |
| Nazwa systematyczna | |
| Boletus L. Sp. pl.: 117 (1753) | |
| Typ nomenklatoryczny | |
|
Boletus edulis Bull. | |
Boletus L. (borowik) – rodzaj grzybów z rodziny borowikowatych (Boletaceae)[1].
Charakterystyka
Grzyby kapeluszowe naziemne o zazwyczaj dość dużym owocniku. Kapelusz półkulisty, u starszych okazów poduchowaty, mięsisty, o suchej powierzchni (tylko u niektórych gatunków mazistej). Hymenofor rurkowaty, rurki i pory u młodych okazów białe, żółte lub pomarańczowe, u niektórych gatunków na starość stają się żółtozielone. Trzon zazwyczaj masywny i często zgrubiały u podstawy, zawsze bez pierścienia. Wysyp zarodników oliwkowobrązowy, zarodniki o kształcie od elipsoidalnego do wrzecionowatego[2].
Grzyby mykoryzowe[3]. Żyją w symbiozie z różnymi gatunkami drzew, głównie liściastych. Większość gatunków to smaczne grzyby jadalne. Wiele gatunków wskutek zmian środowiska stało się rzadkich i są prawnie chronione[2].
Systematyka i nazewnictwo
Pozycja w klasyfikacji według Index Fungorum: Boletaceae, Boletales, Agaricomycetidae, Agaricomycetes, Agaricomycotina, Basidiomycota, Fungi[1].
Naukową nazwę rodzajowi nadał Karol Linneusz w 1753 r. Gatunkiem typowym jest Boletus edulis Bull.[1] Polską nazwę do literatury mykologicznej wprowadziła Alina Skirgiełło i in. w 1939 roku, wcześniej rodzaj ten opisywany był pod nazwami huba lub grzyb[3]. Synonimy nazwy naukowej:
- Ceriomyces Murrill,
- Dictyopus Quél.,
- Oedipus Bataille,
- Suillus P. Micheli ex Adans.,
- Suillus Haller ex Kuntze,
- Suillus P. Micheli
- Tubiporus P. Karst.,
- Xerocomopsis Reichert[4].
W wyniku najnowszych badań filogenetycznych nastąpiły duże zmiany w taksonomii zaliczanych do niego gatunków[5].
- Boletus aereus Bull. 1789 – borowik ciemnobrązowy
- Boletus edulis Bull. 1782 – borowik szlachetny
- Boletus pinophilus Pilát & Dermek 1973 – borowik sosnowy
- Boletus reticulatus Schaeff. 1774 – borowik usiatkowany
-
Borowik ciemnobrązowy (Boletus aereus) -
Borowik sosnowy (Boletus pinophilus) -
Borowik szlachetny (Boletus edulis) -
Borowik usiatkowany (Boletus reticulatus)
.jpg)
- Gatunki występujące w Polsce, dawniej zaliczane do rodzaju borowik
W ostatnich latach przeprowadzono badania genetyczne w zakresie licznych gatunków rodzaju Boletus. Skutkuje to dużymi zmianami w systematyce tego rodzaju: wiele gatunków dawniej zaliczanych do rodzaju Boletus zostało przeniesione do innych rodzajów, ich nazwa polska stała się więc niespójna z nową nazwą naukową. Wśród gatunków występujących w Polsce są to:
- borowik żonkilowy uznany został za synonim krasnoborowika ceglastoporego
- gorzkoborowik żółtopory Caloboletus calopus (Pers.) Vizzini 2014 (dawniej borowik żółtopory)
- gorzkoborowik korzeniasty Caloboletus radicans (Pers.) Vizzini 2014 (dawniej borowik korzeniasty)
- krasnoborowik ceglastopory Sutorius luridiformis (Rostk.) G. Wu & Zhu L. Yang 2016 (dawniej borowik ceglastopory)
- krwistoborowik purpurowy Suillellus rhodoxanthus (Krombh.) Blanco-Dios 2015 – (dawniej borowik purpurowy)
- krwistoborowik szatański Rubroboletus satanas (Lenz) Kuan Zhao & Zhu L. Yang 2014 (dawniej borowik szatański)
- masłoborowik blednący Butyriboletus fechtneri (Velen.) Arora & J.L. Frank 2014 (dawniej borowik blednący)
- masłoborowik królewski Butyriboletus regius (Krombh.) Arora & J.L. Frank 2014 (dawniej borowik królewski)
- masłoborowik żółtobrązowy Butyriboletus appendiculatus (Schaeff.) D. Arora & J.L. Frank 2014 (dawniej borowik zółtobrązowy)
- modroborowik gładkotrzonowy Suillellus queletii (Schulzer) Vizzini, Simonini & Gelardi 2014 (dawniej borowik gładkotrzonowy)
- modroborowik ponury Suillellus luridus (Schaeff.) Murrill 1909 (dawniej borowik ponury)
- sinoborowik klinowotrzonowy Cyanoboletus pulverulentus (Opat.) Gelardi, Vizzini & Simonini 2014 (dawniej borowik klinowotrzonowy)
- wonnoborowik kruchy Hemileccinum impolitum (Fr.) Šutara 2008 (dawniej borowik kruchy)
- Niektóre inne
- Boletus aurantiosplendens T.J. Baroni 1998
- Boletus barrowsii Thiers & A.H. Sm. 1976
- Boletus fibrillosus Thiers 1975
- Boletus hiratsukae Nagas. 1994
- Boletus nobilissimus Both & R. Riedel 2000
- Boletus nobilis Peck 1905
- Boletus putidus E. Horak 1977
- Boletus quercophilus Halling & G.M. Muell. 1999
- Boletus reticuloceps (M. Zang, M.S. Yuan & M.Q. Gong) Q.B. Wang & Y.J. Yao 2005
- Boletus regineus D. Arora & Simonini 2008
- Boletus rubriceps D. Arora & J.L. Frank 2014
- Boletus rex-veris D. Arora & Simonini 2008
- Boletus semigastroideus Nuhn, Manfr. Binder, A.F.S. Taylor, Halling & Hibbett 2013
- Boletus subalpinus (Trappe & Thiers) Nuhn, Manfr. Binder, A.F.S. Taylor, Halling & Hibbett 2013
- Boletus subcaerulescens (E.A. Dick & Snell) Both, Bessette & A.R. Bessette 2000
- Boletus variipes Peck 1888
- Boletus violaceofuscus W.F. Chiu 1948
Przypisy
- ↑ a b c Index Fungorum [online] [dostęp 2021-09-03].
- ↑ a b Andreas Gminder, Atlas grzybów. Jak bezbłędnie oznaczać 340 gatunków grzybów Europy Środkowej, 2008, s. 42–49, ISBN 978-83-258-0588-3.
- ↑ a b Władysław Wojewoda, Krytyczna lista wielkoowocnikowych grzybów podstawkowych Polski, Kraków: W. Szafer Institute of Botany, Polish Academy of Sciences, 2003, s. 75–81, ISBN 83-89648-09-1.
- ↑ Species Fungorum (synonimy) [online] [dostęp 2021-09-03].
- ↑ Species Fungorum (gatunki) [online] [dostęp 2021-09-03].
Content Disclaimer
Informasi ini disarikan dari Wikipedia dan disajikan kembali untuk tujuan edukasi. Konten tersedia di bawah lisensi CC BY-SA 3.0. Kami tidak bertanggung jawab atas ketidakakuratan data yang bersumber dari kontribusi publik tersebut.
- The information displayed on this website is sourced in part or in whole from Wikipedia and has been adapted for the purpose of restating it. We strive to provide accurate and relevant information, however:
- There is no guarantee of absolute accuracy. Wikipedia is an open, collaborative project that can be edited by anyone, so information is subject to change.
- It is not intended to constitute professional advice. The content displayed is for informational and educational purposes only. For important decisions (e.g., medical, legal, or financial), please consult a professional.
- Content copyright. Wikipedia is licensed under the Creative Commons Attribution-ShareAlike License (CC BY-SA). This means that content may be reused with appropriate attribution and shared under a similar license.
- Responsible use. Any risk arising from the use of information from this website is entirely the responsibility of the user.